Xe máy chạy gas tiết kiệm và bảo vệ môi trường

Ðầu tháng 11-2000, ở Trường cao đẳng công nghệ (Ðại học Ðà Nẵng) đã diễn ra Hội thảo khoa học giới thiệu công nghệ chuyển đổi xe gắn máy sử dụng xăng sang sử dụng khí dầu mỏ hóa lỏng LPG (gas), do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Bùi Văn Ga, Hiệu trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm nghiên cứu bảo vệ môi trường làm chủ đề tài. Bằng cách chế tạo thêm các phụ kiện hệ thống sử dụng nhiên liệu gas gồm bình chứa gas, van tiết lưu, bộ chế hòa khí, bộ phận tải, bộ phận điều khiển gas nhưng không làm thay đổi mẫu mã, kết cấu của xe. Chiếc xe gắn máy bình thường chạy bằng xăng đã được chuyển sang chạy hoàn toàn bằng gas.

Tuy nhiên, để thuận tiện cho người sử dụng, hệ thống sử dụng nhiên liệu xăng vẫn được giữ nguyên để người sử dụng có thể chuyển đổi qua lại giữa việc dùng xăng hoặc gas một cách dễ dàng. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Văn Ga dẫn tôi ra xem chiếc xe gắn máy Wase 110 CC của Trung Quốc mang biển kiểm soát 43K5 - 0479 của ông đang sử dụng đi làm hằng ngày, sau khi chuyển đổi, chiếc xe đã sử dụng gần bốn năm, chạy hơn 20 nghìn km, nhưng động cơ vẫn hoạt động tốt. Ðây là chiếc xe gắn máy đầu tiên chạy bằng hai loại nhiên liệu xăng và gas ở Việt Nam hiện nay.

Qua thời gian sử dụng cho thấy kết quả tiêu hao nhiên liệu trung bình khoảng một kg gas/100km, tiết kiệm được 50% so với sử dụng nhiên liệu xăng hiện nay. Hơn nữa, trên thực tế do nhiên liệu gas ở thể khí cho nên không bị ngưng tụ trên gương mặt xi-lanh, phần đỉnh xi-lanh không bị mòn nhanh như khi xe chạy bằng xăng. Chỉ số Octane của gas cao hơn xăng cho nên không có nguy cơ kích nổ gây quá nhiệt của các chi tiết trong buồng máy, tuổi thọ của động cơ sẽ kéo dài hơn so với chạy bằng xăng. Nhưng điều đáng quan tâm hơn là tiết kiệm được một lượng lớn xăng dầu dùng cho xe gắn máy trong cả nước và hiện nay giá xăng dầu đang tăng. Hơn nữa là góp phần giảm mức độ ô nhiễm môi trường đang ngày càng trầm trọng.

Qua phân tích khí ở các chế độ khác nhau, cho thấy nồng độ các chất ô nhiễm của xe gắn máy khi chạy bằng gas đều giảm so với chạy bằng xăng. Mức độ giảm có thể đạt từ 30 đến 80%, tải càng lớn thì mức độ giảm ô nhiễm của động cơ chạy bằng gas càng tăng. Khi tăng tốc độ, nồng độ CO trong khí xả khi dùng gas giảm nhanh chóng, trong khi đó nồng độ của nó trong khí xả khi dùng xăng lại tăng. Về tính an toàn, bình gas còn có van an toàn tác động ở 18atm nên việc cháy nổ bình gas không thể xảy ra được. Bình chứa gas được làm bằng thép cho nên không sợ bị nổ, vỡ khi va chạm.

Ở nước ta, trong một thời gian dài trước mắt phương tiện đi lại chủ yếu của người dân vẫn là xe gắn máy hai bánh. Ðể đưa giải pháp này ra áp dụng rộng rãi trong xã hội, tác giả đề tài cho biết: Cuối năm 2001, Trung tâm nghiên cứu bảo vệ môi trường Ðại học Ðà Nẵng đã ký hợp đồng triển khai ứng dụng LPG trên xe gắn máy hai bánh với Công ty TNHH Hải Thành, một đơn vị chuyên sản xuất cơ khí và bình gas dân dụng lớn ở TP Hồ Chí Minh, dựa trên cơ sở đề án xây dựng hệ thống cung cấp gas cho xe gắn máy có quy mô trên toàn quốc của Viện dầu khí thuộc Tổng công ty dầu khí Việt Nam. Công ty này sẽ chế tạo bình gas đạt tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế đối với bình gas trên mô-tô. Bình gas cũng được nghiên cứu theo hướng có thể thay thế khi hết gas, sẽ thuận tiện cho người sử dụng hơn so với bình gas gắn cố định trên xe.

Tại sao một đề tài tiện ích như vậy nhưng chậm được áp dụng rộng rãi ở Ðà Nẵng, tôi hỏi? Tiến sĩ Bùi Văn Ga, cho biết: Nhà máy cơ khí ô-tô Ðà Nẵng sẵn sàng hợp tác Ban chủ nhiệm đề tài. Trước đây đã có kế hoạch sản xuất thử 100 bộ phụ kiện LPG cho xe gắn máy. Nhưng vì nhà máy chưa có dây chuyền sản xuất bình gas hàng loạt và điều quan trọng là ở nước ta chưa có hệ thống các trạm bơm gas cho xe gắn máy.

Vấn đề còn lại là các doanh nghiệp nhanh chóng thực hiện đề án xây dựng mạng lưới các trạm bán gas cho xe gắn máy ở các thành phố lớn. Mặt khác, là vận động nhân dân thay đổi thói quen sử dụng với mục đích tiết kiệm xăng và góp phần bảo vệ môi trường đang ngày càng bị ô nhiễm ở nước ta.

 NGUYỄN THANH LỘC