Trong lúc suốt lúa, anh Nguyễn Văn K. 34 tuổi, ở Cần Thơ bị một hạt thóc văng vào mắt trái gây cộm, ngứa. Sau khi lấy hạt thóc ra anh đã tự đi mua thuốc nhỏ mắt nhưng bệnh không thuyên giảm. Nước mắt chảy ngày càng nhiều, mắt anh mờ dần và đau nhức. Mười ngày sau anh đến bệnh viện, lúc này căn bệnh viêm loét giác mạc của anh đã tiến triển quá nặng và anh đành phải chịu mù mắt trái.
Viêm loét giác mạc là hiện tượng tổ chức giác mạc bị hoại tử, rữa nát tạo thành vết loét, thường trên cơ sở những vết xước giác mạc bị nhiễm trùng. Theo bác sĩ Nguyễn Trần Thúy Hằng. Bệnh viện Mắt TP Hồ Chí Minh, giác mạc được xem như một tấm kính trong suốt, có nhiệm vụ bảo vệ mắt và góp phần vào hoạt động khúc xạ của nó. Vì rất mỏng (chỗ dày chỉ 1 mm) nên giác mạc dễ thủng khi bị tổn thương. Viêm loét thường xảy ra sau khi mắt có những chấn thương nhẹ như bụi lọt vào mắt, bệnh nhân đưa tay dụi làm giác mạc trầy xước. Những vết thương này rất nhỏ nên mọi người ít quan tâm. Tuy nhiên, tác nhân gây bệnh (vi trùng, nấm...) sẽ có cơ hội xâm nhập vào vết thương và gây viêm loét giác mạc. Môi trường ngày càng bị ô nhiễm theo hướng gia tăng.
Tác nhân gây bệnh thường gặp
- Chấn thương: Trong nông nghiệp do hạt thóc, lá lúa, bùn đất bắn vào mắt. Trong công nghiệp do bụi đá, bụi kim khí... hoặc trong sinh hoạt như trẻ em đùa nghịch, vật nhọn đâm vào mắt...
- Điều trị mắt phản khoa học: Đánh mộng mắt bằng búp tre, đắp ếch, nhái vào mắt.
- Do biến chứng của bệnh mắt hột, lông quặm đâm vào giác mạc.
- Khô mắt do thiếu vitamin A thường gặp ở trẻ suy dinh dưỡng.
Bác sĩ Hằng cho biết, bệnh có các triệu chứng đau nhức mắt, có thể đau lan ra chung quanh hố mắt. Mắt bị chói sáng, đỏ (do mạch máu vùng rìa giác mạc bị cương tụ), nước mắt chảy liên tục, kèm theo cảm giác cộm ngứa, sợ ánh sáng, co quắp mi. Nhìn mờ, mức độ mờ nhiều hay ít tùy thuộc vào vị trí của vết loét và mức độ tổn thương. Nếu loét ở trung tâm giác mạc và tổn thương sâu, rộng thì mờ nhiều có khi chỉ còn phân biệt được sáng và tối. Tròng đen có đốm trắng bất thường hoặc có ngấn mủ ở phía sau.
Khó khăn trong điều trị
Viêm loét giác mạc là bệnh cấp tính, nếu không được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời sẽ dẫn tới các biến chứng như thủng giác mạc, phòi mống mắt, viêm màng bồ đào, mủ tiền phòng, viêm mủ toàn bộ nhãn cầu. Tuyệt đối không tra thuốc mỡ hoặc thuốc nước có corticoid vào mắt bị viêm loét giác mạc vi giác mạc.
Đặc biệt nguy cơ gây mù của bệnh viêm loét giác mạc khá cao, chỉ sau đục thủy tinh thể và thiên đầu thống. Ở những nước có ngân hàng mắt phát triển, bệnh nhân được bác sĩ khoan bỏ phần giác mạc hoại tử và ghép vào đó phần giác mạc lành được lấy từ ngân hàng mắt. Hiện nước ta chưa có điều kiện thực hiện rộng rãi phương pháp điều trị này, chủ yếu vẫn chỉ dùng thuốc. Nếu giác mạc bị thủng do ổ loét ăn sâu, nhãn cầu sẽ bị teo và các bác sĩ chỉ có cách múc bỏ. Do việc hiến tặng giác mạc của người qua đời chưa được ủng hộ rộng rãi, nhiều bệnh nhân bị loét giác mạc nặng vẫn đành chịu cảnh mù lòa.
Các bác sĩ lưu ý, căn bệnh này dù được chẩn đoán sớm, điều trị tích cực vẫn để lại di chứng sẹo giác mạc, làm cho thị lực giảm vĩnh viễn. Vì vậy, việc phòng bệnh rất cần thiết. Công nhân trong các nhà máy, xí nghiệp; những người đứng máy tuốt lúa... phải đeo kính bảo hộ. Ngay cả khi đi đường mọi người cũng nên mang kính. Khi có dị vật bắn vào mắt cần đến phòng khám chuyên khoa lấy dị vật và tra thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt. Không tự nhỏ thuốc khi mắt có những triệu chứng như đỏ; cộm, ngứa, chảy nước mắt liên tục hay bị chói sáng.
