Loãng xương không chỉ gây đau đớn cho người bệnh, giảm chất lượng cuộc sống mà còn liên quan mật thiết tới tình trạng gãy xương ở người cao tuổi. Khi tình trạng loãng xương làm cho khối lượng xương giảm tới mức “ngưỡng gãy xương” thì chỉ ngã nhẹ cũng gây gãy xương, đặc biệt là xương cổ tay, cổ xương đùi, xương cột sống...
Các yếu tố nguy cơ gãy loãng xương: bao gồm tuổi tác, cân nặng, chiều cao, hormon, mức độ vận động, lối sống, dinh dưỡng... Yếu tố dinh dưỡng đặc biệt là khẩu phần canxi, protein có liên quan mật thiết đến độ chắc khỏe của xương.
Canxi là khoáng chất quan trọng giúp cho quá trình phát triển bộ xương của cơ thể. Trong cơ thể canxi chiếm 1/3 khối lượng chất khoáng, 98% canxi nằm ở xương và răng. Do đó canxi rất cần thiết đối với việc hình thành một khung xương vững chắc, phát triển tốt. Đối với phụ nữ cơ thể mất đi một lượng canxi đáng kể trong thời kỳ mang thai và cho con bú. Thời kỳ này nhu cầu canxi cao hơn bình thường, vì vậy nếu khẩu phần ăn thiếu chất canxi cơ thể cân bằng canxi trong máu bằng cách huy động canxi từ xương. 9 tháng mang thai người mẹ phải cung cấp cho bào thai: 25 – 40g canxi; 9 tháng cho con bú cần lượng canxi: 50 – 75g.
Như vậy, tổng số nhu cầu cần: 7 – 10% tổng lượng canxi của cơ thể người mẹ tương đương giảm khối lượng xương nếu người mẹ không đạt được nhu cầu về lượng canxi sẽ tăng nguy cơ loãng xương. Trong thời kỳ mãn kinh và sau mãn kinh khi mức hormon nữ estrogen (hormon này có tác dụng giúp xương hấp thu canxi) phụ nữ bị mất canxi trong xương nhanh hơn, hiện tượng loãng xương càng trở nên rõ rệt.
Theo khuyến cáo của FAO/WHO năm 2002, nhu cầu canxi là khác nhau theo từng lứa tuổi và giai đoạn sinh lý. Từ 19 – 50 tuổi (1.000mg/ngày), 51 tuổi trở nên (1.200mg/ngày), phụ nữ đang mang thai (1.200mg/ngày) và cho con bú (1.000mg/ngày).
Để cung cấp đầy đủ lượng canxi cho cơ thể cần phải hết sức chú ý đến vấn đề lựa chọn thực phẩm cho khẩu phần ăn. Những thực phẩm giàu canxi có thể kể đến: sữa và các chế phẩm từ sữa (phomat), cua, tôm, cá con kho nhừ ăn cả xương, trai, hến, đậu phụ, vừng lạc, rau muống, bắp cải, hành... Trong đó, đậu phụ là thực phẩm có chứa nhiều canxi và đồng thời có chứa phytoestrogen rất tốt cho phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh. Bên cạnh đó , cần ăn đủ các thực phẩm giàu chất đạm như thịt, cá, trứng, sữa, đậu để việc hấp thu canxi trong cơ thể được tốt hơn. Tuy nhiên, nếu quá nhiều chất đạm sẽ dẫn đến hiện tượng đào thải canxi.
Cũng cần chú ý thêm một số chất làm tăng cường khả năng hấp thu canxi như vitamin D, đường lactose trong sữa, các chất ức chế hấp thu canxi phải kể đến là acid oxalic, một số thuốc như tetracycline, thuốc lợi tiểu và heparin.
