Tỷ lệ phát hiện sớm ung thư cổ tử cung tại Việt Nam còn ít

Hỏi: Xin bác sĩ cho biết tình hình chung của bệnh UTCTC tại Việt Nam?

Trả lời: Tại Việt Nam, ung thư cổ tử cung (UTCTC) là một trong những loại ung thư có tỷ lệ bệnh nhân cao thứ nhất, thứ nhì trong giới nữ. Ở khu vực phía nam, tỷ lệ phụ nữ bị mắc bệnh này cao hơn ở phía bắc. Thống kê mới nhất tại khu vực Hà Nội cho thấy, tỷ lệ bệnh nhân nữ mắc UTCTC đứng thứ 5 (sau các loại ung thư vú, dạ dày, phổi, đại trực tràng). Còn tại TP Hồ Chí Minh, nhiều năm liền, UTCTC luôn dẫn đầu trong các loại ung thư, với tỷ lệ khoảng 27 người/100 nghìn dân.

Hỏi: Xin ông cho biết cụ thể hơn những nguy cơ mắc căn bệnh nan y này?

Trả lời: Hiện nay, các nhà khoa học đã tìm ra thủ phạm chính gây ra UTCTC là virus HPV (Human Papilloma Virus - virus gây u nhú ở người). HPV thâm nhập vào tế bào cổ tử cung và tồn tại ở đó lâu dài. Cũng có một tỷ lệ tự mất đi do sức đề kháng cao của cơ thể, nhưng phần lớn chúng tồn tại, tác động vào những chuỗi nhiễm sắc thể (ADN) về gien của tế bào, làm biến đổi các tế bào này, trải qua nhiều năm mới chuyển thành ác tính. Từ ung thư tại chỗ sẽ phát triển thành ung thư thâm nhập, lan rộng.

HPV lây truyền qua đường tình dục, từ nam sang nữ và ngược lại. Quan hệ tình dục sớm là một yếu tố dễ lây nhiễm virus. Nguyên nhân chính là trong cơ thể của thiếu nữ chưa trưởng thành, sự bảo vệ của niêm mạc tế bào âm đạo chưa tốt, dễ bị tổn thương để virus xâm nhập. Sinh nở nhiều cũng gây tổn thương ở cổ tử cung làm virus lan truyền. Quan hệ tình dục với nhiều đối tượng càng làm lây nhiễm HPV. Đó là những yếu tố thuận lợi cho việc phát triển UTCTC.

Hỏi: Vậy ông có thể cho biết về biện pháp phòng bệnh hữu hiệu  với chị em?

Trả lời: Mỗi năm, ước tính cả nước có khoảng 50.000 phụ nữ phát hiện mắc UTCTC. Nếu phát hiện muộn, hơn 50% số bệnh nhân có nguy cơ tử vong. Đáng tiếc, tỷ lệ phát hiện bệnh sớm tại Việt Nam còn ít.

Để phòng UTCTC, thứ nhất, chị em nên hạn chế những nguy cơ gây bệnh ở trên. Những phụ nữ từ 35 tuổi trở lên, những phụ nữ đã có gia đình và đã quan hệ tình dục thì nên đi khám phụ khoa mỗi năm một lần.

Để phát hiện sớm UTCTC, chị em cần làm xét nghiệm phiến đồ âm đạo, chẩn đoán tế bào, nếu có nghi ngờ thì tiến hành điều trị rất sớm. Xét nghiệm nên làm một lần/năm và ít nhất ba năm/lần cho tới khi 65 tuổi với những người có kết quả bình thường. Đối tượng có nguy cơ cao nên làm hằng năm.

Việc phát hiện tiền ung thư, điều trị ngay sẽ không phát triển thành ung thư. Với UTCTC tại chỗ, điều trị rất đơn giản bằng biện pháp khoét chóp chứ chưa cần phải cắt bỏ dạ con. Nếu UTCTC được phát hiện sớm, từ giai đoạn tiền ung thư hoặc ung thư tại chỗ, thì có thể chữa khỏi hẳn hoàn toàn.

Các nhà khoa học đã nghiên cứu, sản xuất ra vaccine phòng được các chủng HPV chính gây UTCTC. Trong số này, loại vaccine phòng được cả bốn chủng HPV đã được quy định tiêm phòng bắt buộc ở một số nước.

Hỏi: Giáo sư  có ủng hộ việc đưa vaccine phòng UTCTC vào sử dụng tại Việt Nam không?

Trả lời: Cá nhân tôi nghĩ rằng nếu có lợi thì nên ủng hộ. Mỹ và hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ đã cho phép lưu hành loại vaccine ngừa được cả bốn chủng HPV.  Nhiều quốc gia đã đưa vaccine tứ liên này vào chương trình tiêm chủng mở rộng. Tuy nhiên, hệ thống y tế và sự phát triển kinh tế có ảnh hưởng đến khả năng chi trả cho các vaccine mới. Cùng với thời gian, cũng giống như thuốc điều trị bệnh AIDS, phải có chính sách giảm giá, hỗ trợ cho các nước đang phát triển để có thể áp dụng được cho tất cả phụ nữ có chỉ định với vaccine ngừa UTCTC. Hy vọng, trong thời gian tới, vaccine phòng UTCTC có thể đóng góp vai trò làm giảm tỷ lệ nhiễm bệnh này ở Việt Nam.

Theo tôi biết, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã có chương trình thử nghiệm dùng vaccine Gardasil phòng UTCTC do Công ty Merck Sharp & Dohme sản xuất để thử nghiệm cho 800 học sinh trung học phổ thông nữ từ 13-15 tuổi ở tỉnh Hoà Bình theo đề tài nghiên cứu của cơ sở này. Vaccine được tài trợ miễn phí.