Tuyên Quang khắc phục tình trạng cây keo chết hàng loạt

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Tuyên Quang, bệnh xuất hiện trên cây keo từ 3 năm trở lại đây, diễn biến ngày càng phức tạp. Diện tích cây nhiễm bệnh ngày càng tăng, phần lớn là những rừng keo 2 - 4 năm tuổi.

Kiểm tra thực tế 27,92 trong tổng số 51,04 ha keo nhiễm bệnh tại một số đội sản xuất của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên (TNHH MTV) lâm nghiệp Yên Sơn, qua quan sát, chúng tôi thấy nhiều cây bị chết đứng. Những cây này có hiện tượng nứt vỏ, tuột vỏ, chảy gôm, mạch dẫn thâm đen, cành, lá vàng, héo, rễ bị thối, và chết từng phần.

Bà Vũ Thị Dung, Phó Giám đốc kỹ thuật Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Yên Sơn cho biết, công ty có hơn 1.000 ha đất trồng cây lâm nghiệp. Năm 2014, đơn vị trồng được 200 ha keo thì đến cuối năm đã có hơn 70 ha bị chết héo, gây thiệt hại lớn. Ban đầu, cây đều xanh tốt không có dấu hiệu gì về bệnh, sau đó lá úa vàng và chết dần. Thời gian chỉ kéo dài hơn một tháng. Diện tích keo chết đều cùng một giống cây giâm hom, không xảy ra hàng loạt mà cứ khoảng 5 đến 7 cây bị chết một lần, có những cây trồng trước đó, đã 4 năm tuổi, đường kính hơn 10 cm cũng bị chết. Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại nhiều diện tích rừng của các công ty lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh, gây thiệt hại lớn về kinh tế.

Tại thôn Đồng Bèn 2, xã Thượng Ấm, huyện Sơn Dương, cũng có hơn 10 ha rừng keo bị chết héo. Gia đình ông Phạm Đức Tính, có 3 ha đất rừng, năm 2014 ông trồng hơn 4.000 cây. Trồng được hai năm, cây có hiện tượng chết dần, đến nay đã lên đến hơn 1 ha. Ông Tính cho biết, UBND xã đã hướng dẫn, khi thấy cây nào chết thì phải chặt, tiêu hủy và rắc vôi bột, nhưng vì điều kiện đồi núi, bà con không thể thực hiện được.

Nguyên nhân ban đầu khiến keo chết được cho là, do thời gian qua trên địa bàn tỉnh xảy ra các đợt mưa lớn kèm theo dông lốc làm đổ gãy nhiều diện tích keo. Từ các điểm tổn thương trên cây keo, nấm, vi khuẩn đã xâm nhập gây hại rồi lan rộng. Riêng đối với những diện tích keo lâu năm là do quá trình khai thác, trồng lại nhiều chu kỳ, người dân không khử trùng, vệ sinh rừng cẩn thận. Mầm bệnh lưu trú, khi gặp thời tiết thuận lợi là phát tán, gây hại trên cây non.

Một nguyên nhân nữa đang khiến người trồng rừng nghi ngờ, đó là nguồn cây giống. Bởi hầu hết diện tích keo chết đều là giống lai giâm hom. Đồng chí Trần Thị Lịch, Chi cục phó Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Tuyên Quang cho biết, tính đến nay trên địa bàn toàn tỉnh đã có hàng trăm héc-ta keo nhiễm bệnh. Có những diện tích phải thanh lý toàn bộ để trồng lại. Bệnh nặng nhất là trên cây keo từ 2 đến 5 năm tuổi và trên diện tích trồng lại ở chu kỳ 2 trở đi. Trước tình hình đó, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh đã có chỉ đạo các trạm trồng trọt và bảo vệ thực vật, trung tâm khuyến nông điều tra, phát hiện, dự báo tình hình phát sinh gây hại của bệnh chết héo trên cây keo, phối hợp các cơ quan liên quan xác định nguyên nhân và hướng dẫn người dân biện pháp phòng, chống hiệu quả.

Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) xác định đây là bệnh chết héo cây keo do nấm Ceratocystis manginecans gây ra, nhưng hiện chưa có thuốc đặc trị. Cục khuyến cáo chủ rừng tập trung kỹ khâu lựa chọn giống, khi ươm cây phải chú trọng việc xử lý bầu đất để diệt mầm bệnh, giúp cây con phát triển khỏe mạnh, tăng khả năng kháng bệnh ngay từ giai đoạn đầu. Bên cạnh đó quy hoạch, chọn vùng đất sao cho phù hợp theo tiêu chuẩn kỹ thuật để trồng; đối với những vùng trồng keo từ chu kỳ 2 trở đi cần xử lý đất thật kỹ để hạn chế mầm bệnh phát triển.