Những con số đáng lo ngại
Theo báo cáo của công an các địa phương, đến hết tháng 6-2006, số người nghiện ma túy có hồ sơ kiểm soát trong cả nước là gần 160 nghìn, trong đó, hơn 70% số người nghiện ở độ tuổi thanh niên, thiếu niên. Tỷ lệ hít heroin trong thanh niên, thiếu niên nói chung và học sinh, sinh viên nói riêng ngày càng cao ở các thành phố, thị xã, khu công nghiệp, khu chế xuất và đang lan nhanh về các vùng nông thôn.
Ðồng bằng sông Hồng là một trong những khu vực có người nghiện ma túy cao nhất trong cả nước, với hơn 36 nghìn người có hồ sơ quản lý. Hà Nội, Hà Tây, Thái Bình... là những tỉnh có số thanh niên, thiếu niên nghiện ma túy tăng cao so với năm trước, không một tỉnh, thành phố nào có người nghiện ma túy giảm.
| Theo số liệu thống kê của T.Ư Ðoàn TNCS Hồ Chí Minh, đến đầu năm 2006, số thanh niên của cụm đồng bằng sông Hồng ước tính hơn 3,3 triệu người, chiếm khoảng 17% tổng số thanh niên toàn quốc. |
Cùng với tệ nạn ma túy, tệ nạn mại dâm đang là vấn đề cấp bách trong thanh niên. Theo số liệu của Cục phòng, chống tệ nạn xã hội (Bộ LÐ-TB-XH), đối tượng bán dâm trong toàn quốc là hơn 52 nghìn người, trong đó, đồng bằng sông Hồng chiếm khoảng 21% và phần lớn gái mại dâm ở lứa tuổi thanh niên, thiếu niên.
Hiện nay, cả nước phát hiện khoảng 98 nghìn người có HIV, trong đó, bệnh nhân AIDS khoảng 16 nghìn người; tỷ lệ thanh niên, thiếu niên có HIV/AIDS trong tổng số người bị phát hiện ngày càng tăng, khoảng 70% - 80%.
Tại Hà Nội, tính riêng quận Tây Hồ, số người nghiện có danh sách quản lý là 335 người, số người có HIV là 456. Tuy nhiên, đại diện Quận đoàn Tây Hồ khẳng định: Ðây chỉ là con số được ví như "phần nổi của tảng băng chìm", bởi số người có HIV/AIDS trên thực tế, có thể cao gấp 10 lần.
Số thanh niên, thiếu niên nghiện ma túy ở Hà Tây tăng theo hằng năm. Năm 2002 có 1.409 người, năm 2003 là 1.595 người, năm tiếp theo là 2.521 và năm 2006 có hơn 3.000 người.
Thái Bình có hơn 80% số thanh niên sống ở nông thôn, thu nhập chính từ lao động nông nghiệp. Thế nhưng, theo đánh giá của Ban Chỉ đạo phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm, Thái Bình xếp thứ bảy trong toàn quốc về tệ nạn này. Ðến tháng 9-2006, tại 286/286 xã, phường của tỉnh đã phát hiện gần 5.000 người nghiện ma túy, trong đó, khoảng 70% là thanh niên...
Các cơ quan chức năng nhận định: Khu vực đồng bằng sông Hồng đang là một "điểm" nóng về ma túy, mại dâm, đặc biệt là ma túy. Công tác phòng, chống tệ nạn này đã và đang là nhiệm vụ cấp thiết của toàn xã hội.
Nỗ lực của tổ chức đoàn
Những năm qua, nhiều đoàn cơ sở ở Hà Nội thành lập và duy trì hoạt động của các mô hình can thiệp tại cộng đồng về công tác phòng, chống ma túy, mại dâm, như: các CLB Thanh niên với pháp luật, Ðội Thanh niên xung kích phòng, chống tệ nạn xã hội, CLB Bạn giúp bạn, Ðội Thanh niên - sinh viên tình nguyện Ba cùng...
Hiện nay, chín tỉnh, thành đoàn khu vực sông Hồng có hơn bốn nghìn Ðội Thanh niên xung kích và hơn 1.600 CLB Thanh niên phòng, chống tệ nạn xã hội. Sự ra đời của các mô hình này góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của đoàn thanh niên đấu tranh với tệ nạn xã hội .
Tại nhiều địa phương, tổ chức đoàn cơ sở và các đoàn viên, thanh niên tình nguyện có nhiều hoạt động tích cực giúp các cơ quan chức năng quản lý, giúp đỡ, cảm hóa thanh, thiếu niên nghiện ma túy và gái mại dâm.
Các Ðội Thanh niên xung kích phối hợp lực lượng công an trên địa bàn điều tra, nắm tình hình, phân loại và lập danh sách những thanh niên có hoàn cảnh khó khăn, có nguy cơ cao vi phạm tệ nạn xã hội, thanh, thiếu niên nghiện ma túy... để từ đó có biện pháp phối hợp, quản lý, giúp đỡ.
Ðáng chú ý, một số tỉnh, thành đoàn được các cấp chính quyền tin tưởng giao nhiệm vụ quản lý, cai nghiện và cảm hóa các thanh niên nghiện hút. Hải Phòng giao Tổng đội TNXP thành phố thành lập Trung tâm giáo dục lao động xã hội, cai nghiện tập trung cho khoảng 2.000 người.
Các Ðội Thanh niên, sinh viên tình nguyện, các đoàn phường, xã, thị trấn của Hà Nội phối hợp các cơ quan liên quan đăng ký đảm nhiệm giúp đỡ hòa nhập cộng đồng một, hai đối tượng sau cai, hai, ba đối tượng là học viên các trung tâm phục hồi nhân phẩm trở về địa phương. Các mô hình hoạt động nói trên đã thu được những thành công bước đầu và trở thành mô hình điểm để nhiều tỉnh, thành đoàn khác nghiên cứu, áp dụng.