Sửa đổi Luật Hải quan: Thúc đẩy số hóa, tạo thuận lợi cho thương mại hiện đại

Chiều 27/5, Thứ trưởng Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì Hội đồng thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.

Đánh giá cao những kết quả cải cách hành chính thời gian qua trong lĩnh vực hải quan, đặc biệt đối với thủ tục điện tử, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền, kiểm tra chuyên ngành, xử lý hàng tồn đọng cũng như phát triển hệ thống một cửa và ứng dụng công nghệ trong quản lý hải quan.

Liên quan công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng, đại diện Bộ Công an đề xuất làm rõ hơn cơ chế trao đổi thông tin giữa lực lượng Công an và cơ quan Hải quan nhằm phục vụ phát hiện, điều tra, xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới. Đồng thời, cần xác định đầu mối kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống thông tin của Hải quan với cơ sở dữ liệu nghiệp vụ của Bộ Công an để nâng cao hiệu quả phân tích, đánh giá rủi ro, kịp thời phát hiện các tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Đối với hoạt động kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu trên nền tảng thương mại điện tử, đại diện Thanh tra Chính phủ kiến nghị bổ sung quy định về xây dựng cổng thông tin hải quan chuyên dụng kết nối trực tiếp với các sàn thương mại điện tử trong và ngoài nước, đồng thời liên thông với hệ thống định danh điện tử quốc gia (VNeID). Đề xuất này nhằm đáp ứng đặc thù của thương mại điện tử xuyên biên giới khi số lượng đơn hàng rất lớn nhưng giá trị từng đơn hàng thường nhỏ.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết, Hội đồng thẩm định thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi Luật Hải quan để phù hợp với chủ trương hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời tháo gỡ những bất cập phát sinh trong quá trình thực thi Luật Hải quan hiện hành.

Theo Thứ trưởng, việc sửa đổi Luật còn nhằm thể chế hóa các Nghị quyết quan trọng của Trung ương, Bộ Chính trị; tạo hành lang pháp lý cho quá trình tái thiết kế quy trình nghiệp vụ và xây dựng hệ thống hải quan số trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

Đối với các quy định liên quan thương mại điện tử xuyên biên giới, Thứ trưởng đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm thống nhất với pháp luật hiện hành, nhất là việc xác định chủ quản nền tảng thương mại điện tử là chủ thể khai hải quan.

Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục hoàn thiện quy định về thủ tục hành chính theo hướng chỉ luật hóa những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, còn các vấn đề mang tính quy trình, thủ tục nên giao Chính phủ quy định chi tiết.

Thứ trưởng cũng lưu ý việc đánh giá kỹ các quy định chuyển tiếp, quy định bãi bỏ để tránh khoảng trống pháp lý trong quá trình thi hành, đặc biệt đối với những trường hợp liên quan giấy phép, hồ sơ đang được xử lý hoặc chuyển tiếp giữa quy định cũ và mới.