Tủa Chùa - đường vui, ấm bản

Tủa Chùa có tới ba phần tư diện tích là núi, đá tai mèo. Nơi đây, ở những ngọn núi có độ cao hơn 1.200m so với mực nước biển, thuộc địa bàn bốn xã phía bắc của huyện là Tả Sìn Thàng, Sính Phình, Tả Phìn và Sín Chải đang lưu giữ một nguồn "vàng xanh" mà thiên nhiên ưu đãi từ hàng trăm năm nay, đó là gần 10 nghìn cây chè cổ thụ. Ðẹp là thế, quý là thế mà Tủa Chùa lại là huyện nghèo nhất trong số những huyện nghèo trong cả nước. Do địa hình đồi núi hiểm trở, tập tục canh tác của người dân lạc hậu, tỷ lệ đói nghèo của địa phương luôn chiếm hơn 70%. Hiện nay, người Mông vẫn chiếm hơn 80% số dân toàn huyện.

Sau chiến thắng Ðiện Biên Phủ một năm, huyện Tủa Chùa chính thức được thành lập với các xã (Mường Báng, Trung Thu, Sính Phình, Sáng Nhè, Tả Phìn, Sín Chải và Tả Sìn Thàng) và 43 thôn, bản, trong đó 90% dân số thuộc diện mù chữ, nghèo đói cộng thêm những phong tục, tập quán lạc hậu. Nhưng bằng tinh thần vượt khó, bà con đã nỗ lực cùng nhau xây dựng cuộc sống mới. Phó Chủ tịch UBND huyện Tủa Chùa Lò Văn Phình cho biết: Ðến nay, 100% số xã, thị trấn có đường ô-tô và trạm y tế, 95% số thôn, bản có đường xe máy, 100% số đơn vị phủ sóng điện thoại di động và    ra-đi-ô; 45% số dân trong huyện được phủ sóng truyền hình; 70% số dân được sử dụng nước hợp vệ sinh trong sinh hoạt hằng ngày... Hiện nay, số hộ đói, nghèo của huyện giảm còn 50%. Bình quân lương thực đạt gần 400kg/người/năm. Chủ trương xóa nhà tạm cho hộ nghèo đã góp phần quan trọng giúp nhân dân ổn định tư tưởng, yên tâm sản xuất, ổn định cuộc sống.

Tả Sìn Thàng là một trong những xã điển hình đang thoát nghèo vươn lên. Con đường từ trung tâm huyện Tủa Chùa đến UBND xã Tả Sìn Thàng lên bản Tà Chinh, Páo Tỉnh Làng 1, Páo Tỉnh Làng 2, Tả Sìn Thàng... đã được trải nhựa. Hai bên đường nhấp nhô những nương ngô, đậu tương vàng óng mọc chen đá tai mèo. Tuyến đường Tủa Chùa - Sín Chải đầu tư nâng cấp trải nhựa năm 2009 bằng nguồn vốn của Ngân hàng Thế giới (WB), giúp đồng bào bốn xã phía bắc huyện đi lại, thu mua nông sản, thực phẩm, trao đổi hàng hóa dễ dàng hơn. Xã Tả Sìn Thàng có diện tích 50.042,8 ha, với 537 hộ và 3.458 người dân tộc Mông và Xạ Phang sinh sống ở tám thôn, bản. Ðặc biệt, 100% số bản ở xã đã có điện lưới quốc gia, có trạm truyền thanh tiếp sóng truyền hình khu vực, trường mầm mon tại các điểm bản và có một trường THPT. Các trạm BTS, bưu điện văn hóa, trường học, trạm y tế xã được xây dựng kiên cố. Bí thư Ðảng ủy xã Tả Sìn Thàng Sùng A Khày, cho biết: "Trước kia chưa có đường nhựa, đến mùa thu hoạch ngô hay muốn bán con dê, con gà hay con trâu, con lợn, người dân không biết tiêu thụ ở đâu. Mang ra trung tâm huyện bán thì khó vì đường sá khó đi, mùa mưa lũ thì không đi được. Nay có đường nhựa, chợ xã được xây dựng kiên cố, người già, người trẻ, phụ nữ có thể đi chợ mua bán, trao đổi hàng hóa thuận tiện".

Tháng 9-2011, Trường THPT Tả Sìn Thàng được Viễn thông Ðiện Biên khai trương điểm in-tơ-nét. Thầy giáo, học sinh đều mừng vì từ nay có thể tiếp cận được nguồn tri thức, các tiến bộ KH-KT một cách nhanh nhất.

Chúng tôi đến thăm nhà chị Trang Thị Dinh, thôn Páo Tỉnh Làng 1. Nhà của chị bằng gỗ, mái lợp ngói đá xám xanh, trên gác chất đầy bắp ngô vàng. Câu chuyện trong bữa cơm càng thêm nồng ấm bởi chén rượu Mông Pê. Chị Dinh kể, nhà có hơn 30 cây chè Tuyết Shan, mỗi năm bán được gần một tạ, thu được tám triệu đồng, cộng với mấy tạ ngô, lúa, đậu tương, cũng đủ ăn, làm được nhà gỗ kiên cố.

Trời Tả Sìn Thàng thoáng chợt cơn mưa, núi non bỗng trập trùng ẩn hiện trong sương mù. Trên con đường nhựa uốn lượn khúc cua dốc đèo quanh co sườn núi, thỉnh thoảng xuất hiện ngược chiều những chiếc xe Min-khơ của những chàng trai Mông da rám nắng, chở người sơn nữ má hồng, tà váy sặc sỡ bay bay ngược gió, về làng bản xa xôi.