Tránh bị lừa khi muốn đi làm việc tại Hàn Quốc

 Hỏi: Xin ông cho biết các chương trình đưa lao động Việt Nam sang làm việc tại Hàn Quốc hiện nay?

Ông Đào Công Hải: Hiện nay, người lao động Việt Nam có thể đi làm việc tại Hàn Quốc theo một trong ba chương trình sau: EPS; “Thẻ vàng” và thuyền viên tàu cá gần bờ. Với mỗi chương trình, người lao động phải liên hệ với những cơ quan phái cử khác nhau.

Thứ nhất: chương trình đưa người lao động Việt Nam đi làm việc tại Hàn Quốc (thường gọi là EPS) bắt đầu triển khai từ tháng 8-2004. Đây là chương trình thực hiện theo thỏa thuận giữa Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Việt Nam và Bộ Lao động - Việc làm Hàn Quốc, hiện chủ yếu đưa lao động sang làm việc trong các ngành sản xuất chế tạo, nông nghiệp và ngư nghiệp. Cơ quan duy nhất được thực hiện chương trình EPS là Trung tâm Lao động ngoài nước (OWC), đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phối hợp với cơ quan Phát triển nguồn nhân lực Hàn Quốc thực hiện.

Thứ hai: chương trình “Thẻ vàng”. Phía Hàn Quốc không hạn chế lao động sang làm việc theo chương trình này. Tuy nhiên, yêu cầu của chương trình này khá cao, đòi hỏi ứng viên có trình độ từ đại học trở lên, biết ngoại ngữ (tiếng Anh hoặc tiếng Hàn tốt), kinh nghiệm làm việc ít nhất hai năm. Hơn nữa, số lượng một công trình của Hàn Quốc cần lao động thẻ vàng chỉ khoảng một đến 10 người, nhiều nhất 15 người, ưu tiên các ngành nghề như lập trình viên, tin học, công nghệ sinh học, công nghiệp vật liệu mới, Nano… Hiện chương trình này mới có khoảng 300 người tham gia từ năm 2004. Duy nhất ngành thợ hàn bậc cao cũng tuyển dụng theo chương trình thẻ vàng với thợ hàn cấp 3G, 4G, 5G, 6G.

Thứ ba: chương trình thuyền viên tàu cá gần bờ hợp tác với Hiệp hội Thuỷ sản Hàn Quốc tiếp nhận lao động làm việc trên tàu đánh cá gần bờ của bạn thông qua các doanh nghiệp Việt Nam. Chương trình này tuyển chọn lao động cư trú tại các tỉnh, thành phố ven biển, có đủ sức khoẻ, biết nghề biển và không đòi hỏi phải thi chứng chỉ tiếng Hàn. Lao động chỉ phải học tiếng Hàn theo chương trình riêng, với nội dung hạn chế, không nhiều như chương trình EPS.

Cần lưu ý, chỉ có bảy doanh nghiệp Việt Nam được phía bạn chọn tham gia chương trình thuyền viên này. Đó là: Công ty CP Phát triển nguồn nhân lực Hoàng Long( Hoang Long Huresu); Công ty TNHH một thành viên xuất khẩu lao động thương mại và du lịch (Sovilaco); Công ty TNHH một thành viên Cung ứng nhân lực quốc tế và thương mại (Sona); Công ty xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư giao thông vận tải (Tracimexco); Công ty CP xuất nhập khẩu lao động thương mại và du lịch (TTLC); Công ty TNHH cung ứng nhân lựcvà thương mại quốc tế Sao Việt (Saoviet Incores Co.Ltd); Công ty TNHH một thành viên đào tạo và cung ứng nhân lực - Haui (Letco)

* Riêng với chương trình EPS, thủ tục đăng ký đi làm việc tại Hàn Quốc của người lao động như thế nào?

Ông Đào Công Hải: Người lao động có nguyện vọng đi làm việc tại Hàn Quốc phải nắm rõ và thực hiện đúng quy trình của chương trình EPS.

Bước 1: Học tiếng Hàn: Người lao động phải chủ động học tiếng Hàn để đủ trình độ tham dự kỳ kiểm tra tiếng Hàn do Bộ Lao động - Việc làm Hàn Quốc phối hợp với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tổ chức hằng năm.

Bước 2: Tham dự kỳ kiểm tra tiếng Hàn: Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội sẽ thông báo thể lệ kiểm tra, ngày kiểm tra và thời gian tiếp nhận đăng ký kiểm tra trên đài truyền hình, các cơ quan báo chí, trang thông tin điện tử của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (www.molisa.gov.vn); Cục Quản lý lao động ngoài nước (www.dolab.gov.vn); Trung tâm Lao động ngoài nước (www.ttldnnvietnam.gov.vn). Người lao động đến đăng ký tại các sở lao động, thương binh và xã hội nơi đăng ký thường trú và Cục Kinh tế (Bộ Quốc phòng) thông báo.

Bước 3: Nộp hồ sơ đăng ký dự tuyển

Những lao động đạt yêu cầu về tiếng Hàn mua hồ sơ đăng ký dự tuyển tại sở lao động, thương binh và xã hội các địa phương và trường dạy nghề thuộc Bộ Quốc phòng, kê khai và nộp về Trung tâm lao động ngoài nước (OWC). Hồ sơ đăng ký dự tuyển được kiểm tra, nhập vào máy tính và gửi sang Hàn Quốc để giới thiệu cho người sử dụng lao động nước bạn lựa chọn

Bước 4: Nộp tiền, tham dự khoá bồi dưỡng kiến thức cần thiết và xuất cảnh

Khi người lao động được người sử dụng lao động lựa chọn ký hợp đồng, OWC sẽ có văn bản thông báo cho người lao động và đăng trên trang thông tin điện tử của OWC. Khi đó, người lao động phải nộp một khoản tiền Việt Nam tương đương 630 USD theo quy định của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và tham dự một khoá đào tạo định hướng, kiến thức cần thiết và bổ túc tiếng Hà trước khi xuất cảnh.

Bước 5: Làm thủ tục xuất cảnh

Sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, OWC sẽ gửi công văn thông báo xuất cảnh cho sở lao động, thương binh và xã hội địa phương, Cục Kinh tế (Bộ Quốc phòng) và trực tiếp cho người lao động.

* Người lao động phải đáp ứng những điền kiện gì để được đi làm việc tại Hàn Quốc? Trong kỳ thi tiếng Hàn của chương trình EPS, người lao động phải đạt bao nhiêu điểm mới đủ yêu cầu?

Ông Đào Công Hải: Điều kiện để người lao động được đăng ký tham dự kiểm tra tiếng Hàn vào ngày 17,18-12 tới như sau: từ 18 đến 39 tuổi, chưa có tiền án tiền ự, chưa từng bị trục xuất hoặc buộc phải xuất cảnh khỏi Hàn Quốc, không bị cấm xuất cảnh Việt Nam hoặc cấm nhập cảnh Hàn Quốc.

Lao động Việt Nam có nguyện vọng đi làm việc theo chương trình EPS ược đăng ký theo bốn ngành nghề: sản xuất chế tạo, xây dựng, nông nghiệp và ngư nghiệp. Mỗi ngành nghề có chỉ tiêu riêng và số lượng đăng ký theo ngành nghề cũng khác nhau. Do đó, số điểm để đạt yêu cần tiếng Hàn cũng khác nhau. Số lượng người được làm hồ sơ dự tuyển gửi sang Hàn Quốc được lựa chọn theo nguyên tắc lấy điểm từ trên xuống theo từng ngành cho đến khi đủ số lượng trong số những người đạt từ 80/200 điểm trở lên.

* Những người đã đạt điểm trong kỳ thi tiếng từ tháng 9 trở về trước có còn cơ hội đi làm việc tại Hàn Quốc thời gian tới? Vì sao có quy định lao động của 23 xã, phường tại một số tỉnh, thành phố như Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình, Hà Nội, Phú Thọ, Bắc Giang, Hưng Yên tạm thời không được tham dự kiểm tra tiếng Hàn năm 2011?

Ông Đào Công Hải: Theo quy định của phía Hàn Quốc, hồ sơ của người lao động gửi sang Hàn Quốc để người sử dụng lao động chọn có hiệu lực trên mạng trong vòng một năm. Trong khi đó, kết quả tiếng Hàn có giá trị trong vòng hai năm. Sau một năm, nếu người lao động không được người sử dụng Hàn Quốc lựa chọn thì phải nộp hồ sơ mới để chuyển sang Hàn Quốc. Trong thời gian hồ sơ vẫn còn hiệu lực, người lao động vẫn có thể tham gia kỳ kiểm tra tiếng Hàn và nếu đạt yêu cầu, người lao động sẽ làm bộ hồ sơ mới để gửi sang Hàn Quốc. Khi đó, hồ sơ cũ của người lao động sẽ được gỡ xuống.

Còn với 23 xã trên, đây chỉ là quy định tạm thời để khắc phục tình trạng lao động tại các địa phương này ở lại quá nhiều và có thể sẽ được bãi bỏ trong thời gian tới.

* Vậy chi phí đi làm việc tại Hàn Quốc là bao nhiêu? Thu nhập của lao động Việt Nam tại nước bạn như thế nào và thời gian làm việc bao lâu?

Ông Đào Công Hải: Bên cạnh tiền học tiếng Hàn trong nước, người lao động Việt Nam đi làm việc tại Hàn Quốc theo chương trình EPS phải nộp các khoản chi phí sau: Lệ phí kiểm tra tiếng Hàn nộp cho phía Hàn Quốc: 24 USD/người, chi phí nộp về Trung tâm Lao động ngoài nước theo quy định của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (sau khi ký kết hợp đồng lao động): số tiền tương đương 630 USD để trang trải các chi phí như vé máy bay 350 USD, làm visa 50 USD, bồi dưỡng kiến thức cần thiết và xử lý hồ sơ 230 USD. Khi xuất cảnh, người lao động phải mang theo khoảng 500 USD để mua bảo hiểm rủi ro và bảo hiểm hồi hương tại Hàn Quốc.

Về thu nhập, mức lương của lao động Việt Nam hiện tại khoảng 850 USD/ tháng chưa kể tiền làm thêm giờ. Lao động Việt Nam có thể kiếm được mức lương ổn định từ 1.000 - 1.500 USD mỗi tháng. Hợp đồng lao động hiện tại kéo dài ba năm và có thể gia hạn thêm một năm 10 tháng. Nhưng sau khi hết hợp đồng, người lao động phải về nước rồi mới có thể ký hợp đồng mới.

* Ông có thể cảnh báo về những thủ đoạn lừa đảo trong tuyển dụng lao động đi Hàn Quốc?

Ông Đào Công Hải: Đây cũng là vấn đề bức xúc diễn ra tại các địa phương thời gian qua. Là một trong những thị trường có mức thu nhập hấp dẫn, năm nay Hàn Quốc tuyển dụng khoảng 15.000 lao động Việt Nam, trong khi có hơn 66.000 người đăng ký dự thi tiếng Hàn trong tháng 12 này, chưa kể còn khoảng 7.000 hồ sơ. Sẽ có hơn 58.000 người không có cơ hội nên người dân cần nắm rõ thông tin về các chương trình hợp tác lao động giữa hai nước, tránh bị các cá nhân lừa đảo thu tiền bất chính.

Lợi dụng sự quan tâm cũng như thiếu hiểu biết của người dân về các quy định nói chung và thông tin của thị trường lao động Hàn Quốc nói riêng, nhiều tổ chức, cá nhân đã đưa ra những chiêu thức khác nhau để lừa đảo. Đó là đưa ra các hợp đồng lao động giả để lừa người lao động. Họ còn dụ dỗ người lao động rằng có thể đi theo kênh tự do, cá nhân, đề nghị lao động nộp rất nhiều tiền (từ 5 đến 10.000 USD) để không phải thi tiếng, không cần tay nghề. Có lao động cả tin nộp, không có hoá đơn, phiếu thu nên khi đòi lại tiền rất khó.

Ngoài ra, chúng còn lừa người lao động đi theo visa du lịch chứ không phải visa lao động; làm giả con dấu của các cơ quan có chức năng; phao tin là có người nhà làm ở Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội hoặc sở lao động, thương binh và xã hội để có được lòng tin của người lao động, thậm chí còn lừa người lao động sang Hàn Quốc bằng cách đi qua nước thứ ba.

Nhiều cá nhân đã dụ dỗ người lao động đi làm việc tại Hàn Quốc qua công ty thực tập, nâng cao tay nghề… Chúng tôi chắc chắn không có chương trình này. Cá nhân, tổ chức nào đưa thông tin này có thể là lừa đảo, người lao động có thể gọi điện cho đường dây nóng của Trung tâm Lao động ngoài nước 04-37346093. Tôi cũng khẳng định không có bất kỳ doanh nghiệp xuất khẩu lao động nào của Việt Nam được phép tham gia chương trình EPS.

Hiện nay, có thông tin phản ánh, một số doanh nghiệp đăng ký hợp đồng tại Cục Quản lý lao động ngoài nước để đưa lao động phổ thông đi làm việc tại Hàn Quốc theo chương trình Thẻ vàng là không chính xác. Do vậy, nếu người lao động nhận được bất kỳ thông tin nào liên quan đến doanh nghiệp Việt Nam tuyển lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo chương trình “Thẻ vàng”, đề nghị liên hệ với Cục Quản lý lao động ngoài nước để xác minh tính trung thực của hợp đồng theo số điện thoại: 04-38249517 (máy lẻ 312, 511, 602).

Xin cảm ơn ông!