Trên tuyến kênh Thầy Cai, người dân các xã Phước Hiệp, Tân An Hội, Thái Mỹ (huyện Củ Chi) đã quen với hình ảnh những chiếc vỏ lãi chất đầy thuốc lá lậu chạy với tốc độc cao để tránh sự truy đuổi của lực lượng chức năng. Khi bị phát hiện, các đối tượng sẵn sàng bỏ ghe, dìm hàng để tẩu thoát. Đội trưởng Đội Quản lý thị trường huyện Củ Chi Nguyễn Văn Mon cho biết, cứ vào dịp cuối năm, nạn buôn lậu lại gia tăng. Hàng lậu chủ yếu là thực phẩm đóng hộp, rượu, mỹ phẩm, vải, quần áo, sữa, nước giải khát, pháo nổ… “Nóng” nhất và nhiều nhất vẫn là thuốc lá điếu nhập lậu.
Hai huyện Củ Chi và Hóc Môn từ lâu đã được biết đến như là những khu vực trung chuyển hàng lậu vào trung tâm thành phố. Thuốc lá lậu được các “nài” chuyển từ Cam-pu-chia sang huyện Đức Huệ (tỉnh Long An) và các xã Phước Hưng, Phước Chỉ (huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh), những địa bàn giáp ranh với thành phố, sau đó được đưa về bằng đường sông và đường bộ, nhất là trên tuyến kênh Thầy Cai, tập kết tại bến đò Lộc Giang. Từ bến đò này, thuốc lá lậu tiếp tục được chia nhỏ để vận chuyển vào thành phố chủ yếu qua các tuyến đường thuộc các huyện Củ Chi, Hóc Môn.
Nhằm đối phó lực lượng chức năng, hiện nay, các đầu nậu không trữ hàng tại một chỗ quá lâu mà nhanh chóng thuê “nài” vận chuyển đến các điểm tập kết nhỏ lẻ. Từ đó hình thành các đường dây, băng nhóm có tổ chức chặt chẽ với những mắt xích gắn kết với nhau trên từng chặng đường rất tinh vi và manh động. Phần lớn xe gắn máy chở thuốc lậu đều được “độ” lại, không biển kiểm soát, chạy với tốc độ rất cao, trở thành những "hung thần" trên các tuyến đường gây hoang mang cho người dân.
Trên đường thủy, với nhiều thủ đoạn vận chuyển liều lĩnh, tinh vi, bất kể thời gian, khi được nhóm “cảnh giới” thông báo an toàn là những chiếc vỏ lãi chạy tốc độ cao chở thuốc lá lậu băng qua sông Vàm Cỏ bên phía đất bạn Cam-pu-chia rẽ vào kênh Thầy Cai rồi luồn sâu vào nội địa. Trong quá trình vận chuyển, sẽ có xe gắn máy chạy dọc hai bờ kênh để tẩu tán hàng bất cứ nơi nào thuận tiện. Tuyến kênh Thầy Cai nằm giữa TP Hồ Chí Minh và hai tỉnh Tây Ninh, Long An. Khi lực lượng chức năng ở địa phương này bố trí chốt chặn thì hàng hóa buôn lậu sẽ chuyển qua địa bàn khác, rất khó truy bắt.
Trước tình hình buôn lậu thuốc lá điếu có chiều hướng phức tạp, Đội Quản lý thị trường và Công an huyện Củ Chi đã tăng cường nhiều biện pháp nhằm đấu tranh phòng, chống. Trong năm 2017, lực lượng chức năng huyện Củ Chi đã phát hiện quả tang, ngăn chặn 208 vụ buôn lậu qua địa bàn, trong đó có 115 vụ buôn lậu thuốc lá điếu với hơn 77 nghìn gói thuốc các loại; tiêu hủy số hàng lậu có giá trị hơn hai tỷ đồng. Huyện Củ Chi cũng đã chuyển hóa thành công một địa bàn phức tạp về nạn buôn lậu thuốc lá, đó là ấp Phước An, xã Phước Thạnh. Chuyển một điểm nóng về tàng trữ, vận chuyển thuốc lá lậu trở nên ổn định, trật tự hơn, chuyển đổi nghề nghiệp cho các “nài” sinh sống trên địa bàn để họ từ bỏ con đường làm giàu phi pháp.
Bên cạnh việc tuyên truyền nâng cao ý thức cho người dân về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe, buôn lậu là hành vi vi phạm pháp luật và làm tổn hại nền kinh tế đất nước, lực lượng chức năng của huyện Củ Chi đã tăng cường công tác trinh sát, nắm địa bàn, tuần tra phát hiện các đường dây, đầu nậu buôn lậu thuốc lá, các đối tượng vận chuyển thuốc lá lậu; tăng cường kiểm soát thị trường địa phương, rà soát các hộ kinh doanh, doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân buôn bán thuốc lá lẻ một cách sát sao, liên tục.
Tuy nhiên, cuộc chiến chống buôn lậu ở vùng ven vẫn rất “nóng”. Có những đầu nậu bị bắt và khởi tố, nhưng lại phát sinh những đầu nậu mới. Số “nài” từ các tỉnh phía bắc đổ về ngày một nhiều, khiến nạn buôn lậu càng thêm phức tạp.
