TỪ E NGẠI ĐẾN TIÊN PHONG CHUYỂN ĐỔI SỐ

Chuyển đổi số trong giáo dục đã trở thành yêu cầu cấp thiết, là nền tảng để nâng cao chất lượng dạy và học. Tại Trường tiểu học Lý Tự Trọng, phường Tam Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh, chuyển đổi số bắt đầu từ những thay đổi trong chính hoạt động hằng ngày của nhà trường.

Khi bắt tay vào thực hiện, Trường tiểu học Lý Tự Trọng đối mặt với những thuận lợi và khó khăn đan xen. Thuận lợi là Ban Giám hiệu nhà trường quyết tâm đổi mới, đội ngũ giáo viên trẻ của trường nhiệt huyết, nhạy bén với công nghệ, còn học sinh hứng thú với các hình thức học tập trực quan, hiện đại.

Hệ thống hạ tầng công nghệ số hiện đại phục vụ đắc lực cho công tác dạy và học.

Hệ thống hạ tầng công nghệ số hiện đại phục vụ đắc lực cho công tác dạy và học.

Khó khăn là hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, một số phòng học thiết bị đã cũ, đường truyền internet đôi lúc thiếu ổn định. Một bộ phận giáo viên lớn tuổi còn e ngại, chưa tự tin khi tiếp cận các phần mềm mới, lo sợ mất nhiều thời gian chuẩn bị. Trong khi, hệ thống quản lý vẫn còn phụ thuộc nhiều vào giấy tờ, hồ sơ sổ sách truyền thống gây mất thời gian trong khâu báo cáo, lưu trữ.

Qua quá trình triển khai đồng bộ và quyết liệt các giải pháp, Trường tiểu học Lý Tự Trọng đã vượt qua được những khó khăn trở ngại về mặt tâm lý. Đồng thời, cải thiện và thay thế cơ sở vật chất, thiết bị cũ kỹ, chưa đồng bộ; tiết kiệm được nhiều thời gian xử lý công việc hành chính, có thời gian nghiên cứu chuyên sâu về chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đạt được những kết quả đáng khích lệ trên cả ba phương diện: hạ tầng, dạy-học và quản trị nhà trường.

Cô THẠCH KIM PHƯỢNG

Hiệu trưởng Trường tiểu học Lý Tự Trọng, phường Tam Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh

Để thực hiện chuyển đổi số thành công, nhà trường xác định “Chuyển đổi số trước hết là chuyển đổi tư duy”. Trường tiểu học Lý Tự Trọng tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề giúp giáo viên, nhân viên hiểu rằng công nghệ sinh ra để giải phóng sức lao động, làm cho bài giảng sinh động hơn chứ không phải là gánh nặng. Tuyên truyền đến phụ huynh thông qua các kênh liên lạc để tạo sự đồng thuận, chung tay xây dựng môi trường học tập số cho học sinh.

Đồng thời, ban hành kế hoạch tổ chức dạy học trực tuyến kết hợp với trực tiếp trong năm học nhằm hỗ trợ học sinh bổ sung kiến thức; quy chế quy định tổ chức dạy học trực tuyến rõ ràng trên phần mềm Google Meet, Microsoft Teams, Zoom… Giáo viên giao bài tập bằng hình thức trực tuyến trên thư viện số và giao diện của EnetViet, Padlet.

Đổi mới phương pháp giáo dục thông qua các mô hình công nghệ tương tác trực quan.

Đổi mới phương pháp giáo dục thông qua các mô hình công nghệ tương tác trực quan.

Học kỳ hai năm học 2025-2026, nhà trường tổ chức kiểm tra cuối kỳ trên máy tính đối với học sinh ở những môn học phù hợp. Hệ thống tự chấm điểm và lưu trữ bài thi. Cùng với dạy học, công tác quản trị cũng được chuyển lên môi trường số. Ban Chỉ đạo Công nghệ thông tin được thành lập để nghiên cứu các tiêu chí chuyển đổi số, đề xuất nội dung tập huấn và hướng dẫn giáo viên, nhân viên theo năng lực thực tế.

HẠ TẦNG SỐ TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC LÝ TỰ TRỌNG

40/40 phòng học được trang bị thiết bị hiện đại.

  • 21 phòng học có tivi tương tác kết nối internet và camera hỗ trợ dạy học trực tuyến.
  • 19 phòng học có tivi thông minh kết nối mạng.

  • Phòng Tin học đáp ứng tiêu chuẩn 1 máy/1 học sinh.

  • Phòng Lab tiếng Anh chuyên sâu kết nối hệ thống học theo năng lực học sinh.

  • Thư viện số được trang bị thiết bị phục vụ tra cứu tài liệu và sách điện tử.

Nguồn: Trường tiểu học Lý Tự Trọng.

Về chuyển đổi số trong quản trị nhà trường, để giúp giáo viên có những kỹ năng về công nghệ thông tin phục vụ công tác giảng dạy, nhà trường đã thành lập Ban Chỉ đạo Công nghệ thông tin. Ban Chỉ đạo gồm các thành viên Ban Giám hiệu, giáo viên Tin học và các giáo viên trẻ có kỹ năng tốt về công nghệ thông tin. Ban có nhiệm vụ nghiên cứu các nội dung trong bộ tiêu chí chuyển đổi số để đề xuất nội dung tập huấn và hướng dẫn giáo viên, nhân viên toàn trường chuyển đổi số theo hướng chỉ đạo của ngành và phù hợp với năng lực của từng giao viên, nhân viên. Năm học 2026-2027, Trường hiểu học Lý Tự Trọng tuyển sinh trực tuyến, tiếp nhận 100% hồ sơ của học sinh lớp 1 qua hệ thống tuyển sinh đầu cấp của Sở Giáo dụ và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.

XÂY DỰNG HỆ SINH THÁI GIÁO DỤC SỐ

Ở quy mô toàn ngành, bài toán chuyển đổi số lớn hơn nhiều so với từng trường học. Sau sắp xếp địa giới hành chính, ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh quản lý địa bàn rộng, từ khu vực trung tâm đến ngoại thành và biển đảo. Với quy mô đó, quản lý bằng báo cáo giấy và tổng hợp số liệu thủ công không còn phù hợp.

Sơ đồ mô hình Hệ sinh thái giáo dục số dùng chung giúp liên thông dữ liệu toàn ngành.

Sơ đồ mô hình Hệ sinh thái giáo dục số dùng chung giúp liên thông dữ liệu toàn ngành.

Thành phố lựa chọn xây dựng một hệ sinh thái số dùng chung thay vì để mỗi trường vận hành một hệ thống riêng. Các hệ thống được kết nối trên cùng một nền định danh và một trục liên thông, theo nguyên tắc “dữ liệu nhập một lần, dùng chung toàn ngành, phục vụ nhiều mục đích”.

QUY MÔ NGÀNH
GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

  • Hơn 2,6 triệu học sinh.
  • Khoảng 3.500 cơ sở giáo dục.
  • Dữ liệu được tích hợp trên 10 phân hệ nghiệp vụ.

Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh. (Số liệu: Tính đến tháng 8/2026)

Nền dữ liệu của ngành được xây dựng thành trục dữ liệu tích hợp, được làm sạch và đối soát thường xuyên với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Khi triển khai hệ thống mới, cơ sở giáo dục không phải khởi tạo lại dữ liệu từ đầu.

Sổ đăng bộ số gắn mã định danh học sinh ngay từ khi nhập học. Học bạ số được kết nối đồng bộ với Bộ Giáo dục và Đào tạo ở các khối lớp 1, lớp 6 và lớp 10. Sổ đầu bài số áp dụng quy trình ký số; hồ sơ chuyên môn của giáo viên được phê duyệt trên môi trường số. Tuyển sinh đầu cấp được thực hiện trực tuyến, khai thác dữ liệu dân cư và bản đồ số để phân tuyến học sinh theo nơi cư trú thực tế.

Giáo viên chủ động đổi mới tư duy, làm chủ các nền tảng và phần mềm dạy học hiện đại.

Giáo viên chủ động đổi mới tư duy, làm chủ các nền tảng và phần mềm dạy học hiện đại.

Người dân chỉ khai báo một lần từ khi đăng ký tuyển sinh. Dữ liệu được kế thừa tự động sang sổ đăng bộ, sổ đầu bài, học bạ số và theo học sinh khi chuyển trường, chuyển cấp. Giáo viên không nhập liệu hai lần, cơ quan quản lý có số liệu theo thời gian thực mà không cần yêu cầu cơ sở báo cáo.

Kho học liệu số dùng chung, mô hình “Phòng học số” tại địa bàn ngoại thành, biển đảo và “lớp học không biên giới” cũng được triển khai, kết nối giáo viên khu vực trung tâm với các điểm trường vùng xa theo thời gian thực.

HIỆU QUẢ
CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH
NĂM 2025

Chỉ số cải cách hành chính đạt 90,62 điểm, xếp thứ nhất khối sở, ban, ngành Thành phố Hồ Chí Minh.

  • Chỉ số hài lòng SIPAS đạt 99,44%.

  • Mức độ hài lòng đối với dịch vụ giáo dục đạt 98,09%.

Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.

ĐO CHUYỂN ĐỔI SỐ BẰNG HIỆU QUẢ THỰC

Chuyển đổi số không chỉ được đánh giá bằng việc một cơ sở giáo dục có phần mềm, hồ sơ điện tử hay chữ ký số. Vấn đề là những công cụ đó có thực sự được sử dụng và tạo ra hiệu quả hay không. Trong năm học 2026-2027, Thành phố dự kiến ban hành Bộ tiêu chuẩn đánh giá chuyển đổi số phiên bản mới, theo hướng kiểm chứng tự động bằng dữ liệu vận hành.

BỘ TIÊU CHUẨN MỚI

  • 6 tiêu chuẩn.

  • 50 tiêu chí.

  • 200 chỉ số.

  • Thang điểm 1.000.

  • 12 điều kiện cứng.

  • 11 tiêu chí về trí tuệ nhân tạo xuyên suốt.

  • Dữ liệu chấm điểm lấy tự động từ 12 hệ thống nền tảng dùng chung.

Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.

Mỗi tiêu chí được kiểm chứng qua ba tầng:
• Kiểm tra tính hợp lệ của chữ ký số và tính toàn vẹn hồ sơ.
• Đọc toàn văn để kiểm tra nội dung, phát hiện sao chép văn bản mẫu.
• Đo hiệu lực thực tế qua nhật ký vận hành và độ phủ người thực hiện.

Cách làm này chuyển đánh giá từ tự khai báo sang kiểm chứng bằng chính dữ liệu do hệ thống nghiệp vụ tạo ra. Kết quả đánh giá đồng thời là căn cứ để đầu tư hạ tầng có trọng điểm, thay vì dàn trải, cào bằng.

“Phấn đấu giảm tỷ lệ đơn vị chưa đáp ứng tiêu chuẩn hạ tầng xuống dưới 20% vào cuối năm học”.

Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.

Cùng với xây dựng dữ liệu dùng chung, Thành phố đẩy mạnh nền tảng dạy học số tích hợp trí tuệ nhân tạo. Thay vì để hàng trăm trường vận hành các hệ thống riêng lẻ, ngành Giáo dục và Đào tạo hướng tới một nền tảng chung, thống nhất chuẩn dữ liệu, chuẩn bảo mật, đăng nhập một lần và kết nối học bạ số quốc gia, đồng thời trao quyền chủ động cho nhà trường về phương pháp sư phạm.

Các bài giảng sinh động trên máy tính giúp giải phóng sức lao động của người thầy và tăng hứng thú học tập.

Các bài giảng sinh động trên máy tính giúp giải phóng sức lao động của người thầy và tăng hứng thú học tập.

Kết quả học tập được liên thông tự động về học bạ số. Kho học liệu số được chuẩn hóa theo hướng chuyển từ học liệu tĩnh sang học liệu tương tác, có ghi nhận dữ liệu học tập.

BA GIÁ TRỊ CỐT LÕI

  • Giảm tải cho người thầy.

  • Tạo thuận tiện cho người dân.

  • Tạo công bằng cho mọi học sinh.

Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.

Với cách tiếp cận lấy dữ liệu, hiệu quả và trải nghiệm thực tế làm thước đo, chuyển đổi số trong giáo dục đang từng bước chuyển từ đầu tư công nghệ sang tạo ra giá trị thực chất. Việc ứng dụng AI, liên thông dữ liệu và công khai kết quả đánh giá không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, mà còn góp phần giảm áp lực cho giáo viên, tạo thuận lợi cho người dân và mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng cho học sinh. Đây là nền tảng để ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, hình thành mô hình chuyển đổi số giáo dục có thể nhân rộng trên cả nước.

Chỉ đạo sản xuất: Lê Nam Tư
Tổ chức sản xuất: Tùng Quang
Nội dung: Cao Tân, Tất Đạt
Ảnh: Tùng Anh, Thế Anh
Trình bày: Tùng Anh
(Bài có sử dụng hình ảnh AI trong thiết kế)

Trở về Nhandan.vn