GIAO THÔNG PHẢI ĐI TRƯỚC
Tăng trưởng xanh khó có thể thành hiện thực nếu không bắt đầu từ lĩnh vực giao thông, nơi đang tạo ra lượng phát thải lớn nhất của đô thị đặc biệt. Trong nhiều thập niên, xe máy trở thành phương tiện di chuyển chủ đạo của người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Nhưng cùng với sự thuận tiện là áp lực ùn tắc, ô nhiễm không khí và phát thải khí nhà kính ngày càng gia tăng.
Áp lực giao thông quá tải từ các phương tiện cá nhân vào giờ cao điểm, điểm nghẽn đòi hỏi sự bứt phá nhanh chóng của hệ thống hạ tầng khối lượng lớn.
Áp lực giao thông quá tải từ các phương tiện cá nhân vào giờ cao điểm, điểm nghẽn đòi hỏi sự bứt phá nhanh chóng của hệ thống hạ tầng khối lượng lớn.
Sau sáp nhập địa giới, Thành phố Hồ Chí Minh hiện có hơn 11,5 triệu xe gắn máy, tương đương khoảng 90% tổng số phương tiện lưu hành. Khối lượng phương tiện khổng lồ này kéo theo lượng phát thải khí nhà kính chiếm khoảng 31,66% tổng lượng phát thải toàn đô thị.
Các đánh giá chuyên môn cho thấy, nếu kiểm soát nghiêm ngặt khí thải đối với xe hai bánh, mỗi năm thành phố có thể giảm hơn 56.000 tấn khí các bon và gần 5.000 tấn hydrocarbon.
Hệ thống xe buýt năng lượng xanh được đưa vào vận hành kết nối, làm nhiệm vụ gom khách trung chuyển cho mạng lưới đường sắt đô thị.
Hệ thống xe buýt năng lượng xanh được đưa vào vận hành kết nối, làm nhiệm vụ gom khách trung chuyển cho mạng lưới đường sắt đô thị.
Không chỉ phương tiện cá nhân, hệ thống vận tải công cộng cũng đứng trước yêu cầu chuyển đổi. Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 2.435 xe buýt hoạt động nhưng vẫn còn khoảng 44% sử dụng xăng và diesel.
Tuyến đường sắt đô thị Bến Thành-Suối Tiên vận hành, hạt nhân cốt lõi định hình hành lang giao thông đa phương thức xanh và thông minh.
Tuyến đường sắt đô thị Bến Thành-Suối Tiên vận hành, hạt nhân cốt lõi định hình hành lang giao thông đa phương thức xanh và thông minh.
Theo Trung tâm Quản lý giao thông công cộng thuộc Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, kinh nghiệm quốc tế cho thấy quá trình chuyển đổi luôn bắt đầu từ giao thông công cộng trước khi mở rộng sang vận tải và phương tiện cá nhân.
KHI THÓI QUEN DỊCH CHUYỂN BẮT ĐẦU THAY ĐỔI
Hệ sinh thái vận tải hành khách khối lượng lớn phục vụ nhu cầu đi lại liên tục của người dân, hướng tới mục tiêu thay đổi căn bản tư duy lưu thông đô thị.
Hệ sinh thái vận tải hành khách khối lượng lớn phục vụ nhu cầu đi lại liên tục của người dân, hướng tới mục tiêu thay đổi căn bản tư duy lưu thông đô thị.
Đầu tháng 9, khi sinh viên và học sinh tựu trường cũng là lúc trên nhiều tuyến đường trung tâm, những chuyến xe buýt vận hành êm ái hay những đoàn tàu metro chở hàng chục nghìn lượt khách mỗi ngày.
Hơn một thập niên trước, bài toán giao thông của Thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu xoay quanh việc mở rộng đường, xây cầu vượt và điều tiết giao thông. Nhưng hiện nay, cùng với áp lực môi trường và yêu cầu giảm phát thải, giao thông đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu hơn.
Với cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 (Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc) về mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, giao thông đã trở thành một trong những lĩnh vực phải chuyển đổi mạnh mẽ nhất.
Tuyến đường sắt đô thị Bến Thành-Suối Tiên tăng tốc vận hành, hạt nhân cốt lõi định hình hành lang giao thông liên thông, đa cực toàn vùng Đông Nam Bộ.
Tuyến đường sắt đô thị Bến Thành-Suối Tiên tăng tốc vận hành, hạt nhân cốt lõi định hình hành lang giao thông liên thông, đa cực toàn vùng Đông Nam Bộ.
5 giờ sáng tại Depot Long Bình, những đoàn tàu metro bắt đầu lăn bánh trong khi bên ngoài vẫn là dòng xe máy ken đặc.
CẦN NHỮNG "CÚ HÍCH" CHÍNH SÁCH
Khảo sát cho thấy phần lớn phương tiện giao thông đang tập trung tại khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó xe máy và ô tô cá nhân chiếm tỷ lệ áp đảo. Điều này lý giải vì sao khu vực lõi đô thị đang là nơi tập trung mật độ giao thông và phát thải cao nhất. Đây cũng là lý do Thành phố Hồ Chí Minh đặt vấn đề hình thành vùng phát thải thấp như một giải pháp trọng tâm.
Đội xe buýt năng lượng xanh được đầu tư đồng bộ, sẵn sàng làm nhiệm vụ gom khách trung chuyển và kết nối mạng lưới giao thông công cộng.
Đội xe buýt năng lượng xanh được đầu tư đồng bộ, sẵn sàng làm nhiệm vụ gom khách trung chuyển và kết nối mạng lưới giao thông công cộng.
Theo đề án nghiên cứu do Sở Xây Dựng Thành phố Hồ Chí Minh đặt hàng của Công ty Cổ phần Phát triển đô thị bền vững-SUD, quá trình chuyển đổi sẽ được thực hiện theo từng khu vực, từng nhóm phương tiện, với mục tiêu đến ngày 1/1/2040, 100% phương tiện lưu thông trên địa bàn sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.
Mô hình phương tiện vận tải xanh được mở rộng khai thác, hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch cơ cấu dịch vụ theo hướng bền vững, carbon thấp.
Mô hình phương tiện vận tải xanh được mở rộng khai thác, hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch cơ cấu dịch vụ theo hướng bền vững, carbon thấp.
Những khu vực như Cần Giờ, Bình Khánh, An Thới Đông, Thạnh An hay đặc khu Côn Đảo được xem là điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm trước.
Các chuyên gia cho rằng muốn giao thông xanh phát triển thực chất, Thành phố Hồ Chí Minh cần những cơ chế mạnh hơn. Đó có thể là Quỹ chuyển đổi giao thông xanh, hỗ trợ đổi xe máy xăng cũ sang xe điện, ưu đãi thuế phí với phương tiện không phát thải và thúc đẩy hợp tác công tư trong đầu tư hạ tầng. Mục tiêu sâu xa hơn là tái cấu trúc toàn bộ hệ thống giao thông đô thị, thay đổi hành vi đi lại của người dân và xây dựng một mô hình phát triển mới dựa trên các nguyên tắc xanh, thông minh và bền vững.
Người dân đồng thuận chuyển đổi sang phương tiện xanh, góp phần giảm tải áp lực ô nhiễm môi trường tại các khu vực lõi trung tâm Thành phố.
Người dân đồng thuận chuyển đổi sang phương tiện xanh, góp phần giảm tải áp lực ô nhiễm môi trường tại các khu vực lõi trung tâm Thành phố.
Lực lượng vận tải công nghệ xanh hoạt động nhộn nhịp, minh chứng cho bước chuyển dịch mạnh mẽ của thị trường dịch vụ vận tải đa phương thức.
Lực lượng vận tải công nghệ xanh hoạt động nhộn nhịp, minh chứng cho bước chuyển dịch mạnh mẽ của thị trường dịch vụ vận tải đa phương thức.
Trải nghiệm xe buýt điện thông minh, giải pháp kết nối liên thông tối ưu hóa tiện ích di chuyển hằng ngày.
Trải nghiệm xe buýt điện thông minh, giải pháp kết nối liên thông tối ưu hóa tiện ích di chuyển hằng ngày.
HẠ TẦNG QUYẾT ĐỊNH THÀNH CÔNG
Nếu phương tiện xanh là phần nổi của cuộc chuyển đổi, thì hạ tầng mới là nền móng. Theo Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, hệ thống hạ tầng hỗ trợ sẽ quyết định thành công của toàn bộ lộ trình. Trước mắt, thành phố dự kiến đầu tư 19 trạm sạc tại các bến xe buýt lớn với 46 trụ sạc điện. Gần một năm qua, khoảng 5.000 vị trí lắp đặt tủ đổi pin đã được công bố, trong đó khoảng 1.500 vị trí đã được triển khai thực tế. Thành phố cũng đặt mục tiêu công bố khoảng 20.000 vị trí lắp đặt tủ đổi pin trước cuối năm 2026.
Hạ tầng trạm sạc điện thông minh được chuẩn hóa và phân bổ dọc các trục đô thị, nền tảng kỹ thuật cốt lõi bảo đảm vận hành hệ sinh thái xe điện.
Hạ tầng trạm sạc điện thông minh được chuẩn hóa và phân bổ dọc các trục đô thị, nền tảng kỹ thuật cốt lõi bảo đảm vận hành hệ sinh thái xe điện.
Theo đề án đang được hoàn thiện, từ năm 2029, khoảng 400.000 xe máy công nghệ sẽ chuyển sang sử dụng điện. Đến năm 2030, thành phố dự báo sẽ có khoảng 1,2 triệu xe máy điện, kéo theo nhu cầu hơn 25.000 trụ sạc và tủ đổi pin công cộng.
Đáng chú ý, việc phát triển tủ đổi pin còn góp phần hạn chế rủi ro mất an toàn từ hoạt động sạc điện tại nhà, vốn tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ tại các khu dân cư đông đúc.
Ông BÙI HÒA AN
Phó Giám đốc Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh
Tại Việt Nam, phát triển giao thông xanh không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là bước đột phá quan trọng. Trong đó hạ tầng hỗ trợ được xem là “mấu chốt” quyết định sự thành công của lộ trình chuyển đổi.
PGS.TS ĐÀM HOÀNG PHÚC
Chuyên gia cao cấp Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNDP)
Nút thắt cốt lõi vấn đề nằm ở hệ sinh thái, mô hình vận hành và đặc biệt là hệ thống sạc chưa đồng bộ. Vi vậy mô hình tủ sạc phải phân tán sâu vào khu dân cư nhằm tối ưu hóa cho xe máy điện và các chặng di chuyển ngắn.
PGS.TS NGUYỄN HỒNG QUÂN
Hạ tầng đổi pin chính là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông.
Trong lịch sử phát triển đô thị, mỗi giai đoạn đều được nhận diện bằng một cuộc dịch chuyển lớn.
Từng có thời kỳ những chuyến phà là biểu tượng của kết nối. Từng có giai đoạn xe máy đại diện cho tốc độ phát triển và sức sống đô thị. Và hôm nay, Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào một giai đoạn mới, nơi giao thông xanh dần trở thành định nghĩa mới của phát triển.
Chuyến phà kết nối lịch sử chuẩn bị nhường vai trò hạt nhân cho làn sóng giao thông xanh đô thị.
Chuyến phà kết nối lịch sử chuẩn bị nhường vai trò hạt nhân cho làn sóng giao thông xanh đô thị.
Cuộc chuyển đổi này chắc chắn không dễ dàng. Nó đòi hỏi nguồn lực lớn, thay đổi thói quen hàng triệu người dân và tái cấu trúc cả hệ thống hạ tầng đô thị. Nhưng nếu thành công, Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ giải được bài toán ùn tắc hay ô nhiễm môi trường.
Thành phố sẽ tạo ra một mô hình phát triển mới, nơi mỗi chuyến metro, mỗi xe buýt điện hay mỗi hành trình không phát thải đều góp phần định hình diện mạo của một siêu đô thị xanh, hiện đại và bền vững trong nhiều thập niên tới.