Truy thu và phạt
Theo nhiều đại biểu, các doanh nghiệp TMÐT đều đặt trụ sở ở nước ngoài, doanh thu quảng cáo trực tuyến sẽ "chảy" ra nước ngoài. Chỉ riêng doanh thu trong lĩnh vực truyền hình, quảng cáo trực tuyến mỗi năm đã xấp xỉ một tỷ USD. Ngành thuế thành phố sẽ thu thuế như thế nào? Cục trưởng Cục Thuế thành phố, Trần Ngọc Tâm cho biết: Với những hoạt động TMÐT trong nước, biện pháp thu thuế tương đối dễ. Còn hoạt động trên mạng, giao dịch, thanh toán toàn cầu thì ngành thuế vẫn đang… tìm hiểu, để có biện pháp xử lý. Ông Tâm cũng cho biết: Trong chín tháng qua, cả nước có 297 sàn giao dịch điện tử, hơn 8.100 website bán hàng trên mạng, 73 mạng xã hội được cấp phép hoạt động. Còn trên facebook, thành phố có 13.469 thành viên quảng bá sản phẩm, bán hàng trên các sàn giao dịch, trang web… trong đó, rất nhiều đơn vị lớn tham gia kinh doanh. Những đơn vị này đã đăng ký, nộp thuế. Với một số dạng chưa đăng ký, thông qua các nickname trên facebook, ngành thuế đã bắt đầu nhận dạng và tác động để người tham gia có ý thức, trách nhiệm nộp thuế. Ngành thuế cũng cập nhật được khoảng 3.000 tài khoản thường xuyên quảng cáo trên facebook, đã phát hiện, truy thu một số trường hợp kinh doanh TMÐT và phạt hơn 21 tỷ đồng. Cụ thể, mới đây, một cá nhân kinh doanh trên mạng có doanh thu đến 500 tỷ đồng nhưng không kê khai thuế. Ngành thuế phát hiện kịp thời và truy thu 8 tỷ đồng tiền thuế. Nếu không phát hiện kịp thời, người này còn phải chịu số tiền phạt trốn thuế gấp ba lần. Ðại diện một trang TMÐT tại thành phố cho biết, mạng xã hội rất rộng lớn, hoạt động xuyên biên giới, người kinh doanh trên mạng đa dạng, quy mô rất khác nhau. Do đó, thu thuế bán hàng trên mạng hết sức phức tạp. Nếu không kiểm soát chặt chẽ, thu người này, không thu người kia sẽ tạo ra sự cạnh tranh không công bằng, ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành TMÐT Việt Nam. "Thu được thuế bán hàng qua facebook là rất khó. Có nhiều tình huống mà cơ quan thuế sẽ phải giải quyết. Chẳng hạn, cơ quan thuế phải xây dựng đội ngũ nhân lực rất lớn để thường xuyên giám sát, xác định đối tượng thu. Nếu chỉ có TP Hồ Chí Minh thu thuế, người kinh doanh sẽ chuyển sang nơi khác hoạt động…" - một chuyên gia an ninh mạng cho biết. Cục Thuế thành phố đang phối hợp Sở Công thương, Sở Thông tin và Truyền thông, các nhà mạng, ngân hàng, bưu điện… để nắm thông tin hoạt động kinh doanh qua mạng in-tơ-nét, đồng thời soạn thảo kế hoạch phối hợp nhằm chống thất thu thuế đối với loại hình thương mại này. Theo Sở Công thương, trên địa bàn thành phố hiện có khoảng 80 nghìn website hoạt động theo hình thức TMÐT, trong đó hơn một nửa hoạt động ổn định từ hai năm trở lên nhưng chỉ hơn sáu nghìn website có đăng ký thông tin với Bộ Công thương. Bộ nắm dữ liệu đăng ký này.
Cần sự phối hợp chặt chẽ hơn
Ðể phối hợp rà soát hoạt động các website TMÐT, Sở Công thương phải đóng vai trò trung gian, xin dữ liệu từ Bộ Công thương rồi chuyển cho Cục Thuế và tiếp nhận đề nghị, yêu cầu phối hợp từ Cục Thuế chuyển cho Bộ Công thương hỗ trợ. Riêng việc thu thuế đối với hoạt động bán hàng trên facebook, phương án là sàng lọc các chủ tài khoản có hoạt động kinh doanh, mua bán trên mạng xã hội này, chỉ quản lý thuế đối với những trang có phát sinh doanh thu thường xuyên và phát sinh thu nhập chịu thuế. Trên thực tế, rất nhiều trường hợp sau khi kiểm tra hoạt động giao hàng qua bưu điện của người kinh doanh qua mạng xã hội, cơ quan thuế phát hiện doanh thu thực tế cao hơn rất nhiều so với kê khai nộp thuế của họ. Theo các chuyên gia, tình trạng nêu trên xuất phát từ hai lý do: Thứ nhất những người kinh doanh qua mạng xã hội chưa hiểu hết nghĩa vụ thuế của mình nên chưa kê khai đầy đủ; Thứ hai là chưa có quy định, chế tài cụ thể đối với những trường hợp cố tình gian lận và trốn thuế. Hiện nay, Cục Thuế thành phố đang xây dựng kế hoạch cụ thể để có cơ chế phối hợp thống nhất giữa cơ quan thuế và các đơn vị liên quan trong việc quản lý nộp thuế của tổ chức, cá nhân kinh doanh qua mạng xã hội. Ðại diện Cục Thuế thành phố cho biết: Khó khăn lớn nhất là tìm cách quản lý tốt và kêu gọi được những cá nhân, tổ chức kinh doanh qua mạng tự giác kê khai nộp thuế vì hiện vẫn chưa có điều khoản, quy định cụ thể cho việc quản lý thu thuế đối với hoạt động TMÐT. Trong khi đó, cơ quan thuế không có chuyên môn và thẩm quyền về quản lý hệ thống mạng, thông tin truyền thông. Do đó, rất cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng liên quan của thành phố.
