Qua phản ánh từ công đoàn cơ sở cũng như ý kiến của một số công nhân, NLĐ, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Hóc Môn đã nắm bắt sự việc Công ty TNHH may Kim Long ở xã Đông Thạnh, huyện Hóc Môn nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của 54 công nhân với tổng số tiền hơn 2,7 tỷ đồng. Doanh nghiệp (DN) Kim Long nợ các khoản này của NLĐ kể từ tháng 7-2014 kéo dài đến tháng 10-2017. Các cơ quan chức năng địa phương, BHXH, Thanh tra Sở Lao động, Thương binh và Xã hội thành phố cũng đã nhiều lần kiểm tra và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với DN này.
Nhận thấy quyền lợi của NLĐ bị xâm phạm trong thời gian dài, mới đây, LĐLĐ huyện Hóc Môn đã tiếp nhận ủy quyền, đại diện NLĐ khởi kiện Công ty TNHH may Kim Long ra Tòa án Nhân dân huyện Hóc Môn để đòi các khoản nợ. Kết quả, Tòa án Nhân dân huyện Hóc Môn đã tuyên buộc Công ty TNHH may Kim Long phải truy đóng các khoản nợ BHXH, BHYT, BHTN với số tiền hơn 300 triệu đồng cho NLĐ. "Để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công nhân, LĐLĐ huyện đã hỗ trợ toàn bộ chi phí công chứng giấy tờ, đồng thời đề nghị UBND xã và văn phòng công chứng làm thủ tục xác nhận giấy ủy quyền cho công nhân", bà Nguyễn Thị Hiền, cán bộ LĐLĐ huyện Hóc Môn, người được công nhân ủy quyền khởi kiện cho biết.
Mới đây (ngày 14-11), Công ty TNHH dệt kim Fenix Việt Nam, chuyên dệt len xuất khẩu tại Khu chế xuất Linh Trung 1 (quận Thủ Đức) với 220 công nhân làm việc đã có văn bản gửi đến Ban quản lý Các Khu chế xuất và Công nghiệp TP Hồ Chí Minh (Hepza) thông báo công ty sẽ chấm dứt hoạt động vào ngày 15-11. Điều đáng nói là DN này vẫn chưa thanh toán hàng loạt khoản nợ: Nợ BHXH 8,3 tỷ đồng; nợ trợ cấp thôi việc khoảng 2,8 tỷ đồng; nợ ngân hàng 6,3 tỷ đồng; nợ lương tháng 10-2017 là 1,3 tỷ đồng; nợ lương những ngày đầu tháng 11-2017 khoảng 1,1 tỷ đồng cùng nhiều khoản khác... Công đoàn Hepza đã làm việc với Ban Giám đốc Công ty Fenix, yêu cầu hoãn thời gian thông báo đến công nhân về việc chấm dứt hoạt động, đồng thời phải cam kết thanh toán hết các khoản phải trả, nhất là các khoản nợ lương, BHXH của NLĐ theo đúng quy định của pháp luật. Chủ tịch Công đoàn Hepza Huỳnh Văn Tuấn cho biết, với sự quyết liệt của các tổ chức công đoàn trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng cho NLĐ, ngày 22-11, Công ty Fenix đã chi trả toàn bộ tiền lương tháng 10-2017 là 1,3 tỷ đồng cho NLĐ và cam kết khoản lương tháng 11 sẽ chi trả vào giữa tháng 12. DN này cũng cam kết sau khi làm thủ tục phá sản sẽ chi trả khoản nợ BHXH 8,3 tỷ đồng cho NLĐ.
Một cán bộ công đoàn Hepza cho biết, hiện giá trị thiết bị, máy móc của Công ty Fenix khoảng 11 tỷ đồng, sẽ là nguồn bảo đảm để DN này thanh toán dứt điểm các khoản nợ sau khi phá sản. Công đoàn Hepza đã báo cáo vụ việc lên LĐLĐ thành phố, trong trường hợp NLĐ bị mất việc kéo dài, sẽ đề xuất LĐLĐ thành phố trích một khoản kinh phí để hỗ trợ. Bên cạnh đó, Công đoàn Khu chế xuất Linh Trung 1 cũng sẵn sàng giới thiệu cho NLĐ tại Công ty Fenix bị mất việc đến làm việc tại các DN ở khu vực lân cận; hướng dẫn thủ tục cho NLĐ muốn khởi kiện Công ty Fenix ra tòa…
Bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho NLĐ là một trong những chức năng chính của tổ chức công đoàn. Thực tế tại TP Hồ Chí Minh cũng như nhiều địa phương khác cho thấy, hệ thống tổ chức công đoàn chính là chỗ dựa tin cậy của NLĐ, nhất là những lúc quyền lợi của họ bị giới chủ xâm phạm.
Riêng tại huyện Hóc Môn, trong 5 năm gần đây, bình quân mỗi năm LĐLĐ huyện đã phối hợp kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại 50 DN; giải quyết kịp thời 73 vụ ngừng việc tập thể tại 64 DN với gần 20 nghìn lượt NLĐ tham gia. LĐLĐ huyện Hóc Môn còn đại diện cho hơn 1.500 NLĐ khởi kiện các DN nợ lương, nợ BHXH, buộc các DN phải trả cho NLĐ hơn sáu tỷ đồng.
Thực tế cũng cho thấy, trong nhiều trường hợp bị chủ DN nợ lương, nợ BHXH, nhiều công nhân, NLĐ vẫn còn e ngại việc khởi kiện DN, hoặc đã nộp đơn khởi kiện nhưng lo sợ chủ DN phát hiện sẽ gây khó dễ, thậm chí đuổi việc cho nên vội vàng rút đơn. Những lúc như vậy, cán bộ công đoàn, các tổ chức công đoàn cần chứng minh rõ hơn vai trò của mình trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của NLĐ…
