Ðó là một trong số rất nhiều thí dụ có thể dẫn chứng về một hành vi thiếu văn minh trong kinh doanh hàng ăn uống mà hầu như người dân nào cũng có thể thấy trên nhiều tuyến đường của thành phố. Có một thói quen gần như mặc định, việc chủ quán thịt nướng kia thả sức "phả" khói ra đường nhưng không thấy một ai phản ánh, phàn nàn. Những hình ảnh như thế đã diễn ra năm này qua năm khác. Những người dân đi qua đây, ai cũng ngán ngẩm, lắc đầu cho qua chuyện.
Một hành vi khác thể hiện cách ứng xử thiếu văn minh, thiếu tôn trọng người chung quanh là việc hút thuốc lá nơi công cộng. Ở những nơi công cộng, nhất là bệnh viện, bảng cấm được treo ở nhiều nơi nhưng không ít người vẫn hút thuốc, phả khói vô tư, kể cả cạnh những đứa trẻ ngồi kế bên. Một vài lần, tôi trò chuyện với những người bạn có thói quen đó, họ đều có rất nhiều lý do chống chế cho hành vi thiếu văn minh của mình.
Tại nhiều nước, như Xin-ga-po, cơ quan môi trường nước này có chế tài rất nghiêm để xử lý hành vi hút thuốc lá không đúng nơi quy định. Người hút thuốc ở những nơi không được phép có thể bị phạt tới 500 SGD ( hơn 7 triệu đồng), nếu phát hiện đó là thuốc lá lậu, số tiền sẽ lên đến 25 triệu đồng. Trong khi đó, tại TP Hồ Chí Minh nói riêng và nhiều địa phương khác của nước ta, việc xử phạt cá nhân hút thuốc tùy tiện nơi công cộng tuy có chế tài nhưng việc áp dụng chế tài có thể nói là "bất khả thi" đối với cơ quan chức năng.
Hoặc hành vi "tra tấn" bằng âm thanh ở khu vực dân cư, nơi công cộng hiện nay đã được pháp luật điều chỉnh nhưng việc kiểm tra, giám sát, xử phạt không được thực hiện nghiêm túc. Ðiều 6, Nghị định 167/2013/NÐ-CP ngày 12-11-2013 của Chính phủ về "Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình" nêu rõ mức xử phạt cảnh cáo hay phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với hành vi gây tiếng động lớn, làm ồn ào, huyên náo tại khu dân cư, nơi công cộng trong khoảng thời gian từ 22 giờ ngày hôm trước đến 6 giờ ngày hôm sau. Ðiều 17 của Nghị định 155/2016/NÐ-CP ngày 18-11-2016 của Chính phủ "Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường" cũng quy định rõ việc phạt cảnh cáo đối với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật về tiếng ồn dưới 2dBA; phạt tiền từ một triệu đồng đến 160 triệu đồng đối với hành vi gây tiếng ồn vượt quá quy chuẩn kỹ thuật về tiếng ồn từ 2dBA đến trên 40 dBA. Thẩm quyền xử phạt do UBND cấp xã, phường. Thế nhưng, những hành vi gây ra tiếng ồn nơi công cộng ở nhiều nơi trên địa bàn thành phố vẫn không hề giảm, gây phiền hà cho nhiều người…
Cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân TP Hồ Chí Minh đang nỗ lực phấn đấu xây dựng một thành phố đáng sống, văn minh, hiện đại, nghĩa tình thì đâu đó, những hành vi thiếu văn minh, bất chấp quy định pháp luật của không ít cá nhân, cơ sở kinh doanh đang gây nên những hệ lụy không nhỏ đối với mục tiêu thành phố đang hướng đến. Quy định, chế tài đối với những hành vi như thế đã được pháp luật quy định. Khi đã áp dụng các biện pháp "mềm dẻo" mà vẫn không có tác dụng thì đã đến lúc phải áp dụng các biện pháp, chế tài mạnh mang tính răn đe để những hành vi "chướng tai, gai mắt" như vậy không còn xuất hiện ở nơi công cộng…
