Tình hình Iraq sau năm năm chiến tranh

Dưới đây là những số liệu thống kê thiệt hại mà Iraq phải gánh chịu sau năm năm Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh chống nhân dân Iraq (tháng 3-2003) và lật đổ Tổng thống S.Hussein (tháng 4-2003).

Thiệt hại về dân thường và bạo lực gia tăng:

Số người chết do nhóm nhân quyền đếm tử thi Iraq (IBC) công bố mới đây cho biết, kể từ năm 2003 đến nay có khoảng 90.250 dân thường Iraq chết. Theo IBC, thời kỳ 12 tháng (từ tháng 4-2006 đến tháng 6-2007) bạo lực gia tăng mạnh nhất trong lịch sử Iraq khi có từ 29.625 đến 31.825 dân thường nước này chết. Tuy nhiên năm 2007 (trừ hai tháng 5 và 7-2007), số dân thường Iraq chết giảm dần từng tháng. Ðến tháng 12-2007 giảm xuống còn 246 người/tháng, bằng khoảng một phần bảy trong tổng số 1.683 người chết, kể từ tháng 1-2007. Tháng 2-2008 có 633 dân thường Iraq chết, thấp hơn so với tháng 2-2007 (1.645). Theo con số do phía Iraq công bố, năm 2006 có 12.360 người Iraq chết, năm 2007 là 16.232. Tuy nhiên theo IBC, năm 2006 có 27.519 dân thường Iraq chết, năm 2007 là 24.519.

Cuộc nổi dậy của người Hồi giáo dòng Sunni năm 2007 đã suy yếu do một số thủ lĩnh và các tay súng nổi dậy dòng Sunni chuyển hướng tiến công  lực lượng Al-Qaeda ở Iraq.

Mặc dù bị đẩy khỏi Baghdad và tỉnh An-ba ở phía tây Iraq, các tay súng thuộc mạng lưới Al-Qaeda đã tập hợp lại ở miền bắc Iraq và tiến hành nhiều vụ đánh bom liều chết. Trong khi đó các cuộc đụng độ giữa các phe phái người Hồi giáo dòng Shiite gia tăng vào tháng 3 vừa qua, với các cuộc giao chiến giữa lực lượng an ninh Iraq và quân đội Mê-hơ-đi của giáo sĩ M.An Xa ở Baghdad và miền nam Iraq.

Ngày 8-4, chỉ huy quân đội Mỹ ở Iraq, tướng Petraeus, điều trần trước QH Mỹ về tình hình Iraq cho biết, mức độ bạo lực và số dân thường chết đã giảm từ tháng 9 năm ngoái nhưng những thắng lợi này là "mong manh và có thể bị đảo ngược".

Về kinh tế:

Quỹ Tiền tệ quốc tế hy vọng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Iraq tăng hơn 7% trong năm nay (năm 2007 là 1,3%) nhờ sản lượng dầu mỏ tăng. Tuy nhiên số người Iraq thất nghiệp cao và đầu tư trong nước giảm. LHQ dự tính có bốn triệu người Iraq đang phải vật lộn với cuộc sống hằng ngày, trong khi 40% trong số 27 triệu dân nước này không có nước sạch. Do nhiều năm chiến tranh và bị áp đặt các biện pháp trừng phạt, mạng lưới điện quốc gia của Iraq  bị phá hủy, khiến hàng triệu người dân nước này không có điện dùng. Ở đất nước có nguồn dự trữ dầu mỏ lớn thứ ba thế giới này, những người sử dụng xe máy, ô-tô có lúc phải xếp hàng tại các trạm bán xăng hàng giờ để mua nhiên liệu. Sản lượng dầu mỏ mới đây chỉ đạt mức gần 2,5 triệu thùng/ ngày. Chính phủ Iraq  vẫn chưa thông qua được Luật Dầu mỏ để tạo ra một khuôn khổ pháp lý cho các công ty nước ngoài hoạt động ở Iraq và quyết định doanh thu từ nguồn dự trữ dầu mỏ dồi dào được chia sẻ như thế nào.

Về chính trị:

Sau nhiều tháng bế tắc, dưới sức ép của Mỹ, đầu năm nay các  đảng phái chính trị ở Iraq đã thông qua  một loạt đạo luật được coi là quan trọng cho tiến trình hòa giải dân tộc nhưng tiến trình này diễn ra chậm chạp và bấp bênh. Iraq sẽ tổ chức các cuộc bầu cử địa phương vào tháng 10 tới. Mỹ hy vọng người Hồi giáo dòng Sunni, những người đã tẩy chay cuộc bầu cử địa phương năm 2005, tham gia tích cực tiến trình chính trị này. Tuy nhiên, có nhiều  dấu hiệu cho thấy các cuộc bầu cử này sẽ chỉ làm tăng cuộc đấu tranh giành quyền lực giữa các phe phái người Hồi giáo dòng Shiite ở miền nam Iraq, nơi có nguồn dầu mỏ dồi dào và gây nên làn sóng bạo lực mới. Cũng chưa hoàn toàn rõ ràng về việc thực hiện luật nới lỏng những hạn chế đối với các cựu thành viên đảng BAATH của cố Tổng thống S.Hussein đang nắm giữ cơ quan công cộng.

Về người tị nạn:

Công đoàn các bác sĩ Iraq cho biết, 70% số bác sĩ chuyên khoa của nước này đã chạy ra nước ngoài. Dự tính có khoảng gần hai triệu người Iraq đã rời bỏ đất nước. Theo LHQ, chỉ có 36 nghìn người Iraq trở về nước kể từ khi an ninh được cải thiện. Ngoài ra,  còn có khoảng hai triệu người ở Iraq không có nhà ở.

Năm năm qua, cuộc chiến tranh Iraq đã gây thiệt hại nặng nề đối với Mỹ. Theo IBC, tính đến ngày 10-4-2008 có 4.025 binh sĩ Mỹ chết. Số binh sĩ Mỹ chết trận tại

Iraq giảm vào sáu tháng cuối năm 2007, tuy nhiên năm 2007 là năm có nhiều binh sĩ Mỹ chết nhất ở Iraq với 901 người. Theo Cơ quan ngân sách Quốc hội (CBO) từ sau sự kiện 11-9-2001, QH Mỹ đã thông qua 691 tỷ USD cho cuộc chiến tranh ở Iraq và Afghanistan, trong đó 440  tỷ USD đã chi cho cuộc chiến tranh Iraq. Nếu tính cả chi phí lãi suất, đến năm 2017, hai cuộc chiến tranh này gây thiệt hại cho người dân Mỹ 2,4 nghìn tỷ USD. Tháng 9-2007, CBO dự tính việc duy trì sự có mặt dài hạn về quân sự  của khoảng 55 nghìn quân Mỹ ở Iraq tốn kém khoảng từ 10 đến 25 tỷ USD/ năm. Hiện nay Mỹ có khoảng 158 nghìn quân ở Iraq.

Có thể bạn quan tâm