Tìm động lực tăng trưởng 2 con số bền vững trong bối cảnh biến động

AI và chuyển đổi số: Đòn bẩy cho giai đoạn tăng trưởng mới

Tại hội thảo “Phấn đấu tăng trưởng kinh tế 2 con số bền vững: Bối cảnh mới - Hành động mới” do Báo Dân trí tổ chức chiều 27/5 tại Hà Nội, ông Lê Hùng Cường, Tổng giám đốc FPT Digital cho rằng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là động lực chủ yếu để Việt Nam bứt phá trong giai đoạn tới.

“Chúng ta đang sống trong môi trường AI, việc tích hợp AI vào chuỗi sản xuất, kinh doanh sẽ là động lực quan trọng nhất trong giai đoạn tăng trưởng mới”, ông Cường nhấn mạnh.

Theo ông, AI không còn là xu hướng thử nghiệm mà đã trở thành công cụ cốt lõi để tái cấu trúc hoạt động doanh nghiệp, từ sản xuất, quản trị đến ra quyết định. Tuy nhiên, để AI phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần xây dựng nền tảng dữ liệu và thực hiện chuyển đổi số bài bản.

Chuyển đổi số, theo ông Cường, không chỉ dừng lại ở số hóa quy trình mà phải hướng tới hình thành hạ tầng dữ liệu chiến lược, tạo điều kiện để AI phân tích, dự báo và hỗ trợ hoạch định kinh doanh. Việc tích hợp AI vào toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất, kinh doanh và quản trị không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo ra những động lực tăng trưởng mới, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua bẫy thu nhập trung bình trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Chủ động ứng phó biến động để bảo đảm an ninh năng lượng

Ông Phạm Tuấn Anh, Thành viên Hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) nhận định, trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, vấn đề an ninh năng lượng không còn là câu chuyện của riêng một khu vực mà đã trở thành biến số lớn ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng, vận tải biển và ổn định kinh tế vĩ mô trên phạm vi toàn cầu.

Theo ông Tuấn Anh, những biến động này đang tác động trực tiếp tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành năng lượng. Biến động giá dầu thô ảnh hưởng đến doanh thu, dòng tiền, tồn kho và hiệu quả sản xuất kinh doanh, trong khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô có thể gây áp lực lên các nhà máy lọc hóa dầu.

Cùng với đó, cạnh tranh nguồn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giữa châu Á và châu Âu, chi phí vận tải và bảo hiểm gia tăng đang tạo sức ép lớn lên chuỗi khí-điện cũng như khả năng cung ứng điện cho nền kinh tế.

Trong nước, thị trường xăng dầu phải chịu tác động đồng thời từ giá dầu thô thế giới, giá thành phẩm nhập khẩu, chi phí vốn và độ trễ trong điều hành giá. Lĩnh vực phân bón cũng chịu ảnh hưởng bởi biến động giá khí đầu vào, nguyên liệu quốc tế và chi phí logistics, làm gia tăng áp lực chi phí sản xuất.

Trước những thách thức đó, ông Tuấn Anh cho biết, ngành năng lượng xác định mục tiêu xuyên suốt là không để đứt gãy các cân đối năng lượng quốc gia, đồng thời xây dựng nhiều kịch bản ứng phó với biến động giá dầu, thiếu hụt LNG hay gián đoạn nguồn cung.

“Tập đoàn đang tập trung đa dạng hóa nguồn dầu thô, tối ưu tồn kho, tăng cường dự báo nhu cầu, kiểm soát dòng tiền và đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực quản trị rủi ro”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh định hướng thúc đẩy phát triển LNG, điện gió ngoài khơi, hydrogen và các dạng năng lượng sạch nhằm nâng cao tính tự chủ, tăng sức chống chịu của hệ thống năng lượng quốc gia, đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng bền vững.

ESG không chỉ là áp lực, mà là động lực tăng trưởng mới

Ở góc nhìn kinh tế vĩ mô, ông Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong hành trình hướng tới tăng trưởng GDP hai con số, yêu cầu về chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững sẽ ngày càng đóng vai trò cốt lõi. Theo ông, Chính phủ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình này khi vừa là cơ quan hoạch định chính sách, vừa là “người tiêu dùng lớn nhất” của nền kinh tế thông qua hoạt động mua sắm công, phân bổ vốn đầu tư và lựa chọn dự án.

Với quy mô vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 8,22 triệu tỷ đồng cùng chi thường xuyên khoảng 10,06 triệu tỷ đồng, nhà nước có thể tạo tác động mạnh mẽ đến hành vi doanh nghiệp theo hướng xanh hơn, trách nhiệm hơn.

Một xu hướng nổi bật được ông Bình nhấn mạnh là sự gia tăng của tiêu dùng xanh. Theo ông, quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 7 triệu tỷ đồng, tương đương 269 tỷ USD, trong đó khoảng 84% người tiêu dùng sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm xanh, sạch và có cam kết ESG.

“Xu hướng này sẽ tạo áp lực buộc doanh nghiệp thay đổi mô hình sản xuất, nâng cao trách nhiệm với môi trường và xã hội”, ông Bình nhận định.

Ở lĩnh vực xuất khẩu, ESG cũng đang trở thành “hàng rào kỹ thuật mới” của thương mại toàn cầu thông qua các cơ chế như điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), chống phá rừng, truy xuất nguồn gốc hay các tiêu chuẩn lao động. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải thay đổi để có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Tuy nhiên, theo vị chuyên gia, ESG không chỉ là áp lực tuân thủ mà còn mở ra cơ hội lớn trong huy động vốn tư nhân, phát triển tín dụng xanh, trái phiếu xanh và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao. Đây cũng là nền tảng quan trọng để hình thành những động lực tăng trưởng mới như kinh tế xanh, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của Việt Nam không chỉ đặt ra yêu cầu về tốc độ mà còn đòi hỏi sự chuyển đổi mạnh mẽ về chất lượng phát triển. Trong đó, khả năng thích ứng trước biến động toàn cầu, thúc đẩy chuyển đổi xanh, tận dụng sức mạnh công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ là những yếu tố quyết định để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.