Hơn nửa thế kỷ kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao (11/10/1971-11/10/2026), Thụy Sĩ luôn đồng hành cùng Việt Nam trong công cuộc xây dựng, phát triển và hội nhập. Hai bên đã tích cực thúc đẩy đàm phán Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA), gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein, kết thúc đàm phán ngày 2/7/2026 sau 14 năm thương lượng.
Việc hướng tới ký kết hiệp định được kỳ vọng tạo động lực mới cho quan hệ kinh tế, thúc đẩy thương mại, đầu tư và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp hai bên vào các chuỗi giá trị quốc tế.
Thụy Sĩ là đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam tại châu Âu, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ ba của Thụy Sĩ trong ASEAN. Thụy Sĩ ngày càng coi trọng vai trò của Việt Nam, nhất là trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng và đã ký kết Hiệp định Thương mại tự do với Liên minh châu Âu (EU).
Quốc vụ khanh Bộ Kinh tế Thụy Sĩ Helene Budliger Artieda nhận định, Việt Nam là nền kinh tế năng động, có tốc độ tăng trưởng ấn tượng, thị trường nội địa giàu tiềm năng và năng lực sản xuất mạnh. Đây là những yếu tố tạo sức hấp dẫn đối với doanh nghiệp Thụy Sĩ, không chỉ trong thương mại mà còn trong đầu tư dài hạn. Việc hoàn tất đàm phán và tiến tới ký kết Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và EFTA được kỳ vọng mở ra chương mới trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai bên.
Việt Nam được các doanh nghiệp Thụy Sĩ đánh giá là một trong những nền kinh tế có mức độ hội nhập và kết nối cao tại Đông Nam Á nhờ mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA). FTA giữa Việt Nam và EFTA, trong đó có Thụy Sĩ, được kỳ vọng góp phần hoàn thiện mạng lưới liên kết kinh tế, nâng cao vị thế của Việt Nam trong các chuỗi giá trị toàn cầu.
Hiệp định cũng mở ra thêm cơ hội hợp tác về thương mại, xuất nhập khẩu và đầu tư cho doanh nghiệp hai nước, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việt Nam ngày càng có ý nghĩa chiến lược đối với các công ty Thụy Sĩ, vừa là thị trường tiêu thụ năng động, vừa là địa điểm kinh doanh quan trọng tại châu Á. Hiện có hơn 100 công ty Thụy Sĩ hoạt động tại Việt Nam, trong đó nhiều doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng đầu tư, nhất là trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó, việc Việt Nam phát triển các trung tâm tài chính quốc tế (IFC) cũng mở ra triển vọng hợp tác mới với các công ty Thụy Sĩ có thế mạnh trong lĩnh vực này.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động do những yếu tố địa chính trị, chuỗi cung ứng và chính sách thương mại, mở rộng mạng lưới các FTA đang trở thành hướng đi quan trọng của nhiều nền kinh tế. Với Việt Nam, các FTA không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn góp phần thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Việt Nam có thế mạnh về sản xuất công nghiệp, điện tử, dệt may, giày dép, nông sản, thủy sản và khả năng kết nối các chuỗi cung ứng tại châu Á. Trong khi đó, Thụy Sĩ nổi bật với các lĩnh vực tài chính, dược phẩm, công nghệ, máy móc, hóa chất và công nghiệp hàm lượng tri thức cao. Cơ cấu kinh tế có tính bổ trợ tạo dư địa để hai nước tăng cường hợp tác: Thụy Sĩ có thế mạnh về công nghệ, vốn và nghiên cứu phát triển; Việt Nam có năng lực sản xuất, lực lượng lao động và mạng lưới thương mại rộng khắp.
Một khuôn khổ thương mại ổn định, minh bạch và có tính dự đoán cao sẽ giúp hai bên khai thác hiệu quả hơn những lợi thế này. Trong bối cảnh đó, việc hướng tới ký kết FTA giữa Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) được kỳ vọng tạo nền tảng dài hạn cho quan hệ kinh tế song phương, đồng thời tăng cường kết nối của Việt Nam với các nền kinh tế thành viên EFTA.
Trong Chiến lược Đông Nam Á 2023-2026, Thụy Sĩ đã đặt Việt Nam là “quốc gia đối tác ưu tiên” trong khu vực. Theo Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ, quan hệ đối tác với Việt Nam sẽ nhằm củng cố đối thoại chính trị và làm sâu sắc thêm quan hệ kinh tế một cách bền vững và có cấu trúc. Hợp tác giữa Thụy Sĩ và Việt Nam sẽ được xây dựng trên nền tảng mới. Điều này bao gồm hỗ trợ việc ký kết FTA giữa EFTA và Việt Nam, cũng như hiện đại hóa hiệp định bảo hộ đầu tư hiện có.
Việt Nam và Thụy Sĩ thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện vào tháng 1/2025, đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ song phương. Từ đó, hợp tác giữa hai nước tiếp tục được thúc đẩy theo hướng sâu rộng và hiệu quả hơn. Khi được ký kết, một FTA giữa Việt Nam và EFTA được kỳ vọng mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai nền kinh tế, đồng thời củng cố nền tảng quan hệ hữu nghị, hợp tác mà hai nước đã xây dựng và vun đắp trong hơn nửa thế kỷ qua.
