Không đẩy người bệnh ra ngoại trú
Căn phòng nhà trọ ẩm ướt, bốn chiếc chiếu, mỗi chiếc 1,6 mét phủ trên các nẹp giường san sát nhau, cứ ba người chia nhau một manh chiếu. Giá mỗi người ở là 30 nghìn/ ngày. Nếu muốn ở phòng riêng, người nhà phải chi 70 nghìn đồng/ ngày.
Cháu Trần Thị Lan Chi (ở Hà Nam) bị ung thư máu bẩm sinh nhưng mới được phát hiện từ tháng 5-2014 và đang điều trị ở BV Nhi Trung ương. Thời gian đầu Chi được ở nội trú, nhưng bây giờ cháu chuyển sang tiêm hóa chất nên cháu không nằm viện nữa mà chuyển ra ngoại trú. Chị Trần Thị Loan, mẹ Chi cho biết, bệnh của cháu về tuyến tỉnh không thể xử lý được, nhưng vì thi thoảng mới vào viện tiêm hóa chất nên không thể nằm lại bệnh viện. Ở ngoại trú, tiền ăn, tiền ở, tiền thuốc thang điều trị, hai mẹ con hết khoảng 10 triệu/ 1 tháng.
Cũng là “khách ruột” của nhà trọ này, cháu Ngô Quỳnh Trang (ở Thanh Hóa) bị suy thận mãn tính. Trước đó cháu điều trị nội trú, có khi phải nằm ghép 3 đến 4 cháu một giường. Tuy nhiên, đã bảy tháng nay cháu ra ở ngoại trú do bệnh của cháu chỉ một tuần ba lần vào chạy thận. Bệnh tình không thể chuyển về tuyến tỉnh, nhưng cũng không thể ở trong bệnh viện do lượng bệnh nhân quá đông, đi lại thì vất vả trong khi sức khỏe Trang không bảo đảm, hai mẹ còn quyết định thuê trọ ở ngoài với giá 15 nghìn/ ngày. Đấy là chủ nhà thương nên đã “giảm giá” cho mẹ con.
“Ở trong viện thì tiện hơn vì nếu cháu sốt hay có hiện tượng gì thì có bác sĩ, điều trị ở ngoại trú đêm hôm hơi bất lợi, nếu bất thường thì lại phải nhập viện. Mà nằm ngoài sợ nhiễm khuẩn, phòng trọ ẩm thấp, cháu này ho cái thì mai là cháu cũng bị lây luôn, nên tôi lo lắm. Với cả ở ngoài chi phí tốn kém gấp hai, gấp ba lần, mỗi tháng chi phí hết khoảng 7 triệu”, mẹ cháu Trang cho biết.
Phòng trọ chật hẹp của những bệnh nhân ngoại trú.
Ở các xóm trọ, nhà nghỉ ngay gần BV Nhi Trung ương, số bệnh nhân điều trị theo dạng ngoại trú không ít. Trao đổi với phóng viên về việc có hay không bệnh viện đẩy bệnh nhân ra ngoài để thực hiện chỉ tiêu giảm tải, TS.BS Phạm Duy Hiền – Phó trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp (Bệnh viện Nhi Trung ương) khẳng định, không có chuyện bệnh viện đẩy các bệnh nhân nặng ra ngoài để tránh tình trạng nằm ghép. Những bệnh nhân được bác sĩ chỉ định ra điều trị ngoại trú đều là trường hợp điều trị lâu dài như ung thư, chạy thận... ở bệnh viện tuyến dưới chưa đáp ứng được, thỉnh thoảng mới vào viện chỉ khoảng 30 phút đến 1 tiếng, nếu nằm ở viện cả ngày thì không hợp lý. Còn đối với các bệnh nhân khác, khi đã điều trị đỡ và được chỉ định điều trị ngoại trú, bệnh viện đều giới thiệu về cơ sở địa phương để tiếp tục theo dõi.
Theo ông Hiền, từ tháng 9-2014 BV Nhi Trung ương đã không còn hiện tượng nằm ghép, nếu có cũng chỉ tạm thời do thời điểm buổi sáng cao điểm có nhiều bệnh nhi nhập viện. Bệnh viện đã có những giải pháp để khắc phục tình trạng quá tải như giảm thiểu các khâu làm thủ tục rườm rà, giảm thời gian chờ đợi của người khám bệnh, nâng cao cơ sở vật chất trong bệnh viện như xây thêm khu hồi sức tim mạch, khu nội khoa, tăng thêm giường bệnh... Đối với những phòng, khoa quá tải cục bộ, BV có biện pháp luân chuyển sang khoa miễn dịch hoặc sàng lọc để chuyển xuống tuyến dưới.
“Về lâu dài bệnh viện đang xây dựng và sẽ đưa vào sử dụng vào tháng 6-2015 một khu nhà ở khang trang. Đến lúc đó, không chỉ vấn đề nằm ghép của bệnh nhi mà vấn đề nhà ở của người nhà bệnh nhân cũng được giải quyết đáng kể”, ông Hiền cho biết.
Đến thực tế tại BV Nhi T.Ư ngày 22-1, phóng viên ghi nhận tại các khoa như Hô Hấp, Tim mạch... các phòng bệnh đã thoáng đãng hơn, hầu như mỗi bệnh nhi được nằm một giường bệnh. Tại Khoa Tim mạch, duy chỉ có một phòng 5 giường nhưng có 9 bệnh nhân do một số bệnh nhân đang chờ ra viện nên tạm thời phải nằm ghép. Mặc dù thời gian gần đây thời tiết thay đổi thất thường khiến số bệnh nhi nhập viện tăng lên, Khoa Hô hấp cũng có một vài trường hợp đang nằm ghép tuy nhiên trong vòng 24 giờ sẽ có phương án điều tiết các bệnh nhân, bảo đảm mỗi người nằm một giường. Khoa cũng đang bố trí thêm các giường cũi để phòng khi thiếu giường vẫn sẽ bảo đảm mỗi bệnh nhân được nằm một giường, tuy có thể bố trí phòng bệnh chật hẹp hơn.
Cam kết bằng danh dự!
Trong 13 bệnh nhi đăng ký giảm tải ngày 20-1 vừa qua, những cái tên như Mắt T.Ư, Tâm thần T.Ư, Da liễu T.Ư... cam kết không có hiện tượng quá tải là điều dễ hiểu. Những cái tên được kỳ vọng như BV Bạch Mai, BV Phụ sản T.Ư, BV Chợ Rẫy TP Hồ Chí Minh... thì chưa thấy. Việc các bệnh viện đăng ký cam kết không để người bệnh nằm ghép cũng gây ra nhiều ý kiến lo ngại về việc người bệnh chịu thiệt thòi bị đẩy ra ngoại trú hoặc về tuyến dưới điều trị bất chấp tình trạng bệnh tật, trong khi cơ sở vật chất của các bệnh viện không được đầu tư xây mới và không bảo đảm.
Khi các phóng viên chất vấn về khả năng cam kết liệu có quá sớm, ông Lê Thanh Hải, Giám đốc BV Nhi T.Ư khẳng định, bệnh viện hoàn toàn có cơ sở để ký vào bản cam kết. “Bốn tháng vửa rồi BV không còn bệnh nhân nằm ghép, và chúng tôi tiếp tục cam kết,duy trì để không để hiện tượng này diễn ra. Ngay tại BV tổ chức cải cách thủ tục hành chính, tăng thêm phòng khám, chọn BS chuyên môn cao ra làm việc tại phòng khám vào giờ và ngày cao điểm (đầu tuần), bảo đảm chất lượng, tư vấn cho người bệnh. BV cũng tạo khu vực lưu ngắn 4-5 tiếng, nếu ổn định tiếp tục điều trị ở nhà, không thì phải nhập viện điều trị”, ông Hải nói.
Về cơ bản, bốn tháng nay tại BV Nhi Trung ương không còn tình trạng nằm ghép.
Trao đổi với phóng viên bên lề Hội nghị tổng kết công tác khám chữa bệnh, ông Trần Quý Tường, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh khẳng định, sẽ không có chuyện bệnh nhân bị cho ra ngoài để bệnh viện đạt chỉ tiêu giảm tải. “Việc điều trị bệnh cho bệnh nhân vẫn đúng quy trình của Bộ Y tế. Ở nước ngoài, các bệnh viện cũng đang giảm số giờ nội trú của bệnh nhân, tăng hiệu suất điều trị. Do đó, cho bệnh nhân từ nội trú ra ngoại trú phải đảm bảo đúng quy trình và quy định”, lãnh đạo Bộ Y tế khẳng định.
Trong năm 2015, Bộ Y tế tiếp tục tổ chức cho các BV ký cam kết, mục tiêu đặt ra là có 38 BV tuyến trung ương cam kết không để bệnh nhân phải nằm ghép, vào các dịp 27-2, 19-5 và 2-9. Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đánh giá 13 bệnh viện cam kết lần này là những bệnh viện “dũng cảm”, dám làm, dám chịu trách nhiệm, vì sự hài lòng của người bệnh. Việc chủ động cam kết không để người bệnh nằm ghép của các bệnh viện T.Ư là giải pháp có tính khả thi trong thời gian tới nhằm giải quyết tình trạng quá tải bệnh viện. Bộ trưởng kỳ vọng “hình ảnh bệnh nhân nằm, ngồi vạ vật ở hành lang bệnh viện, những đứa trẻ khóc ngặt chờ được khám bệnh sẽ chỉ còn trong dĩ vãng".
Bộ Y tế sẽ triển khai các biện pháp giám sát, đánh giá quá trình thực hiện tại các bệnh viện, thông qua báo cáo trực tuyến số liệu về tình trạng nằm ghép hàng tuần. Nếu phát hiện BV không thực hiện đúng, hoặc vi phạm nội dung cam kết, bệnh nhân và người nhà có thể gọi điện phản ánh qua đường dây nóng Bộ Y tế.
Tuy nhiên, sự cam kết vẫn chỉ nằm ở “lời hứa”, khi mà hiện vẫn chưa có một chế tài rõ ràng để phạt hay xử lý BV vi phạm cam kết. Theo ông Trần Quý Tường, chế tài chính là danh dự và trách nhiệm của người đứng đầu BV. Trước mắt, Bộ Y tế sẽ đề xuất thực hiện cắt thi đua khen thưởng, thậm chí là cả phần thu nhập tăng thêm, quy trách nhiệm cụ thể đối với cán bộ lãnh đạo nếu BV vẫn để xảy ra tình trạng bệnh nhân nằm ghép.
Dù còn có nhiều băn khoăn, việc cam kết không để người bệnh nằm ghép dẫu sao cũng là một tín hiệu vui mừng. Vì vậy, có lẽ nên đặt niềm tin vào các bệnh viện, vào Bộ Y tế và lời hứa danh dự của những người thầy thuốc chân chính. Để được như vậy, các bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện cũng cần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, tạo lòng tin cho nhân dân.
