Thừa Thiên-Huế: Dân bức xúc, bao vây nhà máy xi-măng Luks Việt Nam

Dân bức xúc vì nhà máy gây ô nhiễm

Có mặt tại Nhà máy xi-măng Luks, chúng tôi nhận thấy hàng trăm người dân đã vây kín trước cổng ra vào nhà máy và khóa cổng nhà máy. Đến hơn chín giờ sáng, sau khi lãnh đạo thị xã Hương Trà, phường Hương Vân và đại diện Đảng ủy khối doanh nghiệp tỉnh Thừa Thiên - Huế yêu cầu vào làm việc với công ty và cho phép những những hộ dân bức xúc cùng vào đối thoại với lãnh đạo nhà máy để tìm hướng giải quyết thì lúc đó người dân mới mở khóa cửa chính cho vào.

Theo tìm hiểu, bước chúng tôi nhận thấy, nguyên nhân khiến hàng trăm người dân các phường Hương Văn, Hương Vân và một số hộ dân nằm trong vùng ảnh hưởng của nhà máy xi-măng thuộc thị trấn Tứ Hạ (thị xã Hương Trà) kéo đến bao vây nhà máy là do người dân không chịu nổi tiếng ồn, khói bụi xả ra từ Nhà máy xi-măng Luks. Chị Nguyễn Thị Hiền, một người dân ở Tổ dân phố 6, phường Hương Vân bức xúc: “Nhà máy đã thất hứa quá nhiều lần với dân vì không chịu đền bù thiệt hại thỏa đáng. Gia đình tôi mất sáu sào đất khi nhà máy mở rộng dây chuyền 4. Khi nhiều lần dân kiến nghị, nhà máy đưa ra mức bồi thường 10 triệu đồng/một sào đất nông nghiệp, kể cả hoa màu trên đất. Tuy nhiên, chúng tôi không chấp nhận số tiền đền bù. Lãnh đạo nhà máy và chính quyền đã cưỡng chế. Nhà tôi ở cách khu vực sản xuất xi-măng của nhà máy hơn 50m, từ trong nhà ra sân vườn không chỗ nào không có bụi, trong khi đó, nhà máy và chính quyền hứa sẽ tái định cư cho dân đến ở nơi khác đã nhiều năm nay nhưng vẫn không giải quyết, gây bức xúc trong dân”.

Cũng như chị Hiền, một người dân khác ở Tổ dân phố 11, phường Hương Văn (thị xã Hương Trà) là chị Nguyễn Thị Hương vừa bức xúc, vừa khóc kể chuyện cho phóng viên: "Nhà tôi phải đóng cửa suốt ngày, thi thoảng chỉ mở hé cửa tí thôi vậy mà bụi đã bám đầy cả bàn ghế rồi đấy. Chúng tôi sống ở đây rất khổ, cây cối không trồng được đã đành, buôn bán ngày càng ế ẩm phần vì bụi bặm, phần vì tiếng ồn do nhà máy hoạt động 24/24 giờ. Không năm nào tôi không gửi đơn kêu cứu nhưng rồi đều nhận được sự im lặng!”.

Theo quán sát, chúng tôi nhận thấy, mảnh vườn phía sau nhà chị Hương nhuốm một mầu đen của than và bụi xi-măng do Nhà máy xi-măng Luks thải ra, làm cây cối rụng lá trơ trọi, vườn rau màu sống lay lắt, ứ đọng ao tù... Nhiều năm nay, gia đình chị chẳng thu nhập được gì từ vườn cây, rau màu trong khu đất nhà mình; thêm vào đó, mối hiểm họa bệnh tật cũng luôn rình rập.

Chậm khắc phục trình trạng ô nhiễm môi trường

Chính quyền địa phương và các ban, ngành vận động, thuyết phục dân mở cửa để đối thoại.

Chủ tịch UBND phường Hương Văn, ông Phạm Hy cho biết: Trình trạng dân bức xúc kéo đến phản ánh là đúng, trong đó có ba nguyên nhân: thứ nhất, nhà máy đã tự ý cắt hợp đồng lao động của năm công nhân là con em địa phương đang làm việc tại nhà máy; thứ hai, lãnh đạo nhà máy hứa đóng chế độ bảo hiểm cho dân sinh sống cạnh khu vực nhà máy từ hơn hai năm nay vẫn chưa hoàn thành; thứ ba, trình trạng ô nhiễm môi trường của nhà máy chưa được khắc phục triệt để. Từ năm 2008 đến nay, hơn 40 hộ dân ở đây phải sống chung với bụi và tiếng ồn. Không chỉ vậy, tình trạng khai thác đá làm xi-măng ở đây cũng có vấn đề, rất nhiều người dân đã bị thương trong lúc làm ruộng do việc khai thác đá không bảo đảm quy trình kỹ thuật, để đá bay đến. Địa phương đã nhiều lần kiến nghị lên thị xã, tỉnh nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết. Trước mắt, xã vận động bà con cần che đậy kỹ thức ăn, đồ uống tránh để xảy ra bệnh tật.

Gần đây, Cục Bảo vệ môi trường - Bộ Tài nguyên và Môi trường đã lập đoàn thanh tra và phát hiện, Nhà máy xi-măng Luks thải khí, bụi vượt tiêu chuẩn cho phép vào môi trường không dưới hai lần. Cục Bảo vệ môi trường kết luận, từ khi mở rộng dây chuyền sản xuất số 3, nhà máy đã tự ý thay lọc bụi tĩnh điện bằng lọc bụi tay áo khi chưa có sự cho phép của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Nghiêm trọng hơn, nhà máy chưa lập báo cáo đánh giá tác động của môi trường mà đã tiến hành xây dựng và đưa vào hoạt động dây chuyền số 4, không lập hồ sơ đăng ký có phát sinh chất thải nguy hại....

Từ đó, Cục Bảo vệ môi trường đã xác định: "Nhà máy này thuộc nhóm cơ sở gây ô nhiễm môi trường" cần nhanh chóng xử lý; đồng thời, đề nghị UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường Thừa Thiên - Huế xử lý dứt điểm các vi phạm về quy định bảo vệ môi trường. Thế nhưng, đã nhiều tháng trôi qua mà tỉnh Thừa Thiên - Huế vẫn chưa có biện pháp xử lý hữu hiệu nào, gây bức xúc và làm ảnh hưởng lớn đến đời sống hằng ngày của nhân dân sống gần khu vực sản xuất của nhà máy.

Được biết, trong khoảng gần 10 năm nay, người dân sống chung quanh khu vực Nhà máy xi-măng Luks đã nhiều lần làm đơn gửi cơ quan chức năng tại địa phương nhưng vẫn chưa được giải quyết thỏa đáng, từ đó cũng đã nhiều lần bức xúc, kéo đến bao vây nhà máy. Tuy nhiên, khi dân bức xúc, chính quyền tìm cách giải hòa và hứa cùng với nhà máy tìm cách giải quyết, về lâu dài sẽ tái định cư số hộ dân bị ảnh hưởng đến nơi ở mới, nhưng đến nay sự việc vẫn giậm chân tại chỗ. Đời sống bà con nhân dân trong khu vực gặp rất nhiều khó khăn do khói bụi, tiếng ồn của nhà máy gây nên.

Đến hơn 10 giờ sáng 7-3, việc đối thoại với người dân mới được thực hiện để tìm biện pháp giải quyết. Trước đó, với lý do nhà máy yêu cầu gặp riêng dân tại “phòng kín”. Nguyện vọng bà con cho phép phóng viên vào cùng làm việc, tuy nhiên đại diện Nhà máy xi-măng Luks đã từ chối, cản trở không các phóng viên vào tác nghiệp, do đó người dân yêu cầu phải đối thoại công khai tại hội trường.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin về những diễn biến tại Nhà máy xi-măng Luks.