Khó tuyển giáo viên
Năm học 2011-2012, quận 4 cần tuyển thêm 40 giáo viên cho các trường mầm non của quận. Tuy nhiên, sau đợt xét tuyển vừa qua quận chỉ được nhận thêm 24 giáo viên. Tương tự, huyện Bình Chánh có nhu cầu tuyển 42 giáo viên nhưng chỉ tuyển được 27 người. Nhiều quận, huyện đang lo lắng vì năm học mới đã bắt đầu nhưng lực lượng giáo viên cho các trường vẫn thiếu. Bà Cao Thị Tuyết Mai, Phó trưởng phòng Giáo dục quận 4 cho biết: "Sắp vào năm học mới nhưng đến nay quận chỉ tuyển được chưa đầy 50% số giáo viên so với nhu cầu cần tuyển. Việc khó thu hút giáo viên mầm non là do mức lương của họ thấp. Mức thu nhập hằng tháng chỉ khoảng hai triệu đồng, làm sao bảo đảm cuộc sống cho họ! Với những giáo viên từ nơi xa như huyện Cần Giờ, Nhà Bè về dạy tại quận 4, phải mất thêm chi phí đi lại hay ở trọ nên cuộc sống càng chật vật". Nhiều trường không chỉ lo tuyển giáo viên mà còn lo cả "giữ chân" giáo viên. Những năm qua, số giáo viên mầm non luôn biến động, các cô giáo làm việc một thời gian lại xin nghỉ. Bà Võ Ngọc Thu, Trưởng phòng Giáo dục quận 5 cho biết: "Việc tuyển giáo viên đã khó, nhưng nhiều giáo viên sau khi đã nhận công tác lại bỏ việc, khiến các trường càng khó khăn về nhân lực. Thu nhập thấp cho nên họ phải đi tìm những việc có thu nhập cao hơn". Không đủ giáo viên, nhiều trường phải sử dụng cả bảo mẫu thay thế vào vị trí này, nhất là tại các trường ngoài công lập tình trạng này càng phổ biến. Theo Sở Giáo dục và Ðào tạo TP Hồ Chí Minh, năm học 2010 - 2011, chỉ riêng các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập đã phải sử dụng hơn 1.500 bảo mẫu thay thế giáo viên đứng lớp.
Trước tình hình thiếu giáo viên mầm non như hiện nay, ngành giáo dục TP Hồ Chí Minh đã đổi mới cách thức tuyển dụng để thu hút được nhiều giáo viên hơn. Giám đốc Sở Giáo dục và Ðào tạo TP Hồ Chí Minh Lê Hồng Sơn cho biết, để thu hút giáo viên mầm non, ngành giáo dục thành phố thực hiện tuyển giáo viên quanh năm. Sở không chỉ xét tuyển những giáo viên có hộ khẩu tại thành phố mà mở rộng các đối tượng có KT3. Bên cạnh đó Sở Giáo dục và Ðào tạo TP Hồ Chí Minh kết hợp với các trường sư phạm mở thêm các khóa đào tạo giáo viên hệ cao đẳng, đại học để tăng thêm số lượng giáo viên.
Thiếu bảo mẫu
Không chỉ thiếu giáo viên, nhiều trường mầm non phải đôn đáo tìm bảo mẫu. Trường Mầm non 1 (quận Tân Bình) với chín lớp học nhưng trường chỉ có một bảo mẫu. Trường đứng trước nguy cơ "trắng" bảo mẫu vì tháng 10 sắp tới bảo mẫu duy nhất này cũng sẽ nghỉ việc. Hiệu trưởng Phạm Thị Thiên Nga lo lắng: "Trường có nhu cầu tuyển năm bảo mẫu để chăm sóc các cháu. Chúng tôi đã gửi thông báo tuyển dụng tới trung tâm giới thiệu việc làm từ nhiều ngày qua và ngành giáo dục quận đứng ra tuyển giúp nhưng đến giờ vẫn chưa nhận được bộ hồ sơ nào. Không còn bảo mẫu, chắc công việc chăm lo cho trẻ lại dồn cho giáo viên thôi". Tình trạng thiếu bảo mẫu đang xảy tại nhiều trường có học sinh bán trú đã khiến các trường này khó khăn trong việc duy trì dịch vụ bán trú. Trưởng phòng Giáo dục quận Tân Bình Nguyễn Thanh Hải cho biết: "Không riêng chỉ Trường Mầm non 1, nhiều trường mầm non, trường tiểu học có lớp bán trú hiện nay đang thiếu bảo mẫu vì các cô cứ lần lượt xin nghỉ việc. Thiếu bảo mẫu các trường sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc chăm sóc các cháu".
Qua tìm hiểu, nguyên nhân chủ yếu khiến các trường không giữ chân được bảo mẫu là do thu nhập của họ quá thấp. Theo quy định, đối với trẻ mầm non, phí bán trú khoảng 50 nghìn đồng/tháng và bảo mẫu được nhận khoảng 65% số tiền này. Sau khi trừ tiền bảo hiểm và một số khoản chi khác, trung bình một bảo mẫu nhận khoảng 600 đến 750 nghìn đồng/ tháng. Lương thấp nhưng công việc bảo mẫu lại rất vất vả từ đầu giờ sáng đến sau khi học sinh ra về. Chị Nguyễn Thu Trang, bảo mẫu Trường Mầm non 2 (quận Tân Bình) tâm sự: "Hơn sáu giờ sáng tôi đã phải có mặt ở trường để làm vệ sinh trường lớp trước khi trẻ vào học. Sau đó lại chuẩn bị bữa ăn cho trẻ, trông cho trẻ ngủ, giặt giũ đồ cho trẻ. Cứ như vậy tới khi học sinh về hết chúng tôi mới được nghỉ".
Dù không phải lực lượng đứng lớp nhưng lực lượng bảo mẫu có vai trò quan trọng tại các trường bán trú. Ðể giữ chân được lực lượng này, nhiều trường xoay sở tăng thêm thu nhập cho bảo mẫu bằng cách hỗ trợ thêm tiền lương, giúp tiền bảo hiểm hay vận động phụ huynh đóng góp thêm tiền. Tuy nhiên cách làm trên chỉ mang tính tạm thời và không phải trường nào cũng thực hiện được, nhất là những trường khó khăn về kinh phí.
Có thể thấy rằng, việc các trường mầm non thiếu giáo viên và bảo mẫu đều do mức thu nhập của đội ngũ này quá thấp khiến họ không bám được nghề. Ðể khắc phục tình trạng này, các cơ quan chức năng cần sớm có chính sách hỗ trợ về thu nhập, bảo đảm cuộc sống để đội ngũ này yên tâm công tác. Ðối với lực lượng bảo mẫu, cần cho họ chức danh cụ thể để có định biên mức lương thay vì chỉ là nhân viên phục vụ được các trường hợp đồng như hiện nay.
