Ở các nước phát triển, hệ thống thoát nước và xử lý nước thải được quy hoạch, thiết kế xây dựng hiện đại, đồng bộ, công tác nạo vét cống ngầm hệ thống thoát nước được ứng dụng hầu hết bằng cơ giới. Còn ở nước ta, cơ sở hạ tầng xuống cấp đã gây nên tình trạng ngập úng khí mưa to hoặc mưa kéo dài tại nhiều khu vực trong các thành phố điển hình là thủ đô Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng. Trong khi đó, công tác nạo vét cống ngầm, kênh mương thoát nước ở Việt Nam vẫn được thực hiện bằng phương pháp thủ công là chủ yếu. Công việc này nặng nhọc độc hại, năng suất lao động thấp, thi công khó khăn, nhiều nguy hiểm, tại nhiều vị trí, tuyến cống ngầm, kênh mương thoát nước không thể nạo vét được.
Nhằm khắc phục tình trạng trên, trong thời gian gần đây nhiều đô thị lớn đã xây dựng và triển khai các dự án thoát nước. Tuy nhiên, do nước ta chưa có đối tác sản xuất được thiết bị cơ giới chuyên dùng nên hầu như phải nhập ngoại toàn bộ với giá rất đắt. Chính vì vậy, việc nghiên cứu, áp dụng các tiến bộ KH-KT trong lĩnh vực nạo vét, hút bùn cống ngầm thoát nước đô thị với mục đích nâng cao năng suất. Chất lỏng, hiệu quả lao động, tiết kiệm ngoại tệ nhập thiết bị là điều hết sức cần thiết.
Được thực hiện từ năm 2004, đến năm 2006, các nhà khoa học, các kỹ sư của Viện nghiên cứu cơ khí đã bảo vệ thành công đề tài mang mã số KC05.31 (thuộc Chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp Nhà nước) và được đề nghị cho chuyển thành dự án sản xuất.
Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam thực hiện thành công tích hợp xe hút bùn chân không, có độ chân không - độ hút cao, sử dụng xe tải cơ sở lắp ráp trong nước cải tạo thành xe chuyên dụng.
Thiết bị này có giá chỉ bằng 50-60% giá của nước ngoài (thiết bị cùng loại của Nhật Bản có giá khoảng 2,8 tỷ đồng).
Ông Đặng Thái Lai, Trợ lý Viện trưởng Viện nghiên cứu cơ khí, chủ nhiệm đề tài KC.05.31 phân tích: đây là thiết bị tích hợp gồm xe hút bùn chân không 4 tấn và thiết bị gầu tời. Trong đó, xe hút chân không có lách nước trên xe tải 6 tấn sử dụng để hút hỗn hợp bùn, nước trong cống, kênh mương thoát nước đô thị, hút các chất thải trong các công trình xây dựng hoặc dân dụng. Do có khả năng tách nước khỏi hỗn hợp bùn - nước nên thiết bị này cho phép nạo vét nhanh, tốn ít công chuyên chở chất thải.
Xe hút chân không có tách nước đã được ứng dụng trong công tác nạo vét cống, kênh, mương thoát nước ở nhiều đô thị lớn và đã mang lại hiệu quả cao. Gầu tời có tác dụng gom các chất lắng cặn, bùn đất về hố thu để xe hút chân không hút vào thùng chứa. Ngoài ra thiết bị này cũng có thể sử dụng kết hợp với các thiết bị khác để nạo vét các cống.
Xe hút chân không sử dụng kết hợp với các thiết bị gầu tời tạo thành một dây chuyền nạo vét độc lập. Dây chuyền này hoạt động rất hiệu quả đối với cống có lượng bùn nhiều phế thải rác, nilon, gạch đá và mực nước trong cống cao.
Qua thí nghiệm khoa học và bước đầu ứng dụng vào thực tế cho thấy xe hút bùn chân không đã đáp ứng được yêu cầu nạo vét cống rãnh với tính năng tương đương xe nhập ngoại.
Việc sản xuất thành công cụm thiết bị di động kết hợp với xe tải chuyên dụng dùng nạo vét, hút bùn, rác cống rãnh đô thị và đưa vào sử dụng vừa bảo đảm nâng cao năng lực thoát nước của đô thị, vừa cải thiện cơ bản điều kiện lao động nặng nhọc của công nhân ngành thoát nước. Đây là cơ sở bảo đảm yêu cầu vệ sinh, bảo đảm sự phát triển bền vững môi trường.
