Mở rộng mô hình đột phá “Trạm công dân số”

Quyết định số 826/QĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 11/5/2026 phê duyệt Chương trình Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035 (sau đây gọi tắt là Chương trình Đề án 06 giai đoạn 2026-2030).

Đề án đã nêu rõ mục tiêu đến năm 2030, người dân và doanh nghiệp thụ hưởng dịch vụ số thuận tiện, nhanh chóng, an toàn, không còn rào cản về giấy tờ, thủ tục hành chính theo địa giới hành chính. Để hiện thực hóa lộ trình này, đầu tư phát triển hạ tầng số hiện đại, an toàn phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến là một trong những nhiệm vụ cấp bách.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ủy ban nhân dân các địa phương phối hợp các Bộ: Công an, Tư pháp, Khoa học và Công nghệ, Y tế nghiên cứu đề xuất giải pháp “Trạm công dân số” tại các địa điểm công cộng, cơ quan hành chính và trung tâm dịch vụ, hướng tới triển khai phổ cập theo lộ trình từ tháng 1/2027.

Việc ra mắt và nhân rộng mô hình hạ tầng số đột phá với nhiều tiện ích, tiện năng chính là kết quả của sự chuyển đổi quan trọng từ "quản lý hành chính" sang "phục vụ hành chính", ứng dụng công nghệ phục vụ người dân tốt hơn. Điều này cũng cho thấy nỗ lực cụ thể hóa quan điểm lấy người dân “là trung tâm, mục tiêu, chủ thể, nguồn lực, động lực của chuyển đổi số” đã được khẳng định trong đề án.

Đang được triển khai thí điểm tại các khu dân cư trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, "Trạm công dân số" đang phát huy vai trò là kênh kết nối an toàn, tin cậy giữa Nhà nước với người dân và doanh nghiệp. Dựa trên nền tảng định danh và xác thực điện tử quốc gia (VNeID), mô hình đưa dịch vụ công, y tế số cùng nhiều tiện ích dân sinh đến gần hơn với người dân, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và xây dựng chính quyền số tại cơ sở.

Tại đây, người dân có thể thực hiện trọn vẹn các tính năng cốt lõi. Bao gồm: Dịch vụ công trực tuyến (nộp hồ sơ, thanh toán lệ phí trực tuyến, tra cứu thông tin, tiến độ thực hiện thủ tục hành chính… trên cổng dịch vụ công quốc gia mà không cần đến cơ quan hành chính); tiện ích an sinh (tra cứu thông tin bảo hiểm y tế, nộp phạt vi phạm giao thông, giao dịch ngân hàng cơ bản, cùng nhiều tiện ích thiết thực khác ngay tại trạm); phản ánh an ninh (tích hợp nút bấm SOS kết nối trực tiếp đến lực lượng an ninh địa phương, bảo đảm an toàn cho người dân); y tế số: (kiểm tra các chỉ số sức khỏe cơ bản, tư vấn sức khỏe từ xa, số hóa quy trình cung ứng dược phẩm, quản lý hồ sơ sức khỏe cá nhân…)

Đây là bước tiến đột phá trong ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào phục vụ người dân, góp phần xây dựng chính quyền điện tử hiện đại và minh bạch. Việc mở rộng sự hiện diện của “điểm chạm” tại các nơi công cộng, cơ quan hành chính, trung tâm dịch vụ sẽ tiếp tục gia tăng khả năng tiếp cận toàn dân, phổ cập kỹ năng số và văn hóa số trong toàn xã hội.

Các tính năng y tế số với sự tham gia phát triển của các đơn vị công-tư là hợp phần quan trọng tại "Trạm công dân số". Sự kết hợp này mang lại giải pháp toàn diện, từ hạ tầng công nghệ đến năng lực cung ứng, năng lực chuyên môn, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ y tế chuẩn mực một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất ngay tại nơi sinh sống.

Người dân có thể thực hiện kiểm tra các chỉ số sức khỏe cơ bản bằng thiết bị thông minh, đồng thời tiếp cận dịch vụ tư vấn, mua thuốc và các tiện ích y tế cần thiết ngay tại nơi sinh sống. Quy trình được thiết kế đơn giản, thuận tiện, giúp rút ngắn thời gian, hạn chế di chuyển và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ.

Đáng chú ý, việc ứng dụng định danh và xác thực điện tử trong các dịch vụ y tế, đặc biệt là cung ứng dược phẩm, giúp bảo đảm nguyên tắc “đúng người-đúng toa”, đồng thời nâng cao tính an toàn, minh bạch và bảo mật thông tin.

Nằm tại các điểm chạm dân cư, trạm còn phát huy vai trò thế mạnh “gần dân, sát dân”, trở thành điểm tựa y tế an toàn và đáng tin cậy trong những tình huống khẩn cấp, ốm, sốt bất ngờ.

Dưới sự chủ trì của Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) và Công an Thành phố Hồ Chí Minh, các giải pháp y tế tại trạm được triển khai với tiêu chuẩn hiện đại, chất lượng, bảo đảm an toàn tuyệt đối về dữ liệu. Hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng FPT Long Châu với mạng lưới rộng khắp, nền tảng công nghệ hiện đại đáp ứng mọi tiêu chuẩn về an toàn an ninh thông tin, là đơn vị được chọn để vận hành các tiện ích chăm sóc sức khỏe tại trạm, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái dịch vụ công-tư tại cơ sở, đem dịch vụ thiết thực đến gần dân, sát dân. Trước đó, doanh nghiệp y tế này cũng đi đầu tích hợp trên nền tảng VNeID và ứng dụng dữ liệu dân cư vào phục vụ cộng đồng.

Theo tầm nhìn đến năm 2035, Việt Nam hướng tới trở thành quốc gia số phát triển toàn diện và bền vững, trong đó mọi giao dịch giữa người dân với chính quyền đều được thực hiện trên môi trường số. Lúc này, các cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu dân cư là hạt nhân, sẽ được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả để phục vụ xây dựng Chính phủ thông minh, hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu thời gian thực.

Các chuyên gia nhận định, các điểm chạm gần dân như "Trạm công dân số" chính là mắt xích quan trọng, giúp kết nối và liên thông dữ liệu với hệ thống quốc gia. Dữ liệu dân cư, dữ liệu y tế và các thông tin liên quan được tích hợp, xác thực và quản lý trên nền tảng số, góp phần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất”, phục vụ hiệu quả công tác quản lý và chăm sóc người dân trong dài hạn.