Hoàn thiện hành lang pháp lý cho mô hình mới
Sự ra đời của Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (VNR) là kết quả của một lộ trình tái cơ cấu được triển khai bài bản, quyết liệt.
Trước đó, ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 366/2025/NĐ-CP về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, tạo tiền đề pháp lý quan trọng cho quá trình chuyển đổi. Tiếp đó, ngày 27/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 498/QĐ-TTg phê duyệt Đề án cơ cấu lại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035 theo định hướng mô hình Tập đoàn.
Ngày 11/8/2026 đánh dấu mốc quan trọng khi Sở Tài chính thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Theo đó, Công ty mẹ được tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Tập đoàn mới kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam trước đây, bảo đảm tính liên tục, ổn định trong mọi hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Để chuẩn bị cho việc chuyển đổi, Hội đồng thành viên Tổng công ty đã ban hành các Quyết định số 1268/QĐ-ĐS và 1269/QĐ-ĐS ngày 10/8/2026 nhằm thực thi Điều lệ tổ chức và đổi tên doanh nghiệp.
Mới đây, Văn phòng Chính phủ cũng ban hành Công văn số 7919/VPCP-KTTH thông báo ý kiến chấp thuận của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đối với dự thảo Điều lệ tổ chức và hoạt động của Tập đoàn; giao Bộ Tài chính phối hợp các cơ quan liên quan xây dựng Nghị định về cơ chế tài chính đặc thù trong tháng 9/2026.
Vai trò nòng cốt trong kỷ nguyên đường sắt tốc độ cao
Theo định hướng của Chính phủ tại Quyết định số 498/QĐ-TTg, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam được xác định giữ vai trò "xương sống" trong phát triển ngành đường sắt, từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tập đoàn sẽ giữ vai trò trung tâm trong quản lý, khai thác hệ thống đường sắt quốc gia, trọng tâm là tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam trong tương lai. Lĩnh vực hoạt động của Tập đoàn được định hướng phát triển đa ngành, lấy vận tải đường sắt, xây dựng, bảo trì, công nghiệp và dịch vụ đường sắt làm cốt lõi.
Một trong những điểm mới mang tính đột phá trong Dự thảo Điều lệ là bổ sung quy định về quyền của Tập đoàn trong việc trực tiếp khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đồng thời làm chủ đầu tư các dự án xây dựng mới, nâng cấp hệ thống bằng nguồn vốn ngân sách khi được giao. Những quy định này tạo cơ sở pháp lý để Tập đoàn tham gia sâu hơn vào quá trình quản lý, khai thác và phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, nhất là trong bối cảnh nhiều dự án đường sắt quy mô lớn đang và sẽ được triển khai.
Tầm nhìn hiện đại, minh bạch, vươn tầm quốc tế
Chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030 đặt ra mục tiêu Tập đoàn áp dụng đầy đủ các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp hiện đại của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) trên nền tảng số. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là chìa khóa nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả vận hành.
Hướng tới năm 2035, VNR được kỳ vọng trở thành tập đoàn kinh tế mạnh, đủ năng lực vận hành mạng lưới đường sắt quốc gia hiện đại, đồng thời giữ vai trò trung tâm trong chuỗi logistics đa phương thức, liên vận quốc tế.
Với sự quan tâm sát sao của Đảng và Nhà nước, cùng lộ trình chuyển đổi được triển khai chuyên nghiệp, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam đang đứng trước vận hội mới để hiện thực hóa khát vọng xây dựng hệ thống giao thông vận tải hiện đại, bền vững, góp phần đưa Việt Nam vững bước trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.