* Theo đánh giá của ông, công tác đăng kiểm phương tiện vận tải thủy nội địa trong thời gian qua có những thuận lợi và khó khăn gì?
- Cùng với sự phát triển giao thông đường thủy thì hệ thống văn bản pháp quy do Nhà nước ban hành ngày càng hoàn thiện và chặt chẽ hơn. Vấn đề chất lượng, an toàn và bảo vệ môi trường trong giao thông đường thủy được quy định cụ thể, rõ ràng với mức độ yêu cầu ngày càng cao. Năm 1996, Nghị định 40/CP của Chính phủ về đảm bảo trật tự ATGT ĐTNĐ được ban hành. Năm 2004, Luật Giao thông ĐTNĐ được Quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1- 2005.
Công tác đăng kiểm phương tiện thủy nội địa đã được quy định tại Điều 26 và các điều có liên quan đến an toàn và bảo vệ môi trường trong Luật này đã nhấn mạnh, không chỉ trách nhiệm của cơ quan đăng kiểm mà bao gồm cả trách nhiệm của chủ phương tiện, cơ sở thiết kế, cơ sở đóng mới, sửa chữa và phục hồi phương tiện phải tuân thủ các quy định về đăng kiểm phương tiện. Đó chính là cơ sở pháp lý quan trọng nhất đối với Cục Đăng kiểm Việt Nam triển khai Luật giao thông ĐTNĐ trong lĩnh vực đăng kiểm. Việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước trong lĩnh vực giao thông đường thủy khá chặt chẽ.
Qua hơn 40 năm hoạt động, Cục đăng kiểm đã có hệ thống quy phạm, tiêu chuẩn chất lượng và an toàn kỹ thuật tương đối đầy đủ để làm cơ sở cho việc thiết kế đóng mới, sửa chữa, khai thác và đăng kiểm phương tiện. Hệ thống các đơn vị đăng kiểm đã có hầu hết tại các tỉnh, thành phố có giao thông đường thủy nội địa với đội ngũ gồm 322 đăng kiểm viên được bổ nhiệm theo tiêu chuẩn của Bộ trưởng Bộ GTVT, có cơ sở vật chất, thiết bị kiểm tra đáp ứng yêu cầu.
Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy khó khăn vẫn còn quá nhiều. Ý thức chấp hành pháp luật của chủ phương tiện, chủ cơ sở đóng mới, sửa chữa, của người điều khiển phương tiện còn hạn chế. Khi phương tiện không bị kiểm tra, kiểm soát gắt gao thì họ sẵn sàng trốn đăng ký, đăng kiểm. Do vậy, số lượng phương tiện cỡ nhỏ hoạt động không đăng ký, đăng kiểm, ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng còn khá nhiều (ước tính tới 30-35% tổng số phương tiện cơ nhỏ hiện có). Công tác tuyên truyền Luật Giao thông đường thủy chưa thực sự đến được với những người làm nghề sông nước. Công tác tuyên truyền của các cấp, các ngành, của báo chí, truyền hình Trung ương và địa phương về Luật Giao thông đường thủy nội địa so với lĩnh vực giao thông đường bộ còn hạn chế và hiệu quả chưa rõ nét. Công tác tuần tra kiểm soát của cơ quan chức năng trên các tuyến ĐTNĐ do Trung ương quản lý thực hiện khá tốt, nhưng phương tiện gia dụng, phương tiện cơ nhỏ hoạt động ở nội tỉnh, công tác quản lý phương tiện của các cấp địa phương đang còn nhiều bất cập.
* Vậy hướng xử lý của cơ quan chức năng đối với loại phương tiện vận tải thủy nhỏ này như thế nào?
- Khi Luật Giao thông đường thủy nội địa có hiệu lực sẽ có một số lượng khá lớn phương tiện cỡ nhỏ phải đăng ký, đăng kiểm. Để quản lý tốt hoạt động của loại phương tiện này, chúng ta phải áp dụng nhiều biện pháp đồng bộ tuyên truyền, vận động, đến cưỡng chế trên cơ sở xử lý nghiêm các vi phạm. Chúng tôi cho rằng, vai trò của chính quyền địa phương trong việc quản lý phương tiện, bến bãi, chủ phương tiện, người điều khiển phương tiện mang tính quyết định đến hiệu quả thực thi pháp luật giao thông ĐTNĐ trên địa bàn các làng xã ven sông. Các tỉnh Thái Bình, Nam Định, Thừa Thiên- Huế... đã làm tốt công tác này, do vậy năm 2004 đã không xảy ra TNGT đường thủy nghiêm trọng.
* Để làm tốt công tác đăng kiểm phương tiện thủy nội địa trong thời gian tới cần phải làm gì?
- Chúng tôi coi việc triển khai Luật Giao thông đường thủy nội địa là cơ hội để ngành đăng kiểm hoàn thiện hơn về cơ sở pháp lý, tập trung nghiên cứu bổ sung sửa đổi quy phạm, tiêu chuẩn kỹ thuật theo hướng nâng cao tính khả thi trong áp dụng, giảm nhẹ thủ tục đăng kiểm đến mức tối đa đối với phương tiện cỡ nhỏ, xây dựng và cung cấp các mẫu tàu định hình để người dân lựa chọn cho việc đóng mới hoặc lập hồ sơ để đăng ký phương tiện. Phương châm chỉ đạo của chúng tôi là tạo thuận lợi tối đa cho chủ phương tiện trong việc đăng ký, đăng kiểm.
Các đăng kiểm viên phải đến tận nơi phương tiện neo đậu để kiểm tra, tư vấn về thủ tục, giải quyết các vướng mắc, giúp chủ phương tiện có điều kiện chấp hành các quy định của Nhà nước về ATGT ĐTNĐ. Chúng tôi cũng sẽ xem xét vấn đề phí đăng ký, đăng kiểm, đặc biệt với phương tiện thủy cỡ nhỏ và đề nghị Bộ Tài chính giảm mức phí để chủ phương tiện chấp nhận một cách dễ dàng.
* Xin cảm ơn ông.