Kết hợp giữa nghề truyền thống với du lịch, dịch vụ
Làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm được hình thành từ hàng trăm năm trước và phát triển mạnh mẽ từ cuối thế kỷ XX. Với vị trí là điểm kết nối có các tuyến đường huyết mạch chạy qua như tuyến đường cao tốc Pháp Vân-Cầu Giẽ, Quốc lộ 1A, Tỉnh lộ 429, thuận tiện cho việc đi lại và lưu thông hàng hóa, Vạn Điểm hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế làng nghề.
Trong nhiệm kỳ 2020-2025, thực hiện Chương trình số 02-CTr/HU, ngày 22/8/2020 của Huyện ủy Thường Tín (cũ) về "Đẩy mạnh phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn theo hướng văn minh, giàu đẹp, hiện đại, xây dựng nông thôn mới nâng cao gắn với việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa lịch sử huyện Thường Tín giai đoạn 2020-2025", Vạn Điểm đã tập trung gắn phát triển nghề truyền thống với du lịch, dịch vụ. Năm 2022, Vạn Điểm được công nhận là điểm du lịch của thành phố Hà Nội.
Đặc biệt, từ khi thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm sáp nhập vào xã Phú Xuyên, nơi có hàng trăm làng nghề truyền thống, việc gắn kết phát triển nghề truyền thống với du lịch, dịch vụ ở Vạn Điểm càng có thêm nhiều điều kiện thuận lợi.
Hiện nay, điểm du lịch ở Vạn Điểm được quy hoạch có tổng diện tích là 15.82ha, gồm 3 khu. Trong đó, Khu trung tâm bao gồm: Trung tâm hành chính, trung tâm văn hóa thể thao (nơi tổ chức hội nghị, hội thảo, đón tiếp các đoàn khách…); Khu sản xuất kết hợp trải nghiệm và trưng bày sản phẩm làng nghề mộc cao cấp. Khu mua sắm kết hợp dịch vụ ăn uống, vui chơi giải trí và các dịch vụ tiện ích khác. Tại đây, du khách được tham quan làng cổ nghề truyền thống lâu đời, kết hợp trải nghiệm, lưu trú, chiêm bái đình, chùa, Nhà truyền thống thờ Tổ nghề và những người có công lớn đối với làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm.
Trong năm 2025, làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm đã đón nhiều đoàn khách trong nước và ngoài nước đến mua sắm, tham quan, trải nghiệm, nghiên cứu các sản phẩm độc đáo truyền thống được chế tác sản phẩm từ gỗ tự nhiên. Đã có hàng nghìn lượt khách nội địa và khách quốc tế (chủ yếu đến từ các nước châu Á) đến tham quan, trải nghiệm, mua sắm, qua đó góp phần thúc đẩy kinh tế-xã hội của địa phương phát triển.
Đổi mới để tiếp tục phát triển
Tại Vạn Điểm hiện nay đang có hơn 90% người dân tham gia làm nghề mộc truyền thống với hơn 800 cơ sở sản xuất lớn nhỏ và hàng chục doanh nghiệp. Chủ động bắt nhịp với xu thế xã hội, những năm qua, người làm nghề mộc ở Vạn Điểm đã có nhiều đổi mới cả trong tư duy và cách làm nghề. Từ chỗ sản xuất đơn lẻ trước đây, hiện nay đại đa số các hộ đã liên kết theo nhóm, mỗi nhà tập trung đảm nhiệm một công đoạn theo hướng chuyên môn hóa từ xẻ gỗ, đục tạo phôi, chạm khắc, hoàn thiện sản phẩm,… Qua đó, đã tạo thành dây chuyền sản xuất thủ công tinh tế, hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc xây dựng thương hiệu và bảo hộ nhãn hiệu tập thể cũng được quan tâm. Chỉ sau thời gian ngắn mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, Ủy ban nhân dân xã Phú Xuyên (thành phố Hà Nội) đã đẩy mạnh triển khai các chương trình hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu, phát triển bộ nhận diện thương hiệu các làng nghề truyền thống, trong đó có Làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm. Xã đã phối hợp mở các lớp tập huấn livestream bán hàng, kỹ năng quay video sản phẩm, hướng dẫn người dân đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử của Phú Xuyên và các nền tảng lớn.
Trao đổi với báo chí, đồng chí Nguyễn Xuân Thanh, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy xã Phú Xuyên cho biết, nghề mộc Vạn Điểm là “tài sản vô giá”, không chỉ vì giá trị kinh tế mà còn vì tinh thần cần cù, sáng tạo và ý chí giữ nghề của người dân. Đồng thời, người dân cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để rút ngắn khoảng cách giữa quá trình sản xuất với người mua hàng. Hướng đi này mở ra cơ hội lớn để Làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm thích ứng với sự bùng nổ của thương mại điện tử hiện nay.
Mặt khác, để phù hợp với quá trình đổi mới, xu hướng “trẻ hóa” cũng đang diễn ra tại nhiều cơ sở sản xuất nghề mộc ở Vạn Điểm. Đó là những nghệ nhân trẻ tuổi luôn chủ động kết hợp giữa bản sắc văn hóa nghề mộc truyền thống với thị hiếu tiêu dùng hiện đại; là chủ doanh nghiệp, chủ cơ sở sản xuất thế hệ 9X tiên phong trong ứng dụng công nghệ số, tiếp thị và đưa sản phẩm lên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, YouTube, TikTok….
Chị Nguyễn Thị Phương (sinh năm 1995), chủ một cơ sở sản xuất đồ gỗ tại Vạn Điểm chia sẻ: “Tỷ lệ khách hàng biết đến cơ sở sản xuất của gia đình tôi thông qua Facebook, Zalo, YouTube, TikTok... chiếm khoảng hơn 80%. Bán hàng thông qua các nền tảng mạng xã hội thực sự là hướng đi hiệu quả, vừa giúp mở rộng thị trường, vừa là kênh để nắm bắt nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng”.
Thực tế cho thấy, với tinh thần chủ động nắm bắt cơ hội mới, làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm đã có bước chuyển mình mạnh mẽ. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển bền vững trên cơ sở gắn kết nghề mộc truyền thống với du lịch, dịch vụ tại Vạn Điểm, nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Phú Xuyên (thành phố Hà Nội) sẽ tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo nghiên cứu, đề xuất xây dựng hành lang tour du lịch cụ thể, có điểm dừng chân, khu trưng bày, bãi đỗ xe, khu trải nghiệm và dịch vụ đi kèm. Đồng thời, nâng cao ý thức làm du lịch của người dân; đẩy mạnh tập huấn, hướng dẫn các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất thực hiện chuyển đổi số có hiệu quả.
Có thể nói, Vạn Điểm đang đứng trước thời điểm quan trọng để chuyển mình mạnh mẽ. Với truyền thống nghề lâu đời, sự quan tâm từ chính quyền địa phương và tư duy mới trong sản xuất, kinh doanh, tin tưởng Vạn Điểm sẽ tiếp tục có những bước phát triển mới theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả.
