Sự gia tăng về số lượng đơn đăng ký bảo hộ sáng chế tại các trường đại học trong thời gian gần đây là tín hiệu tích cực, song khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường vẫn còn khá xa. 

Khi dữ liệu được khai thác như một tài sản kinh tế, doanh nghiệp trở thành lực lượng trực tiếp biến dữ liệu thành sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới.

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, ông Lê Tuấn Khôi, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần MK Vision chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn doanh nghiệp, phân tích những thách thức đặt ra không chỉ nằm ở việc tạo ra công nghệ, mà còn ở khả năng làm chủ, khai thác và chuyển hóa các kết quả sáng tạo thành giá trị thực tiễn...

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng khốc liệt, sở hữu trí tuệ không còn là “lá chắn” phòng thủ mà đang trở thành “vũ khí chiến lược” quyết định vị thế doanh nghiệp.

Dù doanh nghiệp đổ hàng triệu USD vào nội dung số, tình trạng xâm phạm bản quyền tại Việt Nam vẫn diễn ra tràn lan, công khai và ngày càng tinh vi. Từ thói quen dùng miễn phí, kẽ hở pháp lý đến cuộc rượt đuổi công nghệ, thị trường đang tồn tại một nghịch lý: càng phát triển, bản quyền càng dễ bị “bào mòn”.

Việt Nam đang đứng trước bài toán khó khi số lượng sáng chế có khả năng thương mại hóa ở quy mô lớn còn khiêm tốn và vi phạm bản quyền vẫn còn khá phổ biến. Làm sao để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, gỡ “nút thắt” sở hữu trí tuệ là vấn đề được đặt ra.

Giai đoạn 2021-2025, ngành bao bì liên tục giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu cấp bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp với tỷ lệ trên 30%. Cùng sự vươn lên của ngành xây dựng, bức tranh sở hữu trí tuệ đang phản ánh sinh động nỗ lực đổi mới sáng tạo của các lĩnh vực kinh tế trọng điểm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số bùng nổ, dữ liệu không chỉ là tài nguyên mà đã trở thành tài sản chiến lược. Tuy nhiên, sự gia tăng của các cuộc tấn công ransomware và rò rỉ dữ liệu đang đặt doanh nghiệp Việt Nam trước những rủi ro nghiêm trọng, đòi hỏi cách tiếp cận mới trong bảo vệ tài sản số.

Các lần sửa đổi trước đây (năm 2009, 2012 và 2022) của Luật Sở hữu trí tuệ tập trung vào các vấn đề liên quan xác lập quyền sở hữu trí tuệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ xuất phát từ thực tiễn thi hành cũng như để thực thi các cam kết quốc tế trong các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) thế hệ mới.

Trong bối cảnh kinh tế số và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, tài sản trí tuệ ngày càng giữ vai trò then chốt trong cấu trúc giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động định giá và thẩm định giá vẫn gặp nhiều vướng mắc, đặc biệt từ thị trường và dữ liệu.

Khi tài sản trí tuệ chuyển sang môi trường số, ranh giới bảo vệ không còn nằm ở không gian vật lý mà phụ thuộc vào khả năng kiểm soát truy cập và dữ liệu. Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Đức Dũng, CEO Techcity, cho rằng năng lực bảo vệ tài sản số đang trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp.

Tốc độ phát triển nhanh chóng của các nền tảng số đang tác động sâu sắc tới thị trường điện ảnh, thúc đẩy hoạt động phổ biến phim vượt khỏi các phương thức truyền thống.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 đánh dấu bước siết chặt quản lý trong kỷ nguyên số với hàng loạt quy định mới về trách nhiệm của chủ quản nền tảng số, hoàn thiện khái niệm và tăng chế tài xử lý vi phạm.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ chính thức có hiệu lực từ 1/4/2026. Chung quanh những điểm mới và yêu cầu đặt ra trong tổ chức thực thi Luật, phóng viên Báo Nhân Dân có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.

Quá trình phát triển các công nghệ chiến lược, sở hữu trí tuệ đang chuyển từ vai trò bảo hộ sang công cụ khai thác giá trị, đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường.

Chiều 6/2, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị triển khai cấp bản quyền trợ lý ảo trí tuệ nhân tạo (AI) cho cơ quan, tổ chức, đơn vị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý và khai thác tài sản trí tuệ.

Theo các chuyên gia, phát triển thương hiệu gắn với sở hữu trí tuệ và công nghệ truy xuất nguồn gốc là xu thế tất yếu, giúp nâng cao tính minh bạch, bảo vệ tài sản trí tuệ, chống hàng giả, xây dựng niềm tin với người tiêu dùng và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường số.

Việt Nam đang nỗ lực trở thành quốc gia phát triển mạnh về trí tuệ nhân tạo (AI) với nhiều chương trình và chiến lược được triển khai nhằm hoàn thiện thể chế, hạ tầng dữ liệu và năng lực ứng dụng công nghệ.

Liên quan đến vấn đề bản quyền, nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ lo ngại về tình trạng xâm phạm bản quyền tác giả trên các nền tảng số và trí tuệ nhân tạo đang diễn ra phổ biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của văn nghệ sĩ.

Ngày 30/10 tại Hà Nội, Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam (VCCA) tổ chức ra mắt Nền tảng Công bố sáng tạo và Bảo vệ bản quyền số Certiva, đồng thời giới thiệu Bộ Thẻ hội viên VCCA Media Pass, một bộ thẻ định danh cần thiết cho các nhà sáng tạo nội dung trong kỷ nguyên số.

Trò chơi giải trí và phần mềm sáng tạo trong dòng chảy công nghiệp văn hóa đang vươn lên, thu hút lượng lớn người trẻ tham gia. Tuy nhiên, đằng sau sức hút của thị trường đạt hơn 700 triệu USD (năm 2024) là nỗi lo về đạo nhái, vi phạm bản quyền đang tác động thiếu tích cực tới giá trị sáng tạo và bản sắc.

Tại Diễn đàn “Thể chế hóa đổi mới sáng tạo- Bảo vệ tài sản vô hình theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW” do TAT Law Firm, VCCI và Tạp chí Luật sư Việt Nam đồng tổ chức mới đây, các chuyên gia  kiến nghị nhiều giải pháp thể chế nhằm bảo vệ thương hiệu, dữ liệu, phần mềm trước làn sóng xâm phạm sở hữu trí tuệ ngày càng tinh vi.

Trong kỷ nguyên kinh tế số, tài sản cốt lõi của doanh nghiệp không chỉ là nhà xưởng, máy móc, mà còn là sáng chế, phần mềm, dữ liệu, nhãn hiệu. Việc hoàn thiện pháp luật về sở hữu trí tuệ được xem là nền tảng để bảo vệ, khai thác và biến tài sản trí tuệ thành nguồn lực tài chính cho đổi mới sáng tạo.

Việc xem phim, nghe nhạc hay theo dõi thể thao miễn phí trên mạng tưởng như vô hại nhưng không chỉ gây thiệt hại lớn về kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ an ninh mạng.

Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là hành động pháp lý quan trọng giúp nhà khoa học và doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ của mình. Tuy nhiên, việc đăng ký và khai thác quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn là “điểm nghẽn”, khi đối mặt với những thách thức về nhận thức, rào cản pháp lý và nguồn lực thực hiện.

Theo Cục Sở hữu trí tuệ ( Bộ Khoa học và Công nghệ), năm 2024, số lượng đơn đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp được xử lý cao nhất từ trước đến nay. Cục đã xây dựng Kế hoạch xử lý đơn sở hữu công nghiệp nhằm hướng đến năm 2027 đưa thời gian thẩm định đơn về đúng thời hạn.

Chiều 12/7, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Khoa học sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội nghị “Kết nối chủ thể quyền sở hữu trí tuệ trên nền tảng IPPlatform với các chủ thể của hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo khu vực phía nam”.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế yêu cầu các doanh nghiệp phải chú trọng nâng cao nhận thức về lĩnh vực sở hữu trí tuệ, không ngừng đổi mới sáng tạo để nâng cao chất lượng sản phẩm. Các doanh nghiệp trong nước ngày càng có nhu cầu tra cứu thông tin về các đối tượng sở hữu công nghiệp, bởi đây là nguồn thông tin rất quan trọng đối với doanh nghiệp trong quá trình nghiên cứu, phát triển sở hữu công nghiệp giúp tránh đầu tư cho các nghiên cứu đối tượng sở hữu công nghiệp đã có.

Tình trạng vi phạm bản quyền số đang ngày càng phổ biến với nhiều hình thức khác nhau, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian, các nền tảng xuyên biên giới và chính các chủ thể sở hữu nội dung.