Sẽ thành lập Viện Pháp y Quốc gia 

* Xin ông cho biết sự cần thiết của việc ra đời Viện Pháp y quốc gia cũng như những cơ sở ra đời của tổ chức quan trọng này?

- Với vai trò là một hoạt động bổ trợ tư pháp, trong những năm qua, cùng với các loại hình giám định tư pháp khác, giám định pháp y đã có những đóng góp to lớn, hỗ trợ kịp thời cho cơ quan tư pháp trong việc đấu tranh phòng chống tội phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Tuy nhiên, hoạt động giám định pháp y trong thời gian qua đã bộc lộ nhiều điểm bất cập, hạn chế như: đội ngũ giám định viên yếu; việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ giám định còn phân tán, chưa có sự thống nhất về chương trình; cơ sở, trang thiết bị nghèo nàn, lạc hậu.

Trong một thời gian dài, trình độ chuyên môn về giám định pháp y chưa được nâng cao, chất lượng chưa bảo đảm và chưa đồng đều, đôi khi các kết luận còn mâu thuẫn... gây khó khăn cho cơ quan tư pháp và làm giảm lòng tin trong quần chúng nhân dân. Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên là do chúng ta vẫn chưa có một tổ chức pháp y đầu ngành.

Với thực trạng nêu trên, việc xây dựng một trung tâm thực hành, nghiên cứu và đào tạo về pháp y quốc gia thực sự rất cần thiết và cấp bách. Hơn nữa, Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị đã khẳng định phải: "Từng bước hoàn thiện tổ chức giám định tư pháp. Thành Lập cơ quan giám định pháp y quốc gia". Tại Điều 17 Pháp lệnh Giám định tư pháp cũng quy định: "Viện Pháp y quốc gia do Thủ tướng Chính phủ thành lập theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Bộ trưởng Bộ Y tế ".

Chức năng chính của Viện Pháp y quốc gia là thực hiện giám định theo quy định của pháp luật. Để phục vụ cho việc giám định và phát triển ngành y pháp ở Việt Nam, Viện Pháp y quốc gia còn có chức năng nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ pháp y; xây dựng các quy chuẩn chuyên môn về giám định pháp y; thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế về pháp y.

* Vậy, tồn tại lớn nhất của các tổ chức giám định pháp y hiện nay là gì? Muốn khắc phục hạn chế trên, hoạt động giám định pháp y nói chung phải củng cố kiện toàn như thế nào để đáp ứng nhiệm vụ cải cách tư pháp trong tình hình mới, thưa ông?

- Hiện chúng ta có ba tổ chức pháp y trung ương: Viện Y học tư pháp Trung ương (Bộ Y tế); Viện Pháp y quân đội (Bộ Quốc phòng) và Trung tâm Pháp y viện Khoa học Hình sự - Bộ Công an). Bất cập lớn nhất của công tác giám định pháp y trong thời gian qua chính là ở đội ngũ giám định viên còn yếu bởi đa số là hoạt động kiêm nhiệm (là các bác sĩ ở các chuyên khoa y tế được bổ nhiệm làm giám định viên).

Theo quy định của Pháp lệnh Giám định tư pháp thì chúng ta vẫn phải tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng hoạt động của ba tổ chức trên. Để Viện Pháp y quốc gia được sớm đi vào hoạt động, thực hiện tốt mục tiêu chung là xây dựng cơ quan đầu ngành về pháp y, chúng tôi đã đề nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ: Y tế, Quốc phòng và Công an cùng phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai thực hiện Đề án, nhất là về công tác cán bộ sau khi Đề án được phê duyệt.

* Xin cảm ơn ông.