Đến dự lễ trao giải có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Vũ Đức Đam, Phó Thủ tướng; Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông; Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo; Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội; Nguyễn Thế Kỷ, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam; cùng nhiều vị lãnh đạo các cơ quan, ban, ngành, cùng đông đảo đại diện các đơn vị xuất bản, phát hành, các tác giả, dịch giả và người yêu sách.
Phát biểu tại lễ trao giải, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, đến nay Giải thưởng Sách Quốc gia đã qua ba lần tổ chức, và mỗi lần lại có những đổi mới và có những kết quả tích cực hơn. Số lượng các NXB, sách tham gia và đặc biệt là sức lan toàn của giải thưởng trong xã hội ngày một gia tăng. Thói quen đọc sách của công chúng mấy năm gần đây nhờ nhiều hoạt động trong đó có Giải thưởng. Sách cũng được chú ý hơn, nhưng dường như vẫn còn phai nhạt so với những ngày đất nước còn khó khăn do chiến tranh, do thiếu thốn.
“Chúng ta vẫn chưa tạo được sự thay đổi mạnh mẽ về văn hóa đọc trên bình diện quốc gia, chưa cổ vũ được một xã hội ham học, ham đọc thực sự. Bên cạnh đó, tài liệu đọc trong các thư viện công cộng còn nghèo nàn, phục vụ đọc còn chưa chuyên nghiệp. Đó là chưa kể tới việc sách lậu còn tràn lan, nạn vi phạm bản quyền cũng ảnh hưởng đến hoạt động xuất bản vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn trong thời kỳ vẫn đang chuyển đổi. Mặc dù chúng ta đã rất cố gắng và đạt được những thành tích rất đáng khích lệ những năm gần đây, nhưng với dân số gần 100 triệu dân và với một truyền thống hiếu học thì trừ đi sách giáo khoa và sách chuyên khảo, người Việt Nam một năm chỉ có 1,4 bản sách. Và như vậy chỉ bằng 1/3 các nước trong khu vực. Điều này, đặt cho những người làm công tác xuất bản và tất cả chúng ta câu hỏi và cũng là một sự thôi thúc” – Phó Thủ tướng trăn trở.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Xuất bản Việt Nam cũng như các cơ quan đơn vị liên quan đã có rất nhiều nỗ lực và các sáng tạo trong thời gian vừa qua. Phó Thủ tướng bày tỏ mong rằng các cơ quan sẽ tiếp tục có nhiều giải pháp sáng tạo hơn nữa, thiết thực hơn nữa để giải thưởng Sách Quốc gia và nhiều hoạt động cùng với giải thưởng này nhận được sự quan tâm đông đảo của công chúng, góp phần đẩy mạnh hơn nữa văn hoá đọc.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng chúc mừng các tác giả, các dịch giả và các đơn vị xuất bản đoạt giải lần này. Ông cũng cho rằng, còn các tác giả, các dịch giả và các đơn vị chưa đoạt giải nhưng bằng việc tham gia vào giải thưởng này, họ đã đóng góp thiết thực cho phát triển văn hoá đọc nói riêng và cho phát triển văn hoá cũng như phát triển đất nước nói chung.
Báo cáo về kết quả giải Sách Quốc gia, ông Hoàng Vĩnh Bảo, Thứ trưởng Thông tin và Truyền thông cho biết, so với hai kỳ giải trước, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ ba được tổ chức trong điều kiện chịu tác động của dịch bệnh Covid-19. Nhiều đơn vị trong ngành xuất bản, công ty phát hành sách, công ty sách bị ngưng trệ sản xuất. Doanh thu của các đơn vị phát hành, công ty sách bị sụt giảm mạnh, trong điều kiện vẫn phải trang trải chi phí thuê lao động, thuê mặt bằng... Nhiều cửa hàng sách phải tạm thời đóng cửa, thu nhập của người lao động trong ngành xuất bản gặp nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, ông Hoàng Vĩnh Bảo cũng cho biết, điều đáng mừng là số lượng các nhà xuất bản tham gia dự giải lần này vẫn tăng hơn so với các giải trước với 48/59 nhà xuất bản tham gia. Số lượng tên sách và số cuốn về cơ bản vẫn giữ ở mức tương đương so với mùa giải trước (Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ hai có 259 tên sách và bộ sách, gồm 355 cuốn; lần thứ ba có 255 tên sách và 362 cuốn sách).
Thứ trưởng Hoàng Vĩnh Bảo cũng cho biết, trong điều kiện dịch bệnh, giãn cách xã hội, quy trình chấm giải vẫn bảo đảm chặt chẽ, đúng Quy chế, đúng thời gian. Các cuốn sách đạt giải đều phải trải qua các vòng chấm của Hội đồng chấm Sơ khảo; Hội đồng chấm Chung khảo; Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia. Các cuốn sách được đề nghị Giải A còn phải qua khâu phản biện kín của các chuyên gia đầu ngành về từng lĩnh vực. Kết quả qua ba vòng chấm, Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ ba đã bỏ phiếu, thống nhất trao giải cho 27 cuốn sách và bộ sách, trong đó có 3 giải A, 10 giải B và 14 giải C.
Tại lễ trao giải, ba tác phẩm được trao giải A gồm “Lịch sử” (Historiai) của dịch giả Lê Đình Chi (NXB Thế giới và công Công ty Cổ phần Sách Omega Việt Nam phát hành); “Hình ảnh lâm sàng, chẩn đoán và điều trị trong chuyên ngành da liễu” (2 tập) do PGS.TS Nguyễn Văn Thưởng chủ biên (NXB Y học phát hành); “Đoàn binh Tây Tiến” (Đoàn Võ trang Tuyên truyền Biên khu Lào – Việt) tác giả Quang Dũng (NXB Kim Đồng phát hành).
Ban Tổ chức cũng trao 10 giải B, 14 giải C cho các tác phẩm khác.
Danh sách các tác phẩm đoạt giải B, C
10 tác phẩm đạt Giải B:
- “Kiểm soát quyền lực ở nước ta qua công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng”, tập thể tác giả và tác giả Mai Trực (Chủ biên), NXB Chính trị Quốc gia Sự thật xuất bản.
- “Mặt trái của công nghệ”, tác giả Peter Townsend, người dịch: Quế Chi, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật xuất bản.
- “Các khuynh hướng và trường phái ngôn ngữ học hiện đại”, tác giả Nguyễn Thiện Giáp, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội xuất bản.
- “Tên tự tên hiệu các tác gia Hán Nôm Việt Nam” do PGS.TS. Trịnh Khắc Mạnh, NXB Khoa học xã hội xuất bản.
- “Thực phẩm chức năng” do tập thể tác giả và PGS.TS Y học Trần Đáng (Chủ biên), NXB Y học xuất bản.
- “Biến động môi trường lớp phủ và giải pháp phát triển bền vững tại các đảo san hô khu vực quần đảo Trường Sa”, tác giả Đỗ Huy Cường, NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ xuất bản.
- “Lược khảo văn học” (3 tập), tác giả Nguyễn Văn Trung, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh xuất bản.
- “Hát Then các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam” (03 cuốn), biên soạn: NS. Đặng Hoành Loan, Ths. Phạm Minh Hương, Ths. Nguyễn Thủy Tiên, NXB Văn hóa dân tộc xuất bản.
- Bộ sách: Dòng tranh dân gian Kim Hoàng, Dòng tranh dân gian Đông Hồ (02 cuốn), tác giả Nguyễn Thị Thu Hòa (Chủ biên) đồng tác giả Trịnh Sinh, Lê Bích, NXB Thế giới xuất bản.
- “Sài Gòn của em” (2 cuốn), tranh: Lê Thư; lời: Hoàng Nguyên; Sách tương tác của tác giả Lê Thư và Thiện Kiều, NXB Trẻ xuất bản.
14 tác phẩm đạt Giải C:
- “Công tác địch vận trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp” (1945-1954), tác giả, TS. Lê Văn Cử, NXB Quân đội nhân dân xuất bản.
- “Chiến lược đại dương xanh”, tác giả W. Chan Kim và Renée Mauborgne, người dịch: Phương Thúy, hiệu đính: Ngô Phương Hạnh, NXB Lao động - Xã hội xuất bản liên kết với Công ty Cổ phần Sách Alpha.
- “GEN - Lịch sử và tương lai của nhân loại”, tác giả Siddhartha Mukherjee, người dịch: Bùi Thanh Châu, NXB Dân trí xuất bản liên kết với Công ty Cổ phần Sách Omega Việt Nam.
- “Tổ quốc, đồng đội và văn nghệ”, tác giả GS.TS. Đinh Xuân Dũng, NXB Văn học và Công ty Cổ phần Tri thức Văn hóa Sách Việt Nam liên kết xuất bản.
- “Nét Việt trên bia Tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám”, tác giả Trần Hậu Yên Thế, Trần Trung Hiếu, NXB Mỹ thuật xuất bản.
- “Lịch sử các chế độ báo chí ở Việt Nam” (2 tập), tác giả Phan Đăng Thanh, Trương Thị Hòa, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh.
- “Bộ sách Hóa học phân tích hiện đại” (3 cuốn): Cơ sở lý thuyết của các phương pháp phân tích điện hóa; Các kỹ thuật và phương pháp chuẩn bị mẫu phân tích; Các phương pháp phân tích hóa học tác giả Phạm Luận, NXB Bách khoa Hà Nội xuất bản.
- “Vật liệu biến hóa có chiết suất âm - Công nghệ chế tạo, tính chất và ứng dụng”, tác giả PGS.TS. Vũ Đình Lãm, NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ xuất bản.
- “Được học”, tác giả Tara Westover, người dịch: Nguyễn Bích Lan, NXB Phụ nữ xuất bản.
- “Nghệ thuật và nghệ nhân vùng Kinh thành Huế”, tác giả Léopold Michel Cadière, Edmond Gras, người dịch và chú giải: Lê Đức Quang, NXB Hà Nội liên kết với Công ty Cổ phần Sách Thái Hà xuất bản.
- “Chào thế giới bây giờ con đã đến”, tác giả Lê Minh Quốc lấy cảm hứng từ Coco Mì, NXB Văn hóa - Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh xuất bản.
- “Vào bếp nấu ăn săn ngay điểm tốt”, tác giả Đỗ Xuân Thảo, Phan Thị Hồ Điệp, NXB Lao động Công ty Cổ phần Sách Thái Hà liên kết xuất bản.
- Bộ sách: “Giáo dục đa giác quan” (4 cuốn): Ú òa, sa mạc và nước xiết; Ú òa, rừng rậm và tuyết phủ; Ái chà, kỳ thú rừng xanh; Ái chà, bí mật vườn nhà tác giả Pavla Hanácková, minh họa: Linh Dao, Irene Gough, người dịch: Hoàng My, NXB Hà Nội và Công ty Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam liên kết xuất bản.
- Bộ sách: “Lật mở cùng con” (4 cuốn): Con từ đâu tới?; Tự lập không hấp tấp!; Làm việc nhà dễ thôi mà!; Bình tĩnh chuyện giới tính, lời: Bảo Ngọc, tranh: Thu Nấm, Hoàng Đậu Xanh, NXB Thanh niên và Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ Văn hóa Đinh Tỵ phát hành.
