Nhơn Trạch hướng đến đô thị vệ tinh sân bay

Đây là một bước chuyển mình chiến lược, không chỉ đơn thuần là sự thay đổi về tên gọi đơn vị hành chính mà còn là sự nâng cấp về mô hình quản lý, tạo ra một không gian phát triển đô thị thống nhất, hiện đại, đủ sức mạnh để trở thành một đô thị động lực, một trung tâm công nghiệp-dịch vụ và là đô thị vệ tinh quan trọng của Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Vùng đất có ưu thế “địa kinh tế” và “địa chính trị”

Đồng chí Lư Thành Nam, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nhơn Trạch chia sẻ, hiện trạng quản lý tại Nhơn Trạch cho thấy, mặc dù đã có tốc độ đô thị hóa nhanh, nhưng mô hình chính quyền cấp xã hiện nay không còn phù hợp với yêu cầu quản lý đô thị hiện đại, nhất là trong lĩnh vực quy hoạch, trật tự xây dựng, quản lý hạ tầng kỹ thuật và cung ứng dịch vụ công.

Do vậy, việc nâng cấp lên phường sẽ tạo điều kiện triển khai hiệu quả các quy hoạch đô thị, hình thành các khu đô thị vệ tinh, kết nối với mô hình phát triển TOD (gắn với giao thông công cộng), qua đó hiện thực hóa định hướng phát triển đô thị theo mạng lưới, có tính liên kết vùng cao như Trung ương đã xác định. Điều này không chỉ nâng cao năng lực quản trị mà còn tạo động lực cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng, hướng đến đô thị xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc.

Có thể gọi Nhơn Trạch là vùng đất có ưu thế “địa kinh tế” và “địa chính trị”. Từ thời triều Nguyễn đến nay, mọi quy hoạch, định hướng phát triển của tỉnh Đồng Nai đều đặt Nhơn Trạch vào vị trí chiến lược. Ngày nay, trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Nhơn Trạch tiếp tục đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh của tỉnh Đồng Nai. Nhơn Trạch còn được xác định có vị trí chiến lược trong Vùng kinh tế trọng điểm phía nam, là đầu mối quan trọng trong hệ thống liên kết vùng với nhiều tuyến giao thông huyết mạch và là một trong những cực tăng trưởng kinh tế mới của Đồng Nai.

Từ ngày 1/7/2025, xã Nhơn Trạch được hình thành từ việc sáp nhập 5 đơn vị hành chính cấp xã cũ. Việc nâng cấp xã lên phường Nhơn Trạch xuất phát từ vị trí, vai trò và tầm quan trọng chiến lược của địa phương này đối với vùng Đông Nam Bộ và toàn quốc. Nhơn Trạch nằm ở vị trí cửa ngõ phía đông của Thành phố Hồ Chí Minh, có đường ranh giới tự nhiên là sông Đồng Nai, đồng thời là đầu mối kết nối trực tiếp với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, một trong những công trình trọng điểm quốc gia, sẽ trở thành trung tâm giao thương, logistics và dịch vụ hàng không trong tương lai.

Hiện nay, địa bàn có quy mô dân số trên 156.798 người, trong đó tỷ lệ lao động nhập cư chiếm tỷ trọng lớn, cho thấy sức hút dân cư và lao động mạnh mẽ. Tuy nhiên, mô hình quản lý hành chính cấp xã không đủ thẩm quyền và nguồn lực để điều phối, quản lý không gian đô thị lớn, phức tạp này một cách hiệu quả.

Việc thành lập phường sẽ tạo cơ sở pháp lý và hành chính để Nhơn Trạch đóng vai trò là đô thị vệ tinh sân bay, phát huy tối đa lợi thế vị trí chiến lược, trở thành động lực phát triển cho toàn vùng Đông Nam Bộ và không gian siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng thời, Nhơn Trạch hiện tại hoàn toàn xứng đáng được công nhận thành phường nhờ phát triển kinh tế-xã hội mạnh mẽ gắn với yêu cầu tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của vùng kinh tế phía nam.

Nổi bật về kinh tế, Nhơn Trạch hiện là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của tỉnh Đồng Nai, với 5 khu công nghiệp và hơn 530 dự án đầu tư, trong đó có hàng trăm dự án FDI. Năm 2025, tổng thu ngân sách của xã đạt gần 450 tỷ đồng, bằng hơn 114% dự toán tỉnh giao và tổng vốn đầu tư phát triển đạt 8.475 tỷ đồng, vượt 30% mục tiêu. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, GRDP bình quân đầu người đạt 97,3 triệu đồng/người/năm, phản ánh mức sống và năng lực sản xuất cao.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng này đi kèm với áp lực lớn về hạ tầng xã hội, nhà ở, y tế, giáo dục và môi trường. Mô hình quản lý cấp xã hiện tại không đủ năng lực để huy động, phân bổ và quản lý hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển đô thị. Việc thành lập phường sẽ giúp nâng cao năng lực điều phối, thu hút đầu tư vào các lĩnh vực dịch vụ, thương mại, giáo dục chất lượng cao, logistics, qua đó tạo động lực mới, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Về truyền thống văn hóa, vùng đất Nhơn Trạch có bề dày lịch sử hơn 300 năm, gắn liền với quá trình khai phá phương nam. Nơi đây từng là trung tâm giao thương sầm uất với Nông Nại đại phố, tạo nên bản sắc văn hóa giao thoa, đa dạng. Việc thành lập phường sẽ tạo cơ chế pháp lý và tổ chức bộ máy chuyên nghiệp để quy hoạch, tôn tạo và phát huy các giá trị di sản, xây dựng một đô thị hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng, trở thành điểm đến văn hóa-đô thị của vùng.

Đặc biệt, việc thành lập phường Nhơn Trạch là bước đi cần thiết để thực hiện hiệu quả các quy hoạch chiến lược đã được phê duyệt. Quy hoạch chung đô thị Nhơn Trạch đến năm 2045 định hướng phát triển thành đô thị công nghiệp-dịch vụ hiện đại, gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Hiện nay, các dự án quy hoạch phân khu đang được triển khai, đòi hỏi một cơ chế quản lý thống nhất, có thẩm quyền cao hơn cấp xã.

Việc thành lập phường sẽ giúp Nhơn Trạch trở thành đầu mối triển khai các quy hoạch này một cách đồng bộ, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Đây là điều kiện tiên quyết để Nhơn Trạch trở thành đô thị vệ tinh sân bay, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển vùng Đông Nam Bộ theo đúng định hướng chiến lược.

Địa chỉ bứt phá mạnh mẽ

Với hàng loạt công trình hạ tầng chiến lược đang và sắp hoàn thành, Nhơn Trạch được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm kết nối mới giữa Thành phố Hồ Chí Minh-Cảng hàng không quốc tế Long Thành-Cảng Phước An, đóng vai trò then chốt trong hệ sinh thái kinh tế khu vực. Hiện nay, hàng loạt công trình giao thông trọng điểm đang được đầu tư mạnh mẽ: Đường 25C, Đường Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh, cao tốc Bến Lức-Long Thành, cùng với các cầu Cát Lái, Phước Khánh, Nhơn Trạch-Thủ Thiêm… đang từng bước hoàn thiện.

Khi các dự án này đi vào vận hành, Nhơn Trạch sẽ trở thành điểm giao thương chiến lược, giúp việc di chuyển, vận chuyển hàng hóa từ Thành phố Hồ Chí Minh-Đồng Nai trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn bao giờ hết. Bên cạnh đó, dự án Cảng tổng hợp Phước An, một trong những cảng nước sâu lớn của khu vực đang được triển khai đồng bộ, sẽ tạo bước đột phá trong phát triển logistics, kết nối trực tiếp với cụm cảng Cái Mép-Thị Vải và sân bay Long Thành. Sự hội tụ giữa đường bộ, đường thủy và hàng không sẽ biến Nhơn Trạch thành “trục động lực kinh tế mới” của khu vực phía Nam.

Không chỉ có vị trí thuận lợi, Nhơn Trạch còn được thiên nhiên ưu đãi với địa hình cao ráo, không ngập úng, quỹ đất rộng và bằng phẳng, yếu tố quan trọng giúp phát triển đô thị, công nghiệp và hạ tầng bền vững. Trong quy hoạch tổng thể, Nhơn Trạch được định hướng phát triển thành đô thị loại II, mang mô hình “đô thị công nghiệp-dịch vụ-sinh thái”. Song song đó, các dự án khu dân cư, thương mại, nghỉ dưỡng cao cấp, khu đô thị mới dọc theo các trục đường lớn đang được đẩy nhanh tiến độ thi công hoàn thiện, tạo diện mạo hiện đại, văn minh cho vùng đất này.

Khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, các cây cầu kết nối hoàn thành, và cảng Phước An chính thức khai thác, Nhơn Trạch sẽ không chỉ là vùng kinh tế năng động của Đồng Nai, mà còn là trung tâm phát triển mới của cả vùng Đông Nam Bộ - nơi hội tụ của thiên thời, địa lợi, nhân hòa.

Theo đồng chí Từ Nam Thành, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Nhơn Trạch, định hướng phát triển phường Nhơn Trạch sau khi thành lập đã được Đảng bộ địa phương quán triệt là: Tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân; khai thác hiệu quả lợi thế, nguồn lực để phát triển kinh tế toàn diện, bền vững theo định hướng phát triển Nhơn Trạch trở thành đô thị công nghiệp, đô thị vệ tinh sân bay.

Nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; gắn phát triển kinh tế với an sinh xã hội, bảo vệ môi trường; tăng cường quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội. Phấn đấu đến năm 2030, cơ bản phát triển Nhơn Trạch trở thành đô thị công nghiệp, đô thị vệ tinh sân bay.