Nguyên nhân tai nạn giao thông, nhìn từ số liệu phân tích của một bệnh viện lớn

Một số đặc điểm nổi bật

Mỗi năm Bệnh viện Việt Ðức (Hà Nội) thực hiện từ 18.000 đến 20.000 ca phẫu thuật, trung bình mỗi ngày hơn 100 ca phẫu thuật lớn. Trong các trường hợp cấp cứu về tai nạn thương tích, người bị tai nạn giao thông chiếm khoảng 60% tổng số người bệnh.

Trong số 5.517 trường hợp đến khám tai nạn thương tích tại Bệnh viện Việt Ðức trong hai tháng gần đây, có 2.805 người bệnh do TNGT, chiếm 59,3%. Phân tích các trường hợp TNGT nói trên cho thấy:

Về tuổi và giới, 52,85% số người bị TNGT tập trung vào độ tuổi 20 - 39 (từ 20 - 24 tuổi chiếm 17,77%, từ 25 - 29 tuổi chiếm 14,86%, từ 30 - 34 tuổi chiếm 10,95%, từ 35 - 39 tuổi chiếm 9,27%). Nam giới chiếm 67,71% số vụ tai nạn giao thông.

Về loại phương tiện sử dụng, 73,41% trường hợp bị tai nạn thương tích sử dụng xe mô-tô, 8,94% xe đạp và 12,51% đi bộ. Ngoài ra, một số ít các trường hợp bị thương tích khi đi xe công nông, xe buýt, xe khách, xe ô-tô khác.

Về loại phương tiện va chạm với người bị nạn, tỷ lệ người bệnh bị thương tích do va quệt, đâm vào mô-tô, xe máy là 62,12%, xe ô-tô là 10,06%, các trường hợp va quệt với các phương tiện khác (xe đạp, xe công nông, xe buýt, xe khách, tàu hỏa) chiếm 28,72%.

Về đối tượng tham gia giao thông khi bị tai nạn thương tích gồm 64,69% trường hợp là người trực tiếp điều khiển phương tiện giao thông, 10,73% trường hợp khi đi bộ, 6,82% trường hợp bị tai nạn giao thông khi đang ngồi trên các phương tiện tham gia giao thông.

Về sử dụng các thiết bị an toàn, chỉ có 6,15% số trường hợp bị TNGT có sử dụng mũ bảo hiểm, 0,45% thắt dây an toàn. Có tới 62,79% không sử dụng bất cứ một loại thiết bị bảo hiểm  gì khi tham gia giao thông.

Cũng qua phân tích cho thấy: Tai nạn giao thông do mô-tô, xe máy chiếm tỷ trọng cao nhất, và chỉ có 2% người bị chấn thương sọ não có đội mũ bảo hiểm khi tai nạn xảy ra. 80% số người bị TNGT từ các địa phương chuyển tới. Thời gian xảy ra tai nạn vào thời điểm từ 14 đến 20 giờ chiếm tỷ lệ cao hơn so với các thời điểm khác trong ngày. Về loại đường và mật độ giao thông thì tai nạn trên đường quốc lộ chiếm 67%, đường vắng chiếm 75%...

Tổn thương của người bị nạn chủ yếu là đầu, mặt chiếm 45%; chấn thương chỉ chiếm 27%. Người bệnh khi vào viện hầu hết phải can thiệp phẫu thuật, trong đó phẫu thuật cấp cứu là hơn 60%.

Người bệnh chưa được sơ cứu ban đầu chiếm 36%. Trong số được sơ cứu ban đầu, thì tại y tế tuyến tỉnh 25%, tuyến huyện chiếm 20%, tuyến xã chỉ chiếm 5%. Chỉ có 32,6% các trường hợp được chuyển bằng ô-tô cứu thương, 32% chở bằng xe mô-tô, 23% vận chuyển bằng ô-tô không chuyên dụng. Xe xích lô cũng tham gia vận chuyển, chiếm  tỷ lệ 0,3%.

Người bệnh tử vong và nặng xin về trong năm 2004 là 1.602 trường hợp, chín tháng đầu năm 2005 là 1.200 trường hợp. Các trường hợp tử vong và nặng xin về chủ yếu là do chấn thương sọ não. Ðáng lưu ý có hơn 1% các trường hợp tử vong trước khi nhập viện là do nạn nhân bị quá nặng vẫn chuyển đến hoặc do cấp cứu và vận chuyển trên đường không bảo đảm an toàn.

Với người bệnh do TNGT, tiên lượng có hơn 10% di chứng có khả năng hồi phục, số còn lại đều để lại di chứng và khoảng 1% tàn tật suốt đời, chủ yếu do chấn thương sọ não.

Kiến nghị

Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, áp dụng các biện pháp cưỡng chế thực hiện các biện pháp an toàn khi tham gia giao thông như đội mũ bảo hiểm, chấp hành nghiêm túc quy định hạn chế tốc độ, đi đúng phần đường,... ngay cả thời điểm vắng người. Ðối tượng chủ yếu vẫn là thanh niên, nam giới, tập trung ở nhiều các địa phương, gồm cả nông dân, học sinh, sinh viên. Chúng tôi thấy đã đến lúc cần phải đưa  vào quy định thắt dây bảo hiểm khi ngồi trên ô-tô.

Tăng cường về nhân lực và trang bị, thiết bị cho các tuyến cơ sở để có đủ khả năng sơ cấp cứu nạn nhân ban đầu. Tổ chức các đợt tập huấn về sơ cấp cứu cho cán bộ địa phương, cập nhật các kỹ thuật về sơ cứu, cấp cứu nạn nhân. Việc nâng cao chất lượng cấp cứu còn giúp giảm tải cho các bệnh viện trung ương.

Các bệnh viện trung ương và tuyến trên, hỗ trợ kỹ thuật cho bệnh viện tuyến dưới, tăng cường trang bị, thiết bị và nhân lực nhằm đáp ứng tốt nhất việc khám và điều trị các trường hợp TNGT do tuyến trước chuyển đến. Thiết lập trung tâm điều phối xử trí cấp cứu TNGT để giúp cho các cơ sở phối hợp tốt nhất việc cấp cứu người bệnh.

Tăng cường hệ thống xe cứu thương đến các địa phương, có thể thiết lập các trạm cấp cứu, bố trí trên các tuyến đường, các khu vực hay xảy ra tai nạn. Tổ chức tập huấn cho cán bộ tham gia công tác cứu chữa ban đầu và vận chuyển nạn nhân như lái xe, cảnh sát giao thông, tình nguyện viên... Xây dựng cộng đồng an toàn, tự quản tại các địa phương, góp phần giáo dục, tuyên truyền về ATGT và xử lý hậu quả tai nạn, sơ cứu người gặp nạn tại địa bàn.

NGUYỄN TIẾN QUYẾT
Giám đốc Bệnh viện Việt Ðức