Lương, thưởng Tết “hụt hơi” đuổi giá

Chỉ 3% doanh nghiệp có báo cáo thưởng Tết

Bà Tống Thị Minh, Vụ trưởng Lao động - Tiền lương (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) cho biết, mới chỉ có 11.678 doanh nghiệp, tương đương 3% số doanh nghiệp đang hoạt động, cung cấp thông tin về tiền lương năm 2012 và tiền thưởng Tết năm 2013 của người lao động.

Điều này có nghĩa, chỉ hơn 2,1 triệu người lao động, chiếm khoảng 16% lực lượng lao động tại các doanh nghiệp, biết thông tin về lương và tiền thưởng Tết. Theo phản ánh của hầu hết của sở lao động, thương binh và xã hội các địa phương, việc thu thập thông tin về tiền lương, tiền thưởng và thu nhập của các doanh nghiệp rất khó khăn.

Trong báo cáo về mức lương của các doanh nghiệp đang hoạt động của 63 tỉnh, thành phố với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, lương bình quân của người lao động trong các doanh nghiệp năm 2012 ước đạt 4,3 triệu/ đồng một tháng, tăng 12% so với năm 2011 (3,84 triệu đồng/tháng).

Trong số này, mức lương bình quân hằng tháng của người lao động tại các công ty TNHH MTV do Nhà nước làm chủ sở hữu ước đạt 5,8 triệu đồng; doanh nghiệp có cổ phần, góp vốn chi phối của Nhà nước ước đạt khoảng 5,5 triệu đồng; doanh nghiệp dân doanh khoảng 3,6 triệu đồng, doanh nghiệp FDI khoảng 3,8 triệu đồng.

Bà Tống Thị Minh nhận xét, tiền lương danh nghĩa tăng 12% so với năm 2011 (3,84 triệu đồng/tháng) nhưng so với mức trượt giá, lương thực tế của người lao động lại giảm. Tốc độ tăng lương ở doanh nghiệp FDI có xu hướng chậm lại.

Hỗ trợ trả lương cho người lao động dịp Tết

Với hơn 11.600 doanh nghiệp đã gửi thông tin cho Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội về kế hoạch thưởng Tết âm lịch, mức thưởng bình quân cho người lao động khoảng 3,5 triệu đồng, tương đương khoảng ¾ tháng lương, tăng khoảng 8,7% so với Tết Nguyên đán năm ngoái (3,22 triệu đồng/người). Trong đó, mức thưởng bình quân cho mỗi lao động của các công ty TNHH MTV do Nhà nước làm chủ sở hữu khoảng 1,3 triệu đồng; doanh nghiệp có cổ phần, góp vốn chi phối của Nhà nước khoảng 1,9 triệu đồng/người; doanh nghiệp dân doanh khoảng 622 nghìn đồng/người; doanh nghiệp FDI khoảng 1,2 triệu đồng.

Người có mức thưởng cao nhất theo kế hoạch là lao động tại một doanh nghiệp FDI ở Đồng Nai với số tiền khoảng 650 triệu đồng.

Còn trong dịp Tết Dương lịch năm 2013, hầu hết các doanh nghiệp trên cũng có kế hoạch thưởng cho người lao động với mức bình quân chung khoảng 1,1 triệu đồng/người, tăng khoảng 18% so với Tết Dương lịch năm 2012. Người có mức thưởng cao nhất theo kế hoạch tại doanh nghiệp FDI ở TP Hồ Chí Minh khoảng 624 triệu đồng. Ngược lại, một số doanh nghiệp do khó khăn không thưởng Tết Dương lịch cho người lao động.

Bà Tống Thị Minh đánh giá, năm 2012 là thời điểm khó khăn chung cho các doanh nghiệp. Với các doanh nghiệp phá sản hoặc ngừng sản xuất, khả năng trả lương cho người lao động còn vất vả chứ chưa nói tới thưởng Tết. Thống kê của Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho thấy, có khoảng 55 nghìn doanh nghiệp đang chờ phá sản, giải thể. Nhiều chủ doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản, kèm theo đó, quyền lợi của người lao động về tiền lương và bảo hiểm xã hội bị vi phạm. Tổng hợp từ 27 tỉnh, thành phố về tình trạng doanh nghiệp nợ lương của tỉnh, thành phố cho thấy, có gần 200 doanh nghiệp hiện đang nợ lương người lao động với tổng số tiền lên tới gần 70,8 tỷ. Trong số này còn chưa có số liệu của hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Còn theo đại diện Vụ Bảo hiểm xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội), năm 2012, nợ đọng của bảo hiểm xã hội là hơn 4.600 tỷ đồng. Tình trạng nợ đọng đã diễn ra nhiều năm qua, mỗi năm đều trên dưới 3.000 tỷ. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này, nhưng nguyên nhân lớn nhất là doanh nghiệp trốn tránh trách nhiệm. Theo quy định của bảo hiểm xã hội, nếu doanh nghiệp không đóng bảo hiểm xã hội sẽ không chốt được sổ, ảnh hưởng nặng nề tới việc giải quyết các chính sách cho người lao động. Bên cạnh các biện pháp đốc thu, nhiều cơ quan bảo hiểm xã hội ở TP Hồ Chí Minh và Đồng Nai đã đẩy mạnh khởi kiện các doanh nghiệp.

Trước tình trạng này, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã có tờ trình Chính phủ đề nghị thực hiện tạm ứng ngân sách địa phương để trả cho người lao động tại các doanh nghiệp có chủ doanh nghiệp bỏ trốn và bị nợ lương nhưng không đủ điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp. Trước mắt, sẽ tập trung giải quyết các trường hợp doanh nghiệp bị giải thể, phá sản, ưu tiên việc giải quyết chế độ, quyền lợi cho người lao động theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, các cơ quan chức năng cần tiếp tục rà soát, nắm tình hình nợ lương, nợ tiền tham gia bảo hiểm xã hội đối với người lao động, các cơ quan chức năng phối hợp với chủ doanh nghiệp, yêu cầu tìm mọi biện pháp để có kinh phí trả tiền lương, phụ cấp, trợ cấp và đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động theo quy định của pháp luật.