Linh đình... cỗ đám ma

- Cháu chỉ ở lại đến mai đưa cụ "ra đồng" thôi, còn cháu không ăn đâu. Cậu cứ để cháu chủ động.

- Không ăn không được đâu, anh em trong họ đã làm cỗ hết rồi.

- Do cụ nhà mình cao tuổi mất hay đám nào cũng làm cỗ thế hả cậu?

- Ðám nào chẳng ăn, mất già hay mất trẻ như nhau hết, mọi người đã mổ hơn 100 con gà và sáu con lợn từ sáng rồi; còn rượu thì đã chuẩn bị 100 lít ở góc hè kia kìa; chiều hôm nay sắp 110 mâm, còn mai đưa cụ ra đồng "mồ yên mả đẹp" xong xuôi sẽ ăn khoảng 60 mâm nữa.

- Sao nhà đám mà "ăn to" thế cậu?

- Nhà mình là còn bình thường đấy, có đám ăn hơn 200 mâm cơ, linh đình lắm. Lệ ở đây là thế, cháu đừng ngại.

Tôi ngồi uống nước, nghe kèn trống réo rắt mà thương cụ nằm nhà bên; còn ở ngoài thấy các chú, các anh cứ băm thịt công cốc để sắp cỗ, thật không yên lòng, đành phải loanh quanh tìm cách rời khỏi đám.

Ngày hôm sau, khi đưa tiễn cụ xong xuôi, tôi gặp bác trưởng họ mạo muội tâm sự: Cháu đi nhiều nơi, thấy bây giờ các địa phương họ bỏ tục lệ ăn cỗ đám từ lâu rồi, bác xem thế nào có ý kiến lên thôn để họ bỏ tục lệ này được không, chứ nhà có người mất đã vất vả lo đủ thứ lại thêm lo cỗ bàn thì không nên.

- Nói thật với cháu, tục lệ của làng xã không dễ gì bỏ được. Quê mình sáp nhập về thành phố được mấy năm rồi mà đã thấy nhà ai bỏ đâu. Thật ra, trong thâm tâm bác cũng thấy, việc ăn cỗ đám ma linh đình như thế là không nên. Nhưng một mình bác mà đứng ra phát biểu trước dòng họ và dân làng thì ai nghe, không cẩn thận bác còn bị họ mắng ấy chứ. Thôi thì cứ theo lệ làng! May mà đám tang cụ nhà mình không xảy ra ẩu đả gì, chứ có đám còn có người uống rượu xong say xỉn, ăn nói lung tung ầm ĩ, bê tha ngay tại đám cơ...

Lại còn thế nữa! Ðúng là cái lệ cần phải bỏ vì tiếc thương người chết chưa xong lại còn phải phục vụ cả người sống.