Lào Cai, một thế kỷ phát triển và hội nhập kinh tế

ND - Cách đây 100 năm (1907) tỉnh Lào Cai được thành lập. Một thế kỷ qua, nhất là từ khi Ðảng bộ tỉnh Lào Cai được thành lập đến nay, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, Ðảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh cũng luôn phát huy ý chí tự lực, tự cường, sức mạnh đoàn kết các dân tộc, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Vốn là mảnh đất có truyền thống yêu nước, ngay từ khi thực dân Pháp xâm chiếm Lào Cai năm 1886, nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã liên tiếp nổi dậy chống quân xâm lược. Từ ngày có Ðảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn dắt, phong trào cách mạng của quân và dân các dân tộc tỉnh Lào Cai chuyển sang một trang sử mới. Ðầu tháng 9-1946, Ban Cán sự Ðảng tỉnh Lào Cai được thành lập, đây là tổ chức tiền thân của Tỉnh ủy Lào Cai. Ðể nâng cao năng lực lãnh đạo công cuộc kháng chiến, tháng 1-1947, Khu ủy quyết định thành lập Tỉnh ủy Lào Cai lâm thời thay cho Ban Cán sự Ðảng. Ngày 5-3-1947, tại thị xã Lào Cai, Hội nghị toàn thể đảng viên tỉnh Lào Cai đã họp bầu Ban Chấp hành Ðảng bộ tỉnh. Hội nghị là mốc son đánh dấu sự ra đời của Ðảng bộ tỉnh Lào Cai. Chỉ ba năm sau ngày thành lập, bằng chính sức mạnh từ nội lực cùng với sự chi viện của Trung ương, Ðảng bộ đã lãnh đạo nhân dân các dân tộc trong tỉnh anh dũng chiến đấu giải phóng quê hương Lào Cai vào ngày 1-11-1950, chấm dứt 64 năm đô hộ của chế độ thực dân.

Từ năm 1976 đến 1991, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Nghĩa Lộ sáp nhập thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. 15 năm dưới sự lãnh đạo của Ðảng bộ tỉnh Hoàng Liên Sơn, nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế, xây dựng phòng tuyến biên giới, bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc.

Tháng 10-1991, tỉnh Lào Cai được tái lập trong điều kiện kinh tế - xã hội và hệ thống chính trị hết sức khó khăn. Nhưng, dưới sự lãnh đạo của Ðảng bộ, sự nỗ lực phấn đấu của toàn thể nhân dân các dân tộc trong tỉnh, với khát vọng cháy bỏng chiến thắng đói nghèo và lạc hậu, sau 16 năm tái lập, Lào Cai đã vượt qua muôn vàn khó khăn, thách thức, giành được nhiều thành tựu quan trọng trên mọi lĩnh vực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn ổn định, năm sau cao hơn năm trước, bình quân giai đoạn 2001 - 2005 là 11,9%/năm, riêng năm 2007 tăng 14%. Sản xuất nông nghiệp liên tục được mùa, đã hình thành một số vùng sản xuất hàng hóa tập trung như chè, đậu tương, ngô, lúa năng suất cao. Một số cây trồng, vật nuôi có năng suất và giá trị kinh tế cao đang trở thành hàng hóa, như rau, hoa cao cấp, cá Hồi nước lạnh, thuốc lá, cây ăn quả ôn đới... Từ năm 2001 đến nay, hằng năm tỉnh đã dành từ 65 - 70% tổng nguồn vốn ngân sách Nhà nước do tỉnh quản lý đầu tư cho vùng cao, vùng nông thôn, vùng dân tộc đặc biệt khó khăn, diện mạo nông thôn, kể cả những nơi vùng cao, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số thay đổi rõ rệt: Năm 1991 chỉ có 70% số xã có đường ô-tô, đến nay tất cả các xã đã có đường ô-tô; 80% số thôn, bản có đường giao thông liên thôn; 65% số hộ được sử dụng điện; 73% số hộ được sử dụng nước hợp vệ sinh. Nếu như ngày đầu tái lập, 60% số trẻ em trong độ tuổi chưa được cắp sách tới trường, đến năm 2000, tỉnh Lào Cai đã đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học; năm 2005 đạt chuẩn phổ cập tiểu học đúng độ tuổi và năm 2007 này sẽ đạt chuẩn phổ cập trung học cơ sở. Công tác khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân được quan tâm đúng mức. Mạng lưới y tế cơ sở được củng cố và tăng cường; 72 xã và phòng khám đa khoa khu vực, trạm y tế có bác sĩ; 87% số thôn, bản có nhân viên y tế; 70% số hộ được xem Truyền hình Việt Nam; 93% số hộ được nghe Ðài Tiếng nói Việt Nam. Tỷ lệ hộ đói, nghèo giảm mạnh, từ 55% năm 1991 xuống còn 28,5%. Thu nhập bình quân đầu người tăng mạnh, đến năm 2007 đạt 5,7 triệu đồng/người/năm, tăng tám lần so với năm 1991.

Không chỉ tập trung đầu tư để ổn định và nâng cao đời sống nhân dân ở các vùng khó khăn, tỉnh Lào Cai còn xác định ba lợi thế là: phát triển công nghiệp, du lịch và kinh tế cửa khẩu. Thực tế trong những năm qua đã khẳng định, Lào Cai đang đi đúng hướng. Công nghiệp luôn duy trì được tốc độ tăng trưởng cao, năm 2006 - 2007 bình quân hơn 20%/năm; từ năm 2001 đến nay, đã có hàng loạt dự án lớn trong lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản, thủy điện được triển khai. Kinh tế du lịch đang từng bước khẳng định là ngành kinh tế mũi nhọn, đem lại hiệu quả cao. Năm 2007, Lào Cai đón hơn 620 nghìn lượt khách, trong đó có hơn 30% là khách quốc tế. Lào Cai đã hợp tác với vùng A-quy-ten của Cộng hòa Pháp trong việc quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Lào Cai đến năm 2015 và quy hoạch đô thị - du lịch Sa Pa, làm cơ sở cho việc phát triển du lịch của tỉnh một cách bền vững. Cửa khẩu quốc tế Lào Cai được quy hoạch, đầu tư xây dựng khang trang, đồng bộ, đang trở thành cửa khẩu lớn, hiện đại với môi trường quản lý được cải thiện, ngày càng hấp dẫn các nhà đầu tư vào địa bàn. Kim ngạch xuất - nhập khẩu qua cửa khẩu tăng bình quân 28,5%/năm; năm 2007 dự kiến đạt 750 triệu USD.

Với việc khai thác có hiệu quả ba thế mạnh nêu trên, đã góp phần quan trọng trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Lào Cai theo hướng tích cực, tăng dần tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ; giảm dần tỷ trọng nông nghiệp; đặc biệt đã góp phần tăng thu ngân sách trên địa bàn tỉnh một cách mạnh mẽ, từ 37 tỷ đồng năm 1992 lên hơn 1.200 tỷ đồng năm 2007, đạt mục tiêu Ðại hội Ðảng bộ tỉnh lần thứ 13 đề ra cho năm 2010, về đích trước ba năm so với kế hoạch.

Bên cạnh việc phát triển kinh tế - xã hội, công tác xây dựng hệ thống chính trị được quan tâm, củng cố ngày càng trong sạch, vững mạnh. Trong đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực công tác cho cán bộ, nhất là cán bộ cơ sở, được chú trọng. Chỉ tính riêng từ năm 2001 đến nay, toàn tỉnh đã có hơn 140 nghìn lượt cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị và văn hóa; hàng trăm cán bộ được luân chuyển, tăng cường đi cơ sở, đã góp phần nâng cao năng lực cho cán bộ và làm chuyển biến cơ bản tình hình kinh tế - xã hội ở các xã.

Một trăm năm qua là chặng đường lịch sử ghi dấu ấn biết bao mồ hôi, công sức và cả xương máu của bao thế hệ người Lào Cai đã bền gan, vững chí đấu tranh với thiên tai, địch họa để xây dựng đất nước, quê hương ngày càng giàu đẹp. Với những thành tựu đạt được, Ðảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai đã được Ðảng và Nhà nước ghi nhận và phong tặng Huân chương Sao vàng; Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; Huân chương Ðộc lập hạng nhất; nhiều tập thể và cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập tỉnh, Ðảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai vô cùng phấn khởi được đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh vì đã có thành tích xuất sắc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời kỳ đổi mới.

Tuy nhiên, Lào Cai vẫn thuộc diện tỉnh nghèo, thu nhập bình quân đầu người mới bằng 50% của cả nước. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hệ thống giao thông trên địa bàn tỉnh còn thấp kém. Lĩnh vực văn hóa - xã hội còn nhiều bức xúc chưa được giải quyết có hiệu quả.

Sớm đưa Lào Cai ra khỏi diện tỉnh nghèo và trở thành điểm sáng ở vùng Tây Bắc là nhiệm vụ rất nặng nề và cũng rất vẻ vang đối với Ðảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai. Phát huy truyền thống 60 năm Ngày thành lập Ðảng bộ tỉnh, 100 năm Ngày thành lập tỉnh Lào Cai, với những dấu ấn sâu sắc về ý chí và nghị lực, lòng dũng cảm và sự thông minh sáng tạo, Ðảng bộ, chính quyền, quân và dân các dân tộc tỉnh Lào Cai hơn lúc nào hết nguyện đoàn kết một lòng nhất định vượt qua mọi khó khăn, thách thức, viết tiếp những trang sử mới, làm rạng rỡ thêm truyền thống của một tỉnh Anh hùng, trở thành điểm sáng ở vùng Tây Bắc của Tổ quốc.

BÙI QUANG VINH
Ủy viên T.Ư Ðảng,
Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai