Kinh tế thế giới năm 2006 sẽ tiếp tục tăng trưởng tốt

Vẫn còn nhiều động lực tăng trưởng

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã bắt đầu thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ ở nước này. Tháng 12 năm ngoái, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng đã tăng lãi suất đồng euro. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2000 ECB tăng lãi suất đồng euro và dự kiến sẽ tiếp tục tăng lãi suất trong thời gian tới. Trong khi đó, Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) dự kiến sẽ bắt đầu thực thi chính sách thắt chặt tiền tệ một cách thận trọng sau gần năm năm để cho lãi suất của đồng yen gần như bằng không. BOJ sẽ làm điều này không nhất thiết bằng cách tăng lãi suất của đồng yen mà có thể bằng cách cắt giảm việc mua trái phiếu chính phủ từ các ngân hàng Nhật Bản.

Theo các nhà phân tích, những động thái trên sẽ gây ra những tác động không nhỏ cho nền kinh tế thế giới cũng như các thị trường tài chính. Bởi lẽ, từ năm 2001, hoạt động kinh tế ở Mỹ, châu Âu và châu Á đã được tiếp sức bởi chính sách nới lỏng tín dụng và tiền tệ mà các đầu tàu kinh tế nói trên đã áp dụng sau khi quả “bong bóng” chứng khoán công nghệ trên thế giới bị “xì hơi”. Các nhà phân tích cho rằng, việc làm mất đi động lực này mà không làm cản trở sự tăng trưởng kinh tế ở Nhật Bản và châu Âu hay làm cho thị trường nhà đất ở Mỹ “nguội đi” sẽ là một thử thách lớn cho các nước.

Chính vì vậy mà cả FED, ECB và BOJ hiện nay đều tỏ ra khá thận trọng trong việc thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ. ECB và BOJ dường như đang chuẩn bị sẵn sàng để ngưng áp dụng chính sách này nếu các điều kiện kinh tế xấu đi. Trong khi đó, FED tuy dự định sẽ còn tăng lãi suất đồng USD trong thời gian tới, nhưng cho biết mức tăng sẽ không nhiều lắm, vì hiện nay lãi suất của đồng tiền này đã gần đụng mức trần trong chu kỳ tăng giảm của nó sau khi tăng lên 4,25% qua 13 lần tăng 0,25 điểm phần trăm liên tục.

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, tin tốt lành là kinh tế thế giới vẫn còn một số động lực tăng trưởng đáng kể khi bước vào năm 2006. Theo Deutsche Bank, nhờ kinh tế châu Á vẫn tiếp tục đà tăng trưởng mạnh và nền kinh tế Mỹ vẫn đang rất khởi sắc, dự báo kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 4,5% trong năm 2006, xấp xỉ mức tăng của năm 2005. Trong khi giá nhà đất ở Mỹ có thể đã lên đến mức cao nhất, nền kinh tế nước này vẫn đang khỏe mạnh và tiêu dùng có khả năng tăng trở lại do giá dầu đã giảm đi. Theo dự báo của Deutsche Bank, Mỹ sẽ đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 3,9% trong năm 2006, tăng nhẹ so với năm ngoái.

Kinh tế châu Á sẽ tiếp tục tăng trưởng tốt trong năm nay nhờ sự hồi phục của kinh tế Nhật và kinh tế Trung Quốc tiếp tục đà tăng trưởng mạnh. Theo một dự báo của Ngân hàng Phát triển châu Á, năm 2006, Trung Quốc sẽ đạt mức tăng trưởng kinh tế 9%, thấp hơn năm ngoái một chút.

Ngay cả kinh tế châu Âu, vốn đã đạt mức tăng trưởng thấp hơn nhiều so với dự báo trong năm 2005, cũng sẽ sáng sủa hơn trong năm nay. Nguyên nhân là xuất khẩu của châu Âu sang Trung Quốc và các thị trường truyền thống khác như Mỹ sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh. Mặt khác, có nhiều dấu hiệu cho thấy người tiêu dùng Đức đã bắt đầu “mở hầu bao” trở lại sau một thời gian dài “ngủ quên”.

Những thách thức

Một trong những đe dọa đối với kinh tế thế giới là thị trường bất động sản Mỹ đang có dấu hiệu bị xuống dốc nhanh chóng thay vì “nguội” dần như dự báo trước đây. Điều này sẽ làm cho tiêu dùng ở Mỹ sụt giảm, từ đó tác động mạnh đến Trung Quốc và châu Âu vì Mỹ chiếm đến 40% xuất khẩu của các nền kinh tế này.

Một thách thức khác là nền kinh tế Trung Quốc, vốn lệ thuộc vào xuất khẩu như một động lực tăng trưởng chính, sẽ tăng trưởng chậm lại, vì những áp lực chính trị bên trong cũng như những sức ép bên ngoài. Điều này chắc chắn sẽ tác động mạnh đến kinh tế toàn cầu. Bởi lẽ, trong những năm gần đây, Trung Quốc nổi lên như là một “nhà máy sản xuất có chi phí thấp” của thế giới và điều này đã tạo ra nhiều lợi ích cho nền kinh tế toàn cầu bên cạnh việc làm giảm lạm phát.

“Trong ba năm qua, nền kinh tế thế giới có hai động lực tăng trưởng chính: nền sản xuất của Trung Quốc và tiêu dùng Mỹ. Nhưng cả hai động lực này đều đang có xu hướng suy yếu dần”, Stephen Roach, nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Morgan Stanley, cảnh báo.

Theo dự báo của Roach, đồng USD sẽ suy yếu trở lại trong năm nay sau một năm tăng giá ngoài dự kiến. Điều này sẽ tạo thêm áp lực cho người tiêu dùng Mỹ do nó sẽ làm cho hàng hóa nhập khẩu ở nước này đắt hơn. Mặt khác, đồng USD yếu đi cũng sẽ đe dọa thị trường bất động sản Mỹ vốn đã nóng trong nhiều năm trước nhờ lãi suất thấp.

Việc đồng USD tăng giá trong năm ngoái là một sự kiện gây không ít ngạc nhiên cho các nhà kinh tế. Bởi lẽ, năm 2004, đồng tiền này đã giảm giá mạnh so với euro, yen và một số đồng tiền khác. Và Roach cũng như một số nhà kinh tế khác đã dự báo rằng đồng USD sẽ tiếp tục giảm giá trong năm 2005. Dự báo này xuất phát một phần từ thực tế: Mỹ đang bị thâm hụt cán cân thanh toán vãng lai - một yếu tố đánh giá cán cân thương mại chính xác nhất - gần 200 tỉ USD. Theo các nhà kinh tế, có thể giải thích rằng nguyên nhân khiến đồng USD tăng giá trong năm 2005 là lãi suất của đồng tiền này cao hơn các đồng tiền khác như euro, yen.

Thế nhưng, trong năm 2006, do lãi suất của euro, yen có xu hướng tăng lên và lãi suất của USD cũng đã tăng gần “mức trần” nên đồng tiền này sẽ có thể sụt giá trở lại. Mặt khác, đồng USD sẽ yếu đi trong năm nay vì Chính phủ Mỹ đang tập trung giải quyết vấn đề thâm hụt cán cân thanh toán vãng lai (nên sẽ cần phải đẩy mạnh xuất khẩu, kích thích tăng trưởng đầu tư chứng khoán Mỹ).

Ngược lại, khi đồng euro tăng giá, nền kinh tế châu Âu, vốn lệ thuộc vào xuất khẩu, sẽ gặp khó khăn. Theo dự báo của Morgan Stanley, thị trường chứng khoán châu Âu, sau khi tăng giá mạnh trong năm 2005, sẽ chựng lại trong năm nay, nhất là trong bối cảnh lợi nhuận của các công ty sẽ khó có thể tăng thêm nữa và lãi suất đồng euro lại bắt đầu tăng lên.
(Theo IHT)