Kích cầu ô-tô: Giảm thuế, giảm phí

Nguyên do thị trường ảm đạm…

Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho biết, thị trường ô-tô Việt Nam có mức tăng trưởng khá đều đặn từ năm 2006, tuy nhiên, kể từ năm 2010, thị trường bắt đầu có sự sụt giảm nhanh chóng. Và đặc biệt năm 2012, tính đến hết tháng 8-2012, sản lượng toàn thị trường đạt hơn 64,5 nghìn xe, giảm 33% so cùng kỳ năm ngoái. VAMA dự đoán tổng sản lượng bán hàng chỉ đạt khoảng 100 nghìn xe, đây là năm thứ ba liên tiếp giảm sút.

Sự sụt giảm của thị trường ô-tô thời gian qua, theo VAMA là do quy định của Thông tư 20 của Bộ Công thương, cùng Quyết định 36 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành mức thuế nhập khẩu xe ô-tô chở người từ 15 chỗ ngồi trở xuống đã tác động trực tiếp đến thị trường. Bên cạnh đó, việc đề xuất tiếp tục tăng các loại thuế, phí hiện đã quá cao, cùng đề xuất thu phí hạn chế phương tiện giao thông cá nhân dẫn đến người tiêu dùng có tâm lý e dè và lo ngại khi đưa ra quyết định mua ô-tô

Ông Andreas Kilingler - Tổng Giám đốc Porsche Việt Nam nhìn nhận, hiện ngành công nghiệp ô-tô Việt Nam liên tục suy giảm và dự kiến cuối năm nay đạt lượng bán là 50% lượng bán năm 2009, thực trạng này là đáng báo động và không thể hiện sự phát triển “lành mạnh” của ngành công nghiệp ô-tô.

Nhìn sang thị trường Asean năm tháng đầu năm so cùng kỳ năm ngoái tăng 151%, trong đó Thái Lan có mức tăng trưởng cao nhất lên đến 208%. Trong khi Việt Nam là nước duy nhất mà thị trường ô-tô suy giảm.

Nhiều ý kiến đại biểu cho rằng, mặc dù các tác động vĩ mô của tình hình kinh tế thế giới có ảnh hưởng đến thị trường, tuy nhiên tác động chính là ảnh hưởng thị trường vẫn đến từ các yếu tố nội tại mà chủ yếu là các chính sách thuế, phí biến động từng năm làm thị trường tăng giảm mạnh làm cho người tiêu dùng luôn thiệt thòi và ảnh hưởng đến chiến lược kinh doanh của các nhà đầu tư trong ngành chiến lược này.

Theo ông Đỗ Hữu Hào, nguyên Thứ trưởng Bộ Công thương, Chủ tịch Hội Kỹ sư ô-tô Việt Nam thì nguyên nhân khiến ngành công nghiệp ô-tô Việt Nam không phát triển là do chính sách còn nhiều bất cập. Chúng ta có chủ trương phát triển ngành công nghiệp ô-tô góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nhưng chính sách thuế, phí lại đánh vào ô-tô để hạn chế tiêu dùng và giảm tải cho hạ tầng giao thông yếu kém”.

Bài toán giảm thuế và phí!

Trái ngược với thị trường Việt Nam, hiện tại thị trường ô-tô thế giới đang tăng gần 30% và chỉ riêng thị trường châu Á đã tăng 40%. Như vậy, câu hỏi đặt ra là trong khi thị trường ô-tô thế giới đang tăng trưởng đáng kể thì vì sao thị trường ô-tô Việt Nam lại suy giảm?!

Theo ông Andreas Kilingler, có hai lý do chính. Theo đó giá thành một chiếc ô-tô tại trường Việt Nam quá đắt do chính sách thuế áp quá cao, tuy rằng thuế nhập khẩu đang giảm theo cam kết với WTO, nhưng các loại thuế, phí liên quan khác vẫn đang tăng và vì vậy các loại xe ô-tô vẫn phải “tiếp tục tăng giá”!

Cho rằng chính sách thuế, phí chưa theo kịp với hội nhập, ông Hào cho đây là “lỗi của Bộ Tài chính”. Theo ông Hào, “muốn phát triển thị trường nội địa thì cần giảm thuế”. Ngành công nghiệp chính không phát triển được thì các ngành công nghiệp phụ trợ khó có cơ hội để phát triển.

Đại diện Hiệp Hội vận tải ô-tô Việt Nam kiến nghị rà soát lại các loại thuế, phí và cũng đề nghị những nhà hoạch định chính sách cần bám sát thực tế thị trường trước khi đưa ra những chính sách.

Thị trường rất tiềm năng tuy nhiên những chính sách thuế và phí dường như muốn giảm cầu. Đại bộ phận người dân Việt Nam có thu nhập “khiêm tốn”, tuy nhiên khi chính đáng sở hữu một chiếc xe ô-tô thì lại chịu nhiều khoản thuế và phí quá cao - Đại diện Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam ý kiến.

Một số chuyên gia và đại diện các doanh nghiệp đề nghị Nhà nước cần có chính sách về ngành công nghiệp ô-tô ổn định lâu dài. Khi chính sách ban hành cần có thông tư hướng dẫn cụ thể. Bên cạnh đó, những đề xuất chính sách “nóng vội” làm ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng cũng như ảnh hưởng đến chính sách và chiến lược phát triển của các nhà sản xuất, nhập khẩu xe ô-tô tại thị trường Việt Nam.

Các ý kiến đều cho rằng thị trường ô-tô Việt Nam muốn phát triển thì việc đầu tiên là cần sự ổn định và đồng bộ của các chính sách vĩ mô, trên cơ sở đó các ban, ngành sẽ đưa ra chính sách phát triển ngành hợp lý cùng với chính sách thuế, phí phù hợp và có lộ trình.

Bên cạnh đó, cùng với chính sách phát triển công nghiệp phụ trợ, những chính sách phát triển cơ sở hạ tầng giao thông cũng tác động không nhỏ tới sự phát triển của ngành công nghiệp ô-tô “không còn non trẻ” này.