Không đơn giản chỉ là tên gọi

Dự thảo Điều lệ Trường Tiểu học vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, trong đó có những quy định mới như: tăng quyền của học sinh (HS), các em được bảo vệ, chăm sóc, tôn trọng và đối xử bình đẳng; được cung cấp đầy đủ thông tin về việc học tập, rèn luyện của mình; được bảo đảm những điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất, vệ sinh, an toàn để học tập và rèn luyện. Trường tiểu học phải tổ chức kiểm tra, đánh giá HS trong quá trình học tập và rèn luyện, chứ không chỉ tập trung vào kết quả đánh giá cuối kỳ, cuối năm như trước… Điểm mới trong dự thảo là lớp học có các chức danh: lớp trưởng, lớp phó hoặc chủ tịch, phó chủ tịch hội đồng tự quản HS, do tập thể HS bầu hoặc do giáo viên chủ nhiệm lớp chỉ định luân phiên trong năm học.

Quy định mới này khiến nhiều phụ huynh, giáo viên và các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục có nhiều ý kiến. Nhiều phụ huynh đề nghị vẫn giữ quy định trong lớp học có lớp trưởng và lớp phó, không nên đưa chức danh “chủ tịch, phó chủ tịch” vào trong lớp học, vì khiến HS được đảm nhận những vị trí này dễ nảy sinh tâm lý tự cao, tự mãn, ham quyền lực. Một phụ huynh chia sẻ với chúng tôi: “Tôi đã từng phải xin cô giáo không cho con làm lớp trưởng vì chính con tôi đã khoe bố, mẹ về “thành tích” của mình khi phạt các bạn, đôi khi cháu còn dùng thước của cô giáo đánh bạn cùng lớp khi bạn đi học muộn, nói chuyện trong lớp… Giờ gắn cho trẻ chức danh “chủ tịch” nghe to tát quá, không phù hợp với lứa tuổi các cháu”. Vấn đề khiến phụ huynh lo lắng nhất là việc giao quyền hạn quá lớn cho học sinh tiểu học, khi chúng chưa ý thức rõ được giá trị bản thân và trách nhiệm của mình sẽ ảnh hưởng không tốt về việc hình thành nhân cách của trẻ.

Một lãnh đạo trường tiểu học trên địa bàn quận Hà Đông phân tích, chức danh chủ tịch, hay lớp trưởng về bản chất không có nhiều khác biệt, có khác chỉ là tên gọi. “Mục đích chung không phải là chức danh, quan trọng làm thế nào để cho HS biết tự chủ, tự quản lớp theo sự hướng dẫn của giáo viên. Quan trọng là cần cho giáo viên tiếp cận mô hình giáo dục tiên tiến, phù hợp thực tế của chúng ta. Từ đó, giáo viên có phương pháp đổi mới, hướng dẫn HS biết làm chủ, tự tin trên lớp cũng như trong cuộc sống hằng ngày”.

Chung quanh vấn đề này, Nhà giáo Ưu tú Phạm Đình Đại, Hiệu trưởng Trường THPT Wellspring cho rằng, phát huy tính tự chủ, tự quản, rèn luyện khả năng tự tin trong giao tiếp là rất cần thiết đối với mỗi HS. Tuy nhiên, khi thực thi sẽ như thế nào? Có thể làm thử nghiệm việc này ở một số tỉnh, thành phố, sau đó mới đưa ra thực hiện. Có những điều ở nước ngoài đưa vào Việt Nam không thích hợp. Các tên gọi: lớp trưởng, tổ trưởng, chủ tịch, phó chủ tịch… chỉ là tên gọi khác nhau, quan trọng chức trách, quyền hạn của các nhiệm vụ này như thế nào? Bên cạnh đó, một số nhà quản lý giáo dục cũng cho rằng, sĩ số HS trong lớp đông cũng là hạn chế khi thực hiện. Để thực hiện theo mô hình mới chỉ nên áp dụng ở lớp có sĩ số 35 HS/lớp trở xuống. Trong khi một số thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, thường mỗi lớp có 50 HS, thậm chí hơn 60 HS.