Khoảnh khắc bình yên cho những cuộc đời sóng gió

ND - Mỗi người một cảnh ngộ: người bị sa cơ lỡ bước, người bị xâm hại, người bị chồng hành hạ, đánh đập... Những phụ nữ đã chịu đủ mọi khổ cực, bất hạnh nhưng thật trớ trêu, gia đình, chòm xóm đôi khi vẫn kỳ thị. Ðó là ý tưởng để Trung tâm Phụ nữ và Phát triển với sự giúp đỡ của một số tổ chức quốc tế đã cho ra đời "Dự án Nhà hỗ trợ nạn nhân bị buôn bán và bị bạo lực gia đình" tại Trung tâm với tên gọi bình dị nhưng rất đỗi thân thương: "Ngôi nhà bình yên".

Chúng tôi có mặt tại Phòng Tham vấn, gặp  một phụ nữ mặt mũi sưng húp và thâm tím vì bị đánh đang nhờ cán bộ tham vấn giúp đỡ. Chị Lê Thị Ngọc Bích, một trong những cán bộ của Phòng Tham vấn cho biết: năm, sáu tháng trở lại đây, các chị đã trực tiếp tư vấn cho khoảng 50 nạn nhân tìm đến nhờ giúp đỡ, trong đó, chủ yếu là nạn nhân của bạo lực gia đình, một số chị là nạn nhân bị buôn bán ra nước ngoài.                                                        

Ðiều dễ nhận thấy là hầu hết những nạn nhân của bạo lực gia đình  khi bị thương tích trầm trọng, chỉ đến bước đường cùng một số các chị, các em mới phải xin tạm lánh một thời gian tại Ngôi nhà bình yên của trung tâm. Giám đốc Trung tâm Phụ nữ và Phát triển, Lê Thị Thủy cho biết: "Ngôi nhà bình yên của trung tâm gồm có: Phòng tham vấn, nhà hỗ trợ phụ nữ và trẻ em bị buôn bán,  nhà hỗ trợ phụ nữ và trẻ em là nạn nhân của bạo lực gia đình và một nhà trẻ.

Những nạn nhân khi là thành viên của Ngôi nhà bình yên sẽ nhận được sự hỗ trợ miễn phí về nơi ăn, nơi ở an toàn, được chăm sóc, hỗ trợ y tế, được tư vấn tâm lý, pháp lý, hướng nghiệp đào tạo nghề phù hợp nhu cầu, hướng dẫn kỹ năng sống, tham gia các hoạt động vui chơi giải trí và được trợ giúp quá trình tái hòa nhập sau khi rời khỏi đây.

Nạn nhân bị bạo lực gia đình có thể ở tại trung tâm từ vài ngày, vài tuần; nạn nhân bị buôn bán có thể ở tối đa 18 tháng. Các thành viên được bảo đảm  an toàn nhờ sáu cán bộ xã hội, sáu nhân viên bảo vệ và bốn người là quản gia  thay phiên nhau trực 24/24 giờ. Ðể bảo đảm an toàn cho nạn nhân, địa chỉ Ngôi nhà bình yên  được giữ bí mật, chỉ các cán bộ Trung tâm mới biết".

Những nạn nhân bị bạo hành không chỉ bị thương tích đau đớn về thân thể mà còn bị tổn thương nặng nề về tâm lý. Chính vì lẽ đó mà những hoạt động tương đối toàn diện của Ngôi nhà bình yên có thể dần dần giúp họ lấy lại sự cân bằng, thanh thản. Và không chỉ có họ, con cái của nạn nhân cũng được cưu mang.

Tại đây, nạn nhân sẽ được chạy chữa lành vết thương, tư vấn về tâm lý, pháp lý và hỗ trợ pháp lý để các nạn nhân hiểu được quyền và nghĩa vụ của mỗi công dân. Chúng tôi chứng kiến chị Nguyễn Thị Ðỗ Quyên, giáo viên của nhà trẻ đang dạy các cháu vẽ. Nhìn những bức tranh của các cháu vẽ con thuyền đang căng buồm ra khơi, lọ hoa nhiều mầu sắc rực rỡ, chú mèo đang nghịch bóng... qua nét vẽ thơ ngây, chúng tôi thầm cảm ơn các cô giáo đã dạy các em biết mơ ước về tương lai và cuộc sống tốt lành. Cô giáo Quyên cho chúng tôi hay: "Là giáo viên dạy học, đồng thời là cán bộ xã hội tôi thấy trách nhiệm của mình càng lớn hơn trong việc giúp đỡ, dạy dỗ những em bé là con của nạn nhân bị bạo hành, bị buôn bán và nhiễm HIV/AIDS biết ước mơ, ngoan ngoãn và  chăm chỉ học hành".                           

Ngôi nhà bình yên ở Trung tâm Phụ nữ và Phát triển thực chất là nhà tạm lánh cho nạn nhân. Các cán bộ của trung tâm khẳng định như vậy đối với chúng tôi. Thực tế, những năm qua, có những tổ chức xã hội xây dựng nhà tạm lánh để giúp đỡ nạn nhân bị bạo hành. Thế nhưng, sau sự giúp đỡ nhất thời, sự việc dường như lại quay trở lại tình trạng cũ, thậm chí, có trường hợp, còn trở nên tồi tệ hơn. Vậy làm sao để nạn nhân khi tái hòa nhập cộng đồng được an toàn và bình yên?

Chị Lê Thị Phương Thúy, Trưởng phòng Tư vấn và Hỗ trợ phát triển, cho chúng tôi biết, ngoài tham vấn và hỗ trợ về tâm lý còn có vai trò của đội ngũ cán bộ xã hội. Những cán bộ xã hội này cùng hỗ trợ và giúp nạn nhân xây dựng kế hoạch ngắn hạn và dài hạn về tương lai bao gồm vấn đề: Sống như thế nào, phát triển ra sao, tái hòa nhập như thế nào? Cụ thể là nạn nhân sẽ học nghề gì, làm việc gì, giữ những mối quan hệ thế nào với người thân, cộng đồng.

Về phía trung tâm, cần có những liệu pháp về mặt tâm lý và giúp nạn nhân sống thế nào để họ hòa nhập được với cộng đồng. Sau khi tiếp nhận nạn nhân, trung tâm phải liên hệ ngay với địa phương nơi nạn nhân sống và thường xuyên trao đổi, thậm chí cán bộ trung tâm xuống tận  địa phương làm việc với Hội Phụ nữ, chính quyền sở tại và công an, giúp nạn nhân có thể trở về sinh sống an toàn tại địa phương và tái hòa nhập cộng đồng tốt nhất.

Sau một năm hoạt động, dự án "Ngôi nhà bình yên" của Trung tâm Phụ nữ và Phát triển đã tư vấn trực tiếp và qua điện thoại cho 85 lượt khách hàng, tiếp nhận, giúp đỡ cho tám nạn nhân bị buôn bán, 19 nạn nhân bị bạo hành và 11 trẻ em là con của nạn nhân bị bạo lực gia đình và bị buôn bán.

Tuy nhiên, Giám đốc Trung tâm Phụ nữ và Phát triển Lê Thị Thủy cho biết những khó khăn hiện tại của dự án: "Trong thiết kế thì mỗi một nhà hỗ trợ của trung tâm có khả năng tiếp nhận từ 15 đến 20 nạn nhân là phụ nữ và trẻ em. Ðây cũng là vấn đề chúng tôi phải dè dặt ngay từ khi thiết kế dự án do nguồn kinh phí có hạn". Bởi khi trung tâm đưa ra sự hỗ trợ trọn gói miễn phí hoàn toàn, thì rất có thể nhiều nạn nhân đến đây, trong khi trung tâm không có đủ cơ sở vật chất để đón nhận.

Do đó, năm đầu đi vào hoạt động, trung tâm dè dặt trong việc cung cấp thông tin cũng như quảng bá về những dịch vụ ở đây. Vấn đề đặt ra với chúng tôi là đón nhận đúng nạn nhân cần sự giúp đỡ, nhưng lại không được quá tải so với công suất hoạt động ban đầu của trung tâm.                                                       

Thực tế cho thấy, "Ngôi nhà bình yên" của Trung tâm Phụ nữ và Phát triển hiện là mô hình nhà tạm lánh, có sự hỗ trợ toàn diện nhất từ trước đến nay cho các nạn nhân bị bạo lực và bị buôn bán.

Vậy những ai có thể nhận được sự giúp đỡ của trung tâm? Ðó là những đối tượng phụ nữ và trẻ em từng bị buôn bán vì các mục đích bóc lột tình dục, sức lao động; bị bạo lực gia đình, có khó khăn về kinh tế và chỗ ở, cần nơi ở an toàn; bị tổn thương về sức khỏe và tâm lý mong muốn được hỗ trợ để tự tin tái hòa nhập cộng đồng.

Và tất nhiên, họ cũng cần được xác minh nhân thân, được giới thiệu thông qua Hội Phụ nữ  địa phương, các cơ quan, ban, ngành có liên quan ở cấp tỉnh, thành phố hoặc các tổ chức quốc tế. Ðịa chỉ để liên hệ: Trung tâm Phụ nữ và Phát triển số 20 Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội; đường dây nóng qua các số điện thoại: 0946 833 380; 0946 833 382 và 0946 833 384.