Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nêu rõ, trong quản lý hành chính nhà nước, quyết định hành chính đóng vai trò rất quan trọng, là công cụ quản lý, điều hành các hoạt động kinh tế-xã hội và thể hiện quyền lực công thông qua các văn bản hành chính do cơ quan, người có thẩm quyền ban hành.
Quyết định hành chính không chỉ làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân mà còn tác động trực tiếp đến lợi ích, đời sống của người dân, đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và cả cộng đồng xã hội.
Chính vì vậy, việc ban hành quyết định hành chính đòi hỏi phải tuân thủ đúng pháp luật, đúng quy trình, thủ tục và đặc biệt phải đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân cũng như yêu cầu thực tiễn quản lý Nhà nước trong từng giai đoạn cụ thể, nhất là trong bối cảnh hiện nay khi chúng ta đang quyết liệt xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền, xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ.
Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, việc ban hành quyết định hành chính vẫn còn những khó khăn, vướng mắc, bất cập nhất định như chưa được thực hiện thống nhất, đồng bộ trên phạm vi các bộ, ngành, địa phương và các lĩnh vực; phần nào ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chưa đáp ứng đầy đủ, toàn diện yêu cầu thực tiễn phát triển của đất nước.
Hiện nay, Bộ Tư pháp được giao xây dựng dự thảo Nghị định quy định thủ tục ban hành quyết định hành chính nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với Hiến pháp năm 2013 và khắc phục những hạn chế, vướng mắc trong hoạt động ban hành quyết định hành chính; qua đó góp phần hoàn thiện thể chế, pháp luật về ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
Theo báo cáo tại hội thảo, Nghị định của Chính phủ quy định thủ tục ban hành quyết định hành chính xây dựng hướng tới xây dựng một quy trình quản lý minh bạch, thực hiện mục tiêu “quản trị hiện đại” của các cấp chính quyền, góp phần hoàn thiện pháp luật về ban hành văn bản hành chính; tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc ban hành và xử lý quyết định hành chính sau ban hành; bảo đảm các nguyên tắc và tính thống nhất trong việc ban hành quyết định hành chính; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật; xây dựng nền hành chính liêm chính-phục vụ-hiệu quả; tăng cường sự đồng thuận và trách nhiệm giải trình của các chủ thể có thẩm quyền, phòng chống tham nhũng, tiêu cực; tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm, trách nhiệm giải trình của các chủ thể có thẩm quyền ban hành quyết định hành chính trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và bối cảnh toàn cầu hóa.
Theo đó, dự thảo Nghị định có bốn định hướng cơ bản:
Một là thiết lập khuôn khổ pháp lý chung điều chỉnh toàn bộ hoạt động ban hành quyết định hành chính trong hệ thống hành chính nhà nước, từ xây dựng, ban hành đến xử lý sau ban hành và tổ chức thi hành;
Hai là tăng cường cơ chế kiểm soát quyền lực hành chính và trách nhiệm giải trình trong quá trình ban hành quyết định hành chính;
Ba là bảo đảm hài hòa giữa tính thống nhất của pháp luật và tính linh hoạt của hoạt động quản lý hành chính nhà nước;
Bốn là gắn hoàn thiện pháp luật với yêu cầu chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền.
Tại hội thảo các đại biểu trao đổi các nội dung về một số vấn đề lý luận về pháp luật ban hành quyết định hành chính; thẩm quyền ban hành quyết định hành chính - thực trạng và một số vấn đề đặt ra; kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng trong quá trình ban hành và tổ chức thi hành quyết định hành chính-lý luận và thực trạng; thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt; sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính, thực trạng và giải pháp; thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - thực trạng và một số vấn đề đặt ra.
Theo một số ý kiến, hiện nay trong Nghị quyết Đại hội XIV cũng đặt vấn đề tiến tới nền quản trị quốc gia hiện đại, vì vậy không còn quản lý hành chính thuần túy nữa trong khi chủ thể ban hành quyết định hành chính rất đa dạng. Do đó, cần đổi mới về tư duy quản lý hành chính.
Ông Trần Thanh Hưng, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên cho biết, địa phương rất trông chờ vào việc ban hành nghị định hay Luật về thủ tục ban hành quyết định hành chính cũng như có các hướng dẫn cụ thể vì hiện tại các vấn đề về trình tự, thủ tục thẩm quyền và nội dung trong các quyết định hành chính vẫn còn chưa thống nhất, chuẩn chỉnh.