Trung tâm nghiên cứu Lịch sử và Khảo cổ, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc ảnh (photogrammetry) để số hóa các di tích và hiện vật khảo cổ.

Điện Kính Thiên thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) được khởi công phục dựng ngày 29/9 là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học lâu dài, với sự hợp tác, hỗ trợ, giám sát chặt chẽ của UNESCO. 

Khu di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa (xã Đông Anh, Hà Nội) là tập hợp đồ sộ của hệ thống thành lũy, hào nước; di chỉ, di vật khảo cổ; di tích, phong tục tập quán liên quan tín ngưỡng thờ An Dương Vương... mang những giá trị toàn cầu.

Di tích vừa được xác định nằm tại khu vực Nakhl-e Ebrahimi thuộc huyện Minab, nhiều khả năng từng được sử dụng như một căn cứ hải quân nhằm giám sát hoạt động giao thương qua eo biển Hormuz.

Đáng chú ý, hiện vật bảo tháp Phật giáo tại làng Nepen được đánh giá có cấu trúc và các họa tiết trang trí hoàn chỉnh hơn so với 4 bảo tháp từng được phát hiện trước đó trong cùng khu vực.

Tiến sĩ Nguyễn Việt (ảnh bên), nguyên cán bộ Viện Khảo cổ học, Giám đốc Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á là một nhà khảo cổ danh tiếng với nhiều thành tựu lớn ở cả trong và ngoài nước.

Các nhà cổ sinh vật học Thái Lan và Vương quốc Anh vừa công bố phát hiện một loài khủng long cổ dài mới, được xem là lớn nhất từng ghi nhận tại Thái Lan và khu vực Đông Nam Á.

Sáng 25/4, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị Đặng Đông Hà thông tin độc quyền tới phóng viên Báo Nhân Dân là đoàn thám hiểm hang động Anh vừa tìm thấy nhiều rìu đá hàng nghìn năm tuổi trong hang Én qua đợt khảo sát tại Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng mới đây. 

Ngày 22/4, tại Bảo tàng tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai tổ chức hội nghị báo cáo kết quả khai quật khảo cổ học Ngòi Nhù, tại xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai.

Giữa không gian tĩnh mịch của màn đêm núi rừng, những đền tháp nghìn năm tuổi của Di tích Mỹ Sơn như bừng tỉnh. Đêm Mỹ Sơn không chỉ là một hành trình thị giác với những khối gạch rêu phong soi bóng dưới tinh tú, mà còn là một trải nghiệm tinh thần đáng nhớ, nơi thời gian như ngừng lại để con người chạm vào hơi thở của quá khứ.

Các văn khắc, được viết bằng nhiều loại chữ viết và ngôn ngữ khác nhau, ghi lại nhiều hoạt động, bao gồm thanh toán thuế, lệnh giao hàng, sổ sách kế toán và bài tập viết của học sinh.

Các nhà khảo cổ tại Thổ Nhĩ Kỳ đã phát hiện 7 đường hầm ngầm có niên đại khoảng 1.600 năm nằm bên dưới công trình Hagia Sophia trong quá trình trùng tu đang diễn ra tại thành phố Istanbul.

Các lăng mộ mới phát hiện này được mô tả có giếng và buồng chôn cất, mang đến những hiểu biết mới về các nghi thức mai táng của một trong những thời kỳ sớm nhất của Ai Cập cổ đại.

Cuộn giấy cói đã cho thấy dấu hiệu của nấm mốc trong không khí, gây đổi màu tạm thời dưới dạng các đốm đen nhỏ, song đây là hiện tượng thường gặp ở các vật liệu hữu cơ như giấy cói và đã được xử lý.

Mexico vừa công bố phát hiện một khu lăng mộ cổ của nền văn minh Zapotec, được đánh giá là phát hiện khảo cổ quan trọng nhất trong một thập kỷ qua.

Các nhà khoa học đã tìm thấy trụ móng cột lớn nhất trong lịch sử kiến trúc cổ truyền Việt Nam và xác định được chính xác kích thước, quy mô Điện Kính Thiên.

Hai đồng solidus bằng vàng mang hình Hoàng đế Byzantine Heraclius cùng chiếc nhẫn đã góp phần làm sáng tỏ bức tranh tôn giáo Cơ Đốc giáo của khu vực trong thời kỳ Byzantine.

Ngày 25/12, tại Bắc Ninh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh phối hợp Viện Khảo cổ học tổ chức hội nghị báo cáo sơ bộ kết quả khai quật khảo cổ mở rộng tại 2 địa điểm: Chùa Hoành Mô (thôn Hoành Sơn, xã Lạng Giang) và chùa Hòn Tháp (thôn Giáp Sơn, xã Cẩm Lý).

Theo Viện Khảo cổ học dưới nước châu Âu (IEASM), tàu du lịch này được tìm thấy tại cảng thuộc đảo Antirhodos, một hòn đảo cổ đã chìm sau các đợt động đất và sóng thần từng tàn phá bờ biển.

Sau khi bất ngờ lộ diện, thu hút sự chú ý của dư luận và giới chuyên môn, phần thân con tàu gỗ cổ được phát hiện tại bãi biển Cửa Đại (Hội An) đang nhanh chóng bị cát bồi lấp trở lại chỉ sau một tuần. Những đợt sóng lớn và dòng chảy mạnh cuốn cát về, che phủ khiến hiện trạng cổ vật này khác hẳn so với thời điểm mới phát lộ.

Sau hơn nửa thế kỷ, cùng rất nhiều nỗ lực của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, người dân và báo chí…, đến nay khu di chỉ khảo cổ Vườn Chuối đã thực sự “hái quả ngọt”. Sự kiện nhận bằng xếp hạng di tích cấp Thành phố cho Vườn Chuối đã chính thức khép lại hành trình gian nan của khu di chỉ khảo cổ này và mở ra một trang mới.

Từ việc chỉnh lý hàng triệu di vật, xử lý dữ liệu khảo cổ phức tạp đến giải mã kiến trúc cùng vật dụng của hoàng tộc bị thất truyền qua nhiều thế kỷ, những bí ẩn về đời sống, văn hóa hoàng cung và hình thái kiến trúc cung điện thời Lý, Trần, điện Kính Thiên thời Lê sơ - "linh hồn" của Kinh đô Thăng Long dần được hé lộ...

Những vết nứt trên tường chỉ là dấu tích cũ từ năm 1922, thời điểm nhà khảo cổ Howard Carter phát hiện ra ngôi mộ gần như nguyên vẹn của vị pharaoh trẻ tuổi này.

Trong sâu thẳm hang Thung Bình 1, thuộc Quần thể Di sản Văn hóa-Thiên nhiên thế giới Tràng An (Ninh Bình), các nhà khảo cổ học đã bất ngờ tìm thấy một di cốt người có niên đại khoảng 13.000 năm tuổi.

Đợt khai quật di chỉ khảo cổ Mái Đá Ngườm ở xã Thần Sa, tỉnh Thái Nguyên lần thứ 6, năm 2025 tiếp tục củng cố một số nhận định về địa tầng từ đợt khai quật năm 2024, đồng thời bổ sung một số nhận thức rất mới về cấu trúc của địa tầng mà các cuộc khai quật trước đó chưa từng ghi nhận.

“Khánh Hòa là xứ trầm hương/Non cao biển rộng người thương đi về” - những câu thơ của nhà nghiên cứu Quách Tấn trong biên khảo Xứ trầm hương vừa là sự khẳng định danh xưng của một miền đất, vừa như lời mời gọi lữ khách bốn phương tìm về với thủ phủ của trầm hương Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương vừa ký Quyết định số 1263/QĐ-BVHTTDL về việc khai quật khảo cổ Khu đền tháp Mỹ Sơn.

Kết quả thăm dò, khai quật bước đầu cho thấy khu vực Thành Dền có tiềm năng nghiên cứu rất lớn, đặc biệt là thời kỳ Đông Sơn và thời kỳ Đông Hán. Đó sẽ là những tư liệu quan trọng trong việc tìm hiểu lịch sử, văn hóa của vùng đất Ngọc Sơn nói riêng và Hải Dương nói chung.

Bảo tàng Nghệ An đang phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), cùng các chuyên gia đến từ Khoa Khảo cổ học và Nhân học (Đại học Quốc gia Australia) đã tiến hành khai quật tại di chỉ khảo cổ Quỳnh Văn (huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An).

Ngày 22/4, thông tin từ Bảo tàng Nghệ An cho biết, sau hơn 1 tháng tiến hành khai quật khảo cổ tại Di tích Quỳnh Văn (thôn 6, xã Quỳnh Văn, huyện Quỳnh Lưu) các nhà khảo cổ đã phát hiện nhiều bộ di cốt và hiện vật của cư dân văn hóa Quỳnh Văn.