Theo TS Nguyễn Văn Ngà, Trưởng phòng Quản lý tài nguyên nước và khoáng sản, Sở Tài nguyên và Môi trường, hiện có 46 đơn vị trong các KCN-KCX đang tổ chức khai thác nguồn nước ngầm với tổng lưu lượng khai thác hơn 34 nghìn m3/ngày. Trong đó, những KCN-KCX có lưu lượng khai thác lớn như: Tân Tạo gần 9.500 m3/ngày, Tân Bình gần 6.000 m3/ngày... Ðó là chưa kể tới một số khu công nghiệp còn được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép có lưu lượng khai thác trên 3.000 m3/ngày như: KCN Vĩnh Lộc, Tân Thới Hiệp. Thực tế khai thác nguồn nước ngầm này khiến Ban quản lý các KCX-KCN TP Hồ Chí Minh (HEPZA) cho rằng: Tình hình khai thác và sử dụng nước ngầm tại các KCX và KCN trên địa bàn thành phố đang ngày càng tăng không những khiến trữ lượng nguồn nước giảm mà còn tăng nguy cơ sụt lún hạ tầng chung. Thực trạng này đã và đang xảy ra tại các KCN Tân Tạo và KCN Lê Minh Xuân, là những nơi có sụt lún từ 0,3 đến 0,5 m, đường sá hư hỏng, đường ống nước thải bị vỡ khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng ngập nước thường xuyên.
Ðể từng bước điều chỉnh mức độ khai thác nguồn tài nguyên nước, trong đó có nước ngầm, ngày 19-6-2012, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 729/QÐ-TTg về Quy hoạch cấp nước TP Hồ Chí Minh đến năm 2025. Theo đó, nguồn nước ngầm khai thác ngày càng giảm, đến năm 2025 chỉ còn khai thác 100 nghìn m3/ngày ở khu vực Hóc Môn và Củ Chi. Trong lộ trình giảm khai thác nước ngầm trên địa bàn thành phố, Sở Tài nguyên và Môi trường cũng đề ra đến năm 2015 không khai thác ngầm trên 13 quận nội thành cũ và hai KCN: Vĩnh Lộc và Tân Tạo. Từ năm 2016 đến 2020 không khai thác nước ngầm phần còn lại của thành phố và các KCN Tân Bình, Bình Chiểu, Linh Trung I, II (trừ quận 12, Hóc Môn và Củ Chi và các KCN Tân Phú Trung và Tây Bắc Củ Chi). Từ năm 2021 đến năm 2025: không khai thác nước ở quận 12 và KCN Tân Thới Hiệp và Tân Phú Trung.
Khi đem đề xuất trên trao đổi với các doanh nghiệp (DN), nhiều DN đều bày tỏ quan điểm ủng hộ việc khai thác hợp lý nguồn nước ngầm của thành phố nhưng cũng còn có những băn khoăn nhất định. Ông Phạm Phan Quốc Bảo, đại diện Chủ đầu tư KCN Tân Tạo đặt câu hỏi: Hiện KCN Tân Tạo đầu tư hai hệ thống cấp nước (hệ thống nước ngầm và hệ thống cấp nước của thành phố). Nếu khi thời hạn cấm không cho khai thác nước ngầm có hiệu lực thì liệu nguồn nước do thành phố cấp có đủ cung cấp cho các DN trong khu? Ông Bảo dẫn chứng, mới đây khi một đơn vị cấp nước tổ chức đo lưu lượng nước trong KCN thì khi càng đi sâu vào trong thì lượng nước càng yếu. Chủ đầu tư KCN Tân Tạo yêu cầu đơn vị cấp nước ký hợp đồng cấp nước với từng DN thì đơn vị cấp nước từ chối. Họ chỉ cấp cho một đơn vị đầu mối rồi các DN tự dẫn đường ống để phục vụ sản xuất. Như thế, nếu xảy ra tình trạng nước không đủ phục vụ sản xuất, sinh hoạt thì trách nhiệm thuộc về ai? Ðó là chưa kể trước đây nhiều DN, KCN-KCX đầu tư cơ sở hạ tầng với chi phí rất lớn nên nếu giờ bỏ không sẽ rất lãng phí. Ðồng quan điểm, ông Nguyễn Ðức San, Phó trưởng ban Thường trực Ban điều hành KCX và KCN Linh Trung I, II cho rằng: Hiện nhu cầu về nguồn nước của các DN rất lớn nên nếu không sử dụng nguồn nước ngầm thì mỗi lần bị cắt nước (nếu sử dụng nguồn nước do thành phố cấp) DN đều gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất. Theo đó, thành phố chỉ nên hạn chế hoặc cấp định mức cho các DN trong việc khai thác nước ngầm.
Trao đổi ý kiến với chúng tôi về những ý kiến thắc mắc của các DN, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết: Các cơ chế, hoạt động về việc hạn chế khai thác nguồn nước ngầm hiện vẫn thực hiện theo Quyết định 69/2007/QÐ-UBND ngày 3-5-2007, nên việc lập quy hoạch mới sẽ góp phần tích cực hơn trong việc khai thác nguồn tài nguyên này đồng thời kêu gọi các DN nâng cao ý thức hơn trong việc tiết kiệm nước đồng thời bảo đảm việc cung cấp nước ổn định, lâu dài cho người dân thành phố. Hiện chưa có nhiều DN tận dụng việc sử dụng nguồn nước mưa rất phong phú hằng năm. Việc lập quy hoạch sẽ còn được bàn bạc và khảo sát thực tế kỹ lưỡng nhằm đưa ra một quy hoạch hợp lý và khoa học nhất trong việc sử dụng nguồn tài nguyên quan trọng này.
