Hai đề xuất mới về tuổi nghỉ hưu ở nữ giới

Đây là một trong những kết quả của nghiên cứu về độ tuổi nghỉ hưu của lao động nữ trên khía cạnh bình đẳng giới và bền vững quỹ bảo hiểm xã hội của của Viện Khoa học lao động và xã hội (ILSSA) thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và Ngân hàng thế giới tại Việt Nam công bố hôm nay tại Hà Nội.

Dự án này được thực hiện trong hai năm 2007-2008 dựa trên kinh nghiệm trong nước và quốc tế, phân tích số liệu, tham khảo đối tượng phụ nữ hưu trí, đại diện doanh nghiệp, các nhà hoạch định chính sách, từ đó cho thấy chưa có bằng chứng về thống kê nào cho thấy điều kiện sức khoẻ của phụ nữ ở độ tuổi từ 55-59 kém hơn nam giới. Trong số những phụ nữ đã nghỉ hưu, 61% số người ở nhóm tuổi 50-54 vẫn tiếp tục làm việc. Tỷ lệ này giảm xuống khoảng 55% ở lứa tuổi 55-59.

Báo cáo cũng đưa ra hai đề xuất về điều chỉnh độ tuổi nghỉ hưu của nữ giới.

Giải pháp thứ nhất là lao động nữ được quyền lựa chọn nghỉ hưu sớm 5 năm; hoặc tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội và làm việc đến 60 tuổi như nam giới với thời điểm thực hiện bắt đầu từ năm 2011. Phụ nữ vẫn được hưởng quyền lương hưu khi đủ 55 tuổi như quy định hiện tại và công thức tính lương hưu của nữ giới dần dần được thay đổi để bình đẳng với nam giới.

Giải pháp thứ hai là tăng tuổi nghỉ hưu cho lao động nữ. Theo đó, lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu của lao động nữ phụ thuộc vào tốc độ tăng tuổi nghỉ hưu với thời điểm đồng loạt áp dụng từ năm 2011. Như vậy, nếu lộ trình tăng dần 4 tháng mỗi năm thì đến năm 2025, lao động nữ sẽ nghỉ hưu ở độ tuổi 60. Nếu lộ trình 6 tháng/năm, quá trình chuyển đổi hoàn thành vào năm 2020 và với thời gian tăng độ tuổi nghỉ hưu của nữ giới lên 1năm/ mỗi năm, giai đoạn chuyển đổi sẽ hoàn thành vào năm 2015.

Tiến sĩ Paulette Castel, chuyên gia của Ngân hàng thế giới cho rằng, về lâu dài, tăng tuổi hưu trí của phụ nữ sẽ giúp cải thiện tình hình tài chính của quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH). Điều này đồng nghĩa với kéo dài tuổi hưu sẽ giảm bớt số lượng người hưởng chế độ hưu “non”, giảm chi phí lương hưu. Mặt khác, tăng thời gian đóng góp trung bình của người lao động và tăng nguồn thu của quỹ này.

Theo ông Nguyễn Anh Minh, Trưởng ban thực hiện chính sách BHXH (thuộc BHXH Việt Nam), mức sống của người Việt Nam hiện nay đã được nâng cao, sức khoẻ của người lao động và tuổi thọ bình quân đã được cải thiện nhiều so với trước. Do vậy, các cơ quan có thể xem xét nâng tuổi nghỉ hưu của người lao động cao hơn hiện nay. Hơn nữa, quy định tuổi nghỉ hưu thấp đối với lao động nữ có thể gây lãng phí về lực lượng lao động, tăng chi phí về BHXH và ảnh hưởng đến công bằng xã hội. Tuy nhiên, quy định tuổi nghỉ hưu thấp hơn vẫn áp dụng đối với những lao động của các ngành, nghề nặng nhọc, độc hại, sớm làm suy giảm khả năng lao động.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hoà, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cho biết, kiến nghị sửa đổi độ tuổi nghỉ hưu cho nữ giới đã được cơ quan này đề xuất từ năm 1997 với các cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, đến nay, việc sửa đổi này vẫn đang trong quá trình xem xét, bổ sung cho phù hợp với hoàn cảnh, thực tiễn.