Dự án phòng ngừa ung thư cổ tử cung ở Việt Nam

Cùng với Việt Nam, quỹ của tỷ phú Bill Gates còn hỗ trợ ba nước khác là Ấn Độ, Peru, Uganda phòng ngừa ung thư cổ tử cung với tổng số tiền tài trợ là 27,8 triệu USD.

Trong giai đoạn trước mắt, dự án sẽ tiến hành các nghiên cứu cơ sở nhằm xác định mô hình nào là phù hợp nhất để triển khai vaccine phòng ung thư cổ tử cung ở Việt Nam.

Ung thư cổ tử cung là một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Theo tài liệu của PATH, mỗi năm trên toàn thế giới có gần 500 nghìn trường hợp mắc ung thư cổ tử cung được phát hiện, 85% trong số đó là ở các nước đang phát triển. Nếu xu hướng này không thay đổi thì đến năm 2050, mỗi năm thế giới sẽ có thêm hơn 1 triệu trường hợp mắc ung thư cổ tử cung. Ở Việt Nam những năm qua đã có hơn 3.300 trường hợp tử vong vì căn bệnh này và mỗi năm lại có hơn 6.000 trường hợp mới được phát hiện.

Virus gây u nhú ở nguời (Human Papilloma Virus- HPV) được xem là một trong những tác nhân gây biến đổi tế bào cổ tử cung, tiền đề cho ung thư. 99,7% trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan tới HPV; tuy nhiên thời gian tiến triển từ nhiễm HPV tới ung thư cổ tử cũng khá dài, khoảng 20-30 năm.

HPV chủ yếu lây truyền từ người sang người qua quan hệ tình dục, bởi vậy nếu được tiêm vaccine phòng virus HPV, người ta có thể ngăn ngừa ung thư cổ tử cung. Vaccine HPV được khuyến cáo tiêm ở lứa tuổi vị thành niên và trước khi có quan hệ tình dục lần đầu tiên. Một liều vaccine HPV gồm ba mũi tiêm, trong đó mũi tiêm thứ hai cách mũi tiêm đầu tiên một hoặc hai tháng (tuỳ từng loại vaccine) và mũi tiêm thứ ba cách mũi tiêm thứ hai sáu tháng.

Đến nay đã có hai công ty dược lớn là Merck và Glaxo Smith Kline có ý định đưa vaccine HPV vào Việt Nam, trong đó vaccine HPV của Merck mới đây đã được cấp phép ở Mỹ, còn vaccine HPV của Glaxo Smith Kline dự kiến sẽ được cấp phép ở châu Âu vào năm 2007.

Các thử nghiệm lâm sàng đều cho thấy hiệu quả phòng ngừa ung thư cổ tử cung của các vaccine HPV rất khả quan. Chẳng hạn như vaccine Gardasil của Merck đạt hiệu quả 100% trong việc ngăn chặn những tổn thương tiền ung thư và ung thư giai đoạn đầu liên quan đến chủng virus 16 và 18- thủ phạm gây ra 70% số ca ung thư cổ tử cung- trong nhóm phụ nữ được tiêm vaccine. Mặc dù chưa có vaccine HPV nào được chính thức phổ biến rộng rãi nhưng theo Giám đốc chương trình PATH- Tiến sĩ  Jacqueline Sherris, vaccine HPV chính là hy vọng lớn nhất để giảm con số tử vong ở căn bệnh này về lâu dài. Nó có thể làm cho tỷ lệ mắc bệnh ở các nước đang phát triển cũng chỉ thấp như ở các nước giàu.

PATH- tổ chức phi lợi nhuận quốc tế, có trụ sở chính ở Seatle, Mỹ, và văn phòng đại diện ở 14 nước- là một trong những tổ chức đi đầu trong lĩnh vực phòng ngừa ung thư cổ tử cung. Ngay từ đầu những năm 1990, PATH đã tiến hành các điều tra nghiên cứu về ung thư cổ tử cung. Hiện PATH vẫn đang tiếp tục công việc này ở hàng chục nước thuộc khắp các châu lục trên thế giới.