Ðồng Nai đối phó với nạn thất nghiệp

Tại Ðồng Nai, hiện đã có nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng khó khăn, không tiêu thụ được hàng phải thu hẹp sản xuất hoặc có nguy cơ giải thể. Một số doanh nghiệp đang tìm cách cấu trúc lại tổ chức và giảm lao động để giảm chi phí sản xuất, dẫn đến nhiều lao động thiếu việc làm hoặc mất việc làm, ảnh hưởng đến thu nhập, cuộc sống càng khó khăn hơn.

Theo báo cáo của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh, đã có 21 doanh nghiệp có kế hoạch giảm hơn 3.400 lao động. Nhưng báo cáo tổng hợp tình hình của Liên đoàn Lao động tỉnh cho thấy đã có hơn 6.000 lao động tại 57 doanh nghiệp không được tái ký hợp đồng lao động. Theo đó, địa bàn có nhiều doanh nghiệp không tái ký hợp đồng với người lao động nhất là thành phố Biên Hòa với 26 đơn vị, kế đến là huyện Trảng Bom với 11 đơn vị, huyện Nhơn Trạch tám đơn vị, huyện Vĩnh Cửu sáu đơn vị và Long Thành ba đơn vị. Một số đơn vị điển hình là Công ty Sanyo Di (Nhật Bản) không tái ký hợp đồng với 1.000 lao động, Công ty Choong Nam (Hàn Quốc) giảm 550 lao động, Công ty Huada Furniture giảm 300 lao động, Công ty Mabuchi Motor giảm 400 lao động và sẽ tiếp tục giảm 300 lao động nữa... Thực tế đây chưa phải là những con số cuối cùng, bởi vẫn còn một số đơn vị đang trong quá trình xem xét giải thể do thua lỗ.

Bên cạnh đó, hàng nghìn lao động tại các khu công nghiệp Bàu Xéo, Sông Mây, Nhơn Trạch, Long Thành, Biên Hòa... mất việc hoặc xin thôi việc hay tự ý bỏ việc. Ðại diện nhân sự một số công ty như Việt Bo (Khu công nghiệp Sông Mây) cho biết, từ tháng 6-2008, đã có khoảng 1.000 lao động xin nghỉ việc hoặc bỏ việc; Shing Mark (Khu công nghiệp Bàu Xéo) trung bình mỗi tháng có 600 lao động bỏ việc; Ba doanh nghiệp lớn thuộc tập đoàn Phong Thái gồm Công ty Giày Việt Vinh, Dona Pacific và Ðông Phương Ðồng Nai cũng có tổng cộng hơn 1.100 lao động xin nghỉ việc; Công ty Great Veca có 600 lao động nghỉ việc; Công ty Leefu (Khu công nghiệp Tam Phước), Công ty Cự Thành (Khu công nghiệp Long Thành)... Có thể nói, ở hầu hết các khu công nghiệp trong tỉnh, nơi nào cũng có người lao động nghỉ việc hoặc bỏ việc mà nguyên nhân chính là do doanh nghiệp không tạo đủ việc làm cho người lao động hoặc doanh nghiệp vi phạm Luật Lao động.

Chị Nguyễn Hồng Ðào ở Công ty Nam Yang (Khu công nghiệp Sông Mây) cho biết, mỗi ngày phải lao động 10 giờ thì thu nhập mỗi tháng mới được 1,5 triệu đồng; chị Lê Thị Tuyết Ngân ở Công ty Shing Mart thì nói để có thêm tiền chuyên cần, người lao động phải làm việc một tháng 30 ngày; còn chị Nguyễn Thị Thu, công nhân một công ty may ở thành phố Biên Hòa lại nói lúc công ty có nhiều đơn hàng, phải thường xuyên tăng ca, thu nhập mới đạt 3 triệu đồng một tháng. Bây giờ làm việc cầm chừng, lúc thì nửa tháng làm nửa tháng nghỉ, lúc thì một ngày làm hai ngày nghỉ, thu nhập co về mức lương cơ bản, không bảo đảm cho nhu cầu sống.

Anh Lê Quang Lâm ở Công ty Great Veca thì than phiền, mình làm việc tại công ty từ ba năm nay, nhưng không được chuyển sang ký hợp đồng dài hạn, mà chỉ từng năm một. Do đó, họ buộc phải bỏ việc hoặc xin nghỉ việc để tìm việc làm mới thu nhập tốt hơn.

Nhưng theo chị Trà Lam Thảo, đại diện Công ty Giày Việt Vinh, nguyên nhân không kém phần quan trọng là do người lao động sợ nghỉ việc sau ngày 1-1-2009 sẽ không còn chế độ trợ cấp thôi việc nên đồng loạt xin nghỉ việc.

Bà Nguyễn Ngọc Ẩn, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Biên Hòa còn cho rằng, một số doanh nghiệp lớn như Công ty VMEP còn có chế độ "khuyến khích" chi trả thêm khoản trợ cấp tìm việc làm ngoài chế độ trợ cấp thôi việc, càng khiến người lao động xin nghỉ việc nhiều hơn.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Lê Thị Mỹ Phượng, lưu lượng biến động khoảng vài nghìn lao động, là điều bình thường. Hơn nữa, lao động thu hút vào các khu công nghiệp của tỉnh có khoảng 80% đến từ các tỉnh, thành phố trong cả nước nên khi không còn việc làm họ lại về quê. Trong khi đó, nhu cầu lao động hiện vẫn còn, một số doanh nghiệp vẫn cần đến cả nghìn lao động, nên khả năng điều tiết lao động vẫn còn cao, người lao động vẫn còn nhiều cơ hội tìm việc.

Ông Trần Hoài Nam, Trưởng phòng nhân sự Công ty Scavi (Khu công nghiệp Biên Hòa) cho biết, hiện đơn vị này đang thiếu khoảng 600 lao động. Cô Nguyễn Thụy Bảo Thu, cán bộ phòng nhân sự Công ty Biti's cũng nói, công ty cần khoảng 400 lao động nghề may. Rồi công ty Nam Yang, Công ty Chang Shin... cũng đang thiếu cả nghìn lao động. Vấn đề là làm thế nào để người sử dụng lao động và người lao động kết nối được với nhau, khi mà người lao động quen tìm việc theo kiểu "truyền tai, rỉ tai" cho nhau, người biết giới thiệu cho người chưa biết, trong khi trang web về việc làm, với rất nhiều thông tin doanh nghiệp cần tuyển dụng lao động lại không đến được với người lao động.

Tại Sàn giao dịch việc làm Ðồng Nai năm 2008, phiên thứ 10 diễn ra trong tháng 12 vừa qua, có khá nhiều đơn vị đăng ký tuyển dụng lao động có tay nghề, chuyên môn kỹ thuật, biết sử dụng vi tính. Ðây cũng là những rào cản người lao động đến với doanh nghiệp.

Phó Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Lâm Duy Tín, nhận định, lao động có tay nghề vẫn thiếu, như 100% số học sinh, sinh viên tốt nghiệp Trường cao đẳng nghề số 8 đều tìm được việc làm, trong đó nhiều ngành, nghề được doanh nghiệp đặt hàng tận nơi từ trước. Do đó, người lao động cần có ý thức nâng cao trình độ, tay nghề để tăng tính cạnh tranh về việc làm, đồng thời thu nhập cũng ổn định hơn.

Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Huỳnh Văn Tịnh cũng cho biết, đang theo dõi sát sao tình hình biến động lao động để kịp thời điều tiết từ nơi thừa đến nơi thiếu. Trước mắt, Liên đoàn cùng các công đoàn cấp trên cơ sở chuẩn bị khoảng 2.000 phần quà Tết, tổng trị giá 500 triệu đồng tặng các gia đình công nhân nghèo, góp phần chia sẻ khó khăn với người lao động trong những ngày Tết Nguyên đán. Bên cạnh đó, công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp có đông lao động cũng tích cực vận động chủ doanh nghiệp cùng chung tay chăm lo cho công nhân như Công ty Chang Shin tặng 22 nghìn phần quà, Taekwang Vina tặng 15 nghìn phần quà...

Một số công đoàn cơ sở còn phối hợp với doanh nghiệp hợp đồng xe đưa đón người lao động về quê ăn Tết như các công ty Cổ phần Ðồng Tiến, Ðồng Thịnh, Phouchen, Dona Pacific... Nhiều địa phương tập trung nhiều nhà trọ công nhân như Long Bình, Bình Ða (thành phố Biên Hòa) lên kế hoạch tổ chức đón Tết cho người lao động không về quê.