Dẹp bỏ những lò gạch không phép gây ô nhiễm

Không phép, vẫn hoạt động

Hiện có khoảng 15 nhà máy sản xuất gạch không có giấy phép đang hoạt động trên địa bàn huyện Ðức Hòa, tỉnh Long An. Những nhà máy này chủ yếu tập trung tại hai xã Lộc Giang và An Ninh Ðông. Ðáng chú ý chỉ riêng tại xã Lộc Giang đã có 17 nhà máy sản xuất gạch, trong đó có 10 nhà máy không có giấy phép.

Chúng tôi đến ấp Lộc Thạnh, xã Lộc Giang, huyện Ðức Hòa nơi tập trung khá nhiều nhà máy gạch không phép. Từ tỉnh lộ 821, rẽ vào đường Hồ Chí Minh đang làm dang dở không xa, hàng loạt những nhà máy gạch đã xuất hiện trước mắt. Nếu như xã Lộc Giang có 17 nhà máy gạch đang hoạt động, thì chỉ riêng ấp Lộc Thạnh đã chiếm tới 11 nhà máy, trong đó có tới sáu nhà máy hoạt động "chui". Phần lớn những nhà máy không có giấy phép đều sản xuất theo công nghệ cũ, không bảo đảm điều kiện môi trường. Ông Nguyễn Thanh Sơn - chủ Nhà máy sản xuất gạch Thanh Lắm, ấp Lộc Thạnh, xã Lộc Giang, huyện Ðức Hòa cho biết: Nhà máy của ông đi vào hoạt động từ năm 2007, mỗi năm, sản xuất khoảng năm triệu viên gạch ống theo công nghệ Hoffman. Theo ông Sơn, muốn được cấp phép sản xuất, nhà máy phải sử dụng công nghệ tuy-nen. Tuy nhiên, nếu chuyển qua công nghệ này, các chủ nhà máy phải bỏ ra từ 20 đến 30 tỷ đồng, cao gấp hai, ba lần so với công nghệ Hoffman. Cho nên, dù không được cấp phép sản xuất và nhiều lần bị UBND tỉnh, UBND huyện xử phạt, nhưng Nhà máy sản xuất gạch Thanh Lắm của ông Sơn vẫn hoạt động bình thường  suốt thời gian qua. Không chỉ hoạt động bình thường, nhiều doanh nghiệp tư nhân sản xuất gạch không phép còn tiếp tục mở thêm cơ sở sản xuất. Ðiển hình như Công ty Kim Phát Tài, ấp Lộc Thạnh, xã Lộc Giang, huyện Ðức Hòa, dù bị buộc tháo dỡ, không cho hoạt động nhưng công ty vẫn không chấp hành, thậm chí còn xây dựng thêm cơ sở mới.

Theo anh Lê Văn To, cán bộ địa chính xã Lộc Giang, huyện Ðức Hòa, tỉnh Long An, tất cả những nhà máy sản xuất gạch không phép trên địa bàn xã đều đã bị UBND huyện, UBND tỉnh xử phạt, nhưng "phạt xong đâu lại vào đấy, nhà máy vẫn tiếp tục hoạt động".

Dân khổ vì khói bụi

Ðể cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy sản xuất gạch hoạt động, mỗi ngày, đoàn xe ben chở đất sét đến các nhà máy. Những chiếc xe chở quá tải cứ thay nhau băm nát con đường, làm cho đoạn đường dài khoảng 3 km này luôn là nỗi ám ảnh của người dân Lộc Giang mỗi khi lưu thông qua đây. Bà Nguyễn Thị Bông, ấp Lộc Thạnh cho biết: Mùa khô thì con đường đầy bụi, còn mùa mưa thì sình lầy, trơn trợt. Tội nhất là mấy đứa nhỏ đạp xe đi học, gặp trời mưa là quần áo lấm lem bụi đất, trong khi xe ben mang hiểm họa luôn rình rập bên người - bà Bông bức xúc. Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Giang, Phạm Hiếu Tài than thở: Năm nào xã cũng bỏ ra một phần kinh phí để gia cố con đường, nhưng chẳng thấm vào đâu.

Không chỉ làm giao thông cản trở, việc có quá nhiều nhà máy không phép hoạt động trên địa bàn xã còn khiến môi trường nơi đây bị ô nhiễm nặng. Do những nhà máy sản xuất gạch không phép chủ yếu sử dụng công nghệ cũ, cho nên khói từ các nhà máy thường phát tán rộng và khó xử lý. Chất đốt từ những nhà máy gạch này thường là củi, vỏ trấu, vỏ cao-su, vỏ điều, nên gây ra mùi khó chịu, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân chung quanh.

Ngày 28-4-2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 567/QÐ-TTg phê duyệt "Chương trình phát triển vật liệu xây không nung đến năm 2020". Theo đó, đến năm 2020, tỷ lệ sản xuất vật liệu xây không nung thay thế cho vật liệu xây đất sét nung là 30-40%, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn các cơ sở sản xuất đất sét nung bằng lò thủ công và hạn chế lãng phí đất nông nghiệp. Tuy nhiên, qua thực tế hàng chục nhà máy sản xuất gạch không phép ở Long An cho thấy, cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương đang buông lỏng trong việc quy hoạch, quản lý loại hình này. Ðược biết, UBND tỉnh Long An đã lập đoàn kiểm tra đi khảo sát thực tế hoạt động các cơ sở sản xuất gạch trong tỉnh. Trong khi chờ đợi kết luận của tỉnh, mỗi ngày trôi qua, người dân chung quanh những lò gạch "chui" vẫn tiếp tục sống trong ô nhiễm và đối diện với những tai nạn khó lường.

Bài và ảnh: VÕ MẠNH HẢO