Chia sẻ và kết nối trẻ em khuyết tật

Thứ bảy hằng tuần, các trẻ em khuyết tật và chậm phát triển trí tuệ lại đến Trung tâm Cung cấp dịch vụ công tác xã hội (thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố Đà Nẵng) để sinh hoạt, học tập. Tại đây, các em cùng những bạn hướng dẫn và cộng tác viên tham gia học vẽ tranh, xé dán, kết cườm, làm hoa và các đồ “handmade”. Buổi trưa, tất cả cùng nhau đi chợ, tham gia phụ bếp và tự nấu ăn, dọn dẹp, rửa chén… Đây là một trong những hoạt động của mô hình “Sống độc lập” và đã nhận được sự hưởng ứng đông đảo từ trẻ em và phụ huynh.

Em Đặng Thị Hoàng Thúy (18 tuổi) tham gia “Sống độc lập” ngay từ những ngày đầu. Lúc mới tham gia, em còn gặp khó khăn về giao tiếp, rụt rè không dám làm việc gì thì đến nay sau ba năm, em đã có thể tự chăm sóc bản thân, làm việc nhà, giao tiếp với mọi người đầy tự tin. Trung tâm cũng đã kết nối, hỗ trợ cho Thúy học nghề pha chế, nhưng mỗi cuối tuần, Thúy vẫn đều đặn đến Trung tâm để sinh hoạt và hướng dẫn cho các em khác. Hoàng Thúy chia sẻ: “Ngày trước, ba mẹ cứ luôn lo lắng không để em làm việc gì. Khi đến đây sinh hoạt cùng các bạn, em được làm nhiều thứ, được khích lệ rất nhiều. Bây giờ, em còn được học nghề, trước mắt em sẽ xin phụ việc để tích lũy kinh nghiệm, cố gắng trau dồi tay nghề, sau đó sẽ chăm chỉ làm thêm để có thu nhập trang trải cho bản thân”.

Mô hình “Sống độc lập” giúp trẻ khuyết tật trí tuệ có những kỹ năng như kỹ năng sống hằng ngày (vệ sinh thân thể, ăn uống, mặc quần áo...), kỹ năng chức năng (khả năng hoạt động trong các môi trường nhất định mà không cần sự hỗ trợ), kỹ năng giải trí, kỹ năng giao tiếp xã hội... Các em sẽ tự chăm sóc được bản thân, tham gia vào các hoạt động xã hội, hòa nhập cộng đồng. Tất cả những sản phẩm các em làm ra đều được Trung tâm trưng bày trang trọng tại phòng hội trường và sử dụng để tặng lưu niệm mỗi dịp có khách đến thăm. Mô hình “Sống độc lập” đã được nhân rộng dạy cho trẻ khuyết tật tại Trung tâm hướng nghiệp Từ thiện (Hội Chữ thập đỏ thành phố Đà Nẵng) từ đầu năm nay.

Là người trực tiếp hỗ trợ các bạn sinh hoạt mỗi thứ bảy hằng tuần, Trần Hoàng Ngọc Trâm (24 tuổi) vừa tư vấn tâm lý, vừa cố gắng hỏi thăm tình hình mỗi bạn để khuyến khích các em trả lời, khen ngợi, động viên khi các em làm được một sản phẩm hay một việc làm tốt. Ngọc Trâm chia sẻ: “Dạy các em khuyết tật gặp nhiều khó khăn hơn khi bản thân mỗi bạn đều là một sự khác biệt riêng, đều có đặc điểm tâm lý khác nhau. Nhưng khi thấy được sự tiến bộ của các em, thấy các em tự tin hơn, có thể chia sẻ mọi suy nghĩ cảm xúc với mình và thể hiện được khả năng của bản thân thì mọi khó khăn dường như tan biến”.

Nhận thấy việc phát hiện và can thiệp sớm sẽ giúp cho trẻ có khả năng hồi phục cao hơn, trung tâm đã triển khai mô hình “3 trong 1” với hoạt động khám sàng lọc trẻ khuyết tật. Trong ba năm (từ 2015 - 2017), trung tâm đã tiến hành đánh giá sự phát triển tâm lý của trẻ tại 38 trường mầm non thuộc bốn quận: Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà, Cẩm Lệ cho 950 em. Qua đó, có 142 trẻ được đánh giá là phát triển chậm so với độ tuổi và gia đình cần đưa đi can thiệp sớm. Thông qua kết quả sàng lọc này, các chuyên viên trung tâm đã trao đổi với giáo viên, phụ huynh về những khó khăn của trẻ và có những hỗ trợ kịp thời, xây dựng kế hoạch hỗ trợ trẻ tại nhà hay đưa trẻ đi can thiệp tại trung tâm. Gần 70 trẻ có các biểu hiện rối nhiễu về ngôn ngữ, hành vi, tự kỷ, rối loạn tăng động… đã được can thiệp, hỗ trợ và có nhiều thay đổi tích cực.

Các mô hình triển khai hỗ trợ trẻ khuyết tật trên địa bàn thành phố đều được thực hiện qua các bước gồm: Tuyên truyền về mô hình; sự tham gia của trẻ, gia đình và các tổ chức cá nhân liên quan; vận hành mô hình tại các câu lạc bộ và kết nối trẻ cùng cộng đồng. Giám đốc Trung tâm Cung cấp dịch vụ công tác xã hội Trương Thị Như Hoa cho biết: “Khi trẻ được hòa nhập cộng đồng, chỉ số phát triển của trẻ cao hơn rất nhiều. Bởi vậy, chúng tôi đang hoàn thiện dần các mô hình, trước mắt trung tâm hướng đến việc tập huấn, đầu tư đào tạo năng lực cho các cơ sở nhằm hướng đến việc nhân rộng ra ở tất cả các quận, huyện trên thành phố”.