Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở

Thực tiễn triển khai tại Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương phía nam cho thấy: Bên cạnh những chuyển biến tích cực, vẫn còn vấn đề cần sớm được tháo gỡ, trong đó việc bổ sung, ổn định nhân sự, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở để đáp ứng tình hình mới là một nhiệm vụ cấp thiết.

Bài 1: Từ tinh gọn đến hiệu quả phục vụ

Những bộc lộ từ thực tiễn

Đồng chí Phạm Trung Kiên, Bí thư Đảng ủy phường An Nhơn, Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: “Hiện nay, Ủy ban nhân dân phường còn thiếu 8 biên chế công chức; một số lĩnh vực như giáo dục, công nghệ thông tin chưa có nhân sự có kinh nghiệm phù hợp”.

Đảng bộ phường Sài Gòn có gần 11.000 đảng viên, trong khi đó Ban Xây dựng Đảng hiện chỉ có 7 biên chế và 3 người hoạt động không chuyên trách. Theo Đồng chí Lê Tiến Sĩ, Trưởng ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy phường Sài Gòn: “Bình quân một ngày, chuyên viên Ban Xây dựng Đảng xử lý 10 hồ sơ đảng tịch là hết thời gian. Do đó, Ban cần có thêm ít nhất 5 công chức phụ trách các lĩnh vực như bảo vệ chính trị nội bộ, chính sách đào tạo, thi đua khen thưởng”.

Cùng với việc thiếu hụt cán bộ chuyên môn, công tác xây dựng tổ chức đảng ở khu vực ngoài nhà nước cũng gặp trở ngại. Tại phường An Lạc (hiện có 182 tổ chức đảng và 3.335 đảng viên), việc thành lập tổ chức đảng trong doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn nhiều khó khăn. Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Nguyễn Thị Kim Hương chia sẻ: “Một số chủ doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của tổ chức đảng cho nên chưa đồng thuận; trong khi đó, đời sống người lao động còn khó khăn cho nên công tác phát triển đảng viên chưa đạt kết quả như mong muốn”.

Ngoài ra, tình trạng dôi dư cục bộ đi kèm thiếu hụt nhân lực chuyên môn sâu cũng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về cơ cấu lại đội ngũ. Tại phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, một số lĩnh vực như quản lý đô thị, đất đai, xây dựng vẫn thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn. Trung tâm phục vụ hành chính công xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long có tám cán bộ thì sáu người là cử nhân luật, chỉ có một kỹ sư quản lý đất đai và một kỹ sư công nghệ thông tin. Thực tế này buộc đội ngũ cán bộ phải chủ động học tập, bồi dưỡng thêm nhiều lĩnh vực khác để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, áp lực công việc tại các trung tâm phục vụ hành chính công cũng ngày càng lớn. Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công phường Cao Lãnh (tỉnh Đồng Tháp) Lê Chí Hiếu cho biết, với 23 cán bộ, trung tâm phải xử lý trung bình khoảng 700 lượt hồ sơ mỗi ngày. “Trong tháng đầu tiên hoạt động theo mô hình mới, trung tâm đã tiếp nhận và xử lý hơn 16.000 hồ sơ. Nhiều hồ sơ phải trả kết quả trong ngày, đòi hỏi sự phối hợp rất chặt chẽ giữa các phòng chuyên môn, tạo áp lực lớn và yêu cầu tính chủ động, linh hoạt cao”, Giám đốc Lê Chí Hiếu chia sẻ.

Tại các phường ở Thành phố Hồ Chí Minh, sau sáp nhập, khối lượng công việc tăng mạnh trong khi biên chế tinh gọn. Đồng chí Lê Văn Minh, Bí thư Đảng ủy phường Diên Hồng chia sẻ: “Mỗi ngày Trung tâm phục vụ hành chính công phường tiếp nhận trung bình 3.000 hồ sơ, giấy tờ. Dù tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 99,96% trong năm 2025, nhưng áp lực dồn lên bộ phận tiếp nhận và trả kết quả rất lớn, có ngày cán bộ phải làm việc đến 8 giờ tối chưa hết việc”.

Trong bối cảnh thiếu hụt nhân lực chuyên môn, tình trạng cán bộ “đa nhiệm” trở nên phổ biến. Công chức Võ Thị Ngọc Diễm, xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long, sau hơn 10 năm làm công tác tư pháp-hộ tịch, nay đảm nhiệm thêm nhiều lĩnh vực khác, cho hay: “Tiếp nhận nhiệm vụ mới buộc tôi phải tự học hỏi, tham gia tập huấn để đáp ứng yêu cầu. Công việc dần ổn định nhưng áp lực rất lớn, khối lượng công việc tăng gấp đôi so với trước”...

Thực tiễn cho thấy, sau sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, các địa phương đã giảm đầu mối, giảm biên chế, giảm trung gian, tiết kiệm ngân sách, khắc phục chồng chéo chức năng, nhiệm vụ.

Tuy nhiên, ở không ít nơi, cán bộ cơ sở, đặc biệt là cấp xã (phường) phải kiêm nhiệm nhiều việc hơn, địa bàn rộng hơn, trong khi năng lực chuyên môn, kỹ năng quản lý, khả năng xử lý tình huống phát sinh chưa theo kịp yêu cầu mới. Vẫn có cán bộ lúng túng trong tiếp dân, giải quyết thủ tục hành chính; có nơi việc phối hợp giữa các bộ phận chưa nhịp nhàng, thậm chí có người đã xin nghỉ việc do không chịu được áp lực. Điều đó đặt ra đòi hỏi, tinh gọn bộ máy đồng thời phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở.

Yêu cầu đổi mới phương thức phục vụ

Trước những khó khăn, thách thức, nhiều địa phương đã chủ động đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành, tìm kiếm các mô hình phù hợp. Tại phường Dầu Giây, thành phố Đồng Nai, mô hình “Cà-phê sáng - lắng nghe, trao đổi với nhân dân” được triển khai từ tháng 10/2025 đã tạo chuyển biến tích cực.

Đồng chí Phạm Đình Ban, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Dầu Giây nhấn mạnh, khi vận hành bộ máy mới, địa phương xác định lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo. “Trung tâm phục vụ hành chính công phải coi người dân là khách hàng, bảo đảm “vui lòng dân đến, hài lòng dân đi”. Với địa bàn rộng sau sáp nhập, chúng tôi chủ động xây dựng các kênh kết nối để chính quyền gần dân, lắng nghe dân kịp thời hơn”, đồng chí cho biết. Từ hiệu quả bước đầu của mô hình này, nhiều phường, xã ở Đồng Nai đã triển khai, góp phần tăng cường sự đồng thuận xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình cải cách.

Khi vận hành bộ máy mới, địa phương xác định lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo. “Trung tâm phục vụ hành chính công phải coi người dân là khách hàng, bảo đảm “vui lòng dân đến, hài lòng dân đi”. Với địa bàn rộng sau sáp nhập, chúng tôi chủ động xây dựng các kênh kết nối để chính quyền gần dân, lắng nghe dân kịp thời hơn”, đồng chí cho biết. Từ hiệu quả bước đầu của mô hình này, nhiều phường, xã ở Đồng Nai đã triển khai, góp phần tăng cường sự đồng thuận xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình cải cách.

Đồng chí Phạm Đình Ban, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Dầu Giây, thành phố Đồng Nai

Tương tự, tại phường Phú Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh, các diễn đàn “Cà-phê sáng- trao đổi với doanh nhân” hay các buổi gặp gỡ cơ sở giáo dục ngoài công lập đã góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy xây dựng tổ chức đảng trong khu vực ngoài nhà nước.

Với mô hình mới, chức năng, nhiệm vụ của cấp cơ sở được mở rộng, đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải được nâng cao toàn diện. Đồng chí Phan Văn Thắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp chia sẻ, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và lý luận chính trị; đồng thời điều động, bổ nhiệm hơn 120 cán bộ lãnh đạo ở các sở, ban, ngành của tỉnh về giữ các chức danh chủ chốt ở cấp xã, nhất là tại các địa bàn trọng điểm, địa bàn động lực phát triển và những nơi còn khó khăn. Qua đó, vừa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt, vừa tạo môi trường rèn luyện, thử thách để nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực lãnh đạo, điều hành của đội ngũ cán bộ.

Cũng trên tinh thần đó, Tỉnh ủy Vĩnh Long đã ban hành chương trình hành động cụ thể nhằm đổi mới công tác cán bộ, gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Chương trình nêu rõ nhiệm vụ, phân công cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, gắn với lộ trình thực hiện và cơ chế kiểm tra, giám sát. Nội dung triển khai bao quát nhiều lĩnh vực, từ công tác tuyên truyền, hoàn thiện thể chế, đến quản lý cán bộ, kiểm tra, giám sát, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Đồng chí Trần Văn Lâu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long cho biết, địa phương đang tập trung chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị; thực hiện nghiêm quy chế làm việc; đồng thời gắn chặt việc chấn chỉnh tư duy, tác phong với cải cách hành chính và chuyển đổi số. “Trước mắt là chấn chỉnh về tư duy, nhận thức; đề cao tinh thần chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, từ đó nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân”, đồng chí nhấn mạnh.

Nhiều địa phương đã điều động, luân chuyển cán bộ về cơ sở để cán bộ rèn luyện, trưởng thành. Thành phố Đồng Nai đã ban hành hơn 230 quyết định về công tác cán bộ ngay trong đợt đầu sắp xếp. Hai đợt biệt phái đã điều động 61 nhân sự về hỗ trợ cấp xã; đồng thời tổ chức sát hạch 113 thí sinh để tuyển dụng công chức cấp xã, ưu tiên những người có kinh nghiệm thực tiễn. Song song đó, các chế độ, chính sách đối với cán bộ chịu tác động trong quá trình sắp xếp được thực hiện đầy đủ, kịp thời, góp phần ổn định tư tưởng và tạo sự đồng thuận.

Tại xã Tân Hưng, thành phố Đồng Nai, nơi có hơn 30% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, dù đã cơ bản xóa nghèo, nhưng đời sống người dân vẫn còn nhiều khó khăn. Khi được điều động về công tác, đồng chí Mạc Đình Huấn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã chia sẻ: “Qua khảo sát thực tế, chúng tôi nhận thấy đời sống người dân tuy có cải thiện nhưng vẫn còn thấp, sức mua hạn chế. Từ đó, địa phương đang đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu kinh tế, quy hoạch phát triển công nghiệp-dịch vụ để tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân”…

(Còn nữa)