Cảnh báo nguy cơ phương tiện thủy va vào trụ cầu

Sản lượng hàng hóa vận tải của ngành giao thông vận tải đường thủy nội địa luôn chiếm 40% - 45% tổng sản lượng vận tải nội địa. Vận tải đường thủy còn cho phép vận chuyển hàng hóa siêu trường, siêu trọng, khối lượng lớn... với giá rẻ và thuận lợi. So sánh với các loại hình giao thông vận tải khác, đường thủy có khá nhiều ưu thế. Tuy nhiên, các tuyến giao thông đường thủy của nước ta hầu hết vẫn dựa vào điều kiện sẵn có của tự nhiên như luồng lạch, dòng chảy, chế độ thủy văn, nhất là bị ảnh hưởng của mưa, lũ hằng năm. Lũ không chỉ gây cản trở hoạt động giao thông mà còn là một trong những nguyên nhân dẫn đến va chạm giữa phương tiện với các công trình trên sông, mà cụ thể ở đây là các trụ cầu vượt sông, giữa phương tiện với phương tiện, hoặc giữa phương tiện với các chướng ngại vật như đá ngầm, bờ kè, ghềnh đá... Bên cạnh đó, hầu hết các công trình cầu vượt sông đều có chiều rộng và chiều cao tĩnh không của khoang thông thuyền rất hẹp và thấp, nhất là ở vùng Nam Bộ. Nhiều công trình mới xây dựng không thỏa mãn điều kiện tĩnh không khoang thông thuyền, hoặc mặt trụ cầu xiên với dòng chảy, nên mùa lũ về, nguy cơ xảy ra va chạm vào trụ cầu, hoặc mắc kẹt vào dầm cầu rất lớn. Hiện nay, số lượng phương tiện thủy có tải trọng lớn xuất hiện ngày càng nhiều. Ðối với những đoàn lai dắt và phương tiện tự hành có trọng tải lớn lưu thông trong mùa lũ, nguy cơ đâm va càng lớn. Thực trạng đó đã và đang báo động đối với các cơ quan quản lý và đối với chính bản thân các chủ và người điều khiển phương tiện thủy cần khẩn trương có biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Xin nêu một số vụ điển hình xảy ra trong thời gian gần đây: Vụ cầu Bình Ðiền trên kênh Chợ Ðệm - Bến Lức  (TP Hồ Chí Minh) năm 1998, Vụ cầu Bến Lức trên sông Vàm Cỏ Ðông (Long An) năm 2000, vụ cầu Bình trên sông Kinh Thầy  (Hải Dương) năm 2001, vụ cầu Long Biên trên sông Hồng (Hà Nội) năm 2002. Mới đây nhất, ngày 11-7, tàu tự hành VP - 0871 do anh Trần Quang Tuyến trú tại Sơn Ðông (huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc) không có giấy phép lái tàu, thuyền, điều khiển tàu đi ngược nước và không tuân theo sự hướng dẫn của Trạm điều tiết - khống chế hạ lưu cầu Ðuống, không đi đúng báo hiệu khoang thông thuyền. Khi vào cầu, do chiều cao của ca-bin lái tàu cao hơn tĩnh không cầu nên tàu bị va và mắc kẹt vào gầm cầu Ðuống tại khoang phụ phía bờ trái (Yên Viên, Gia Lâm, Hà Nội). Nghiêm trọng hơn, ngày 13-7, tàu tự hành (BKS PT - 1432) do ông Ðào Văn Thu điều khiển xuôi từ Việt Trì về Hà Nội. Khi cách cầu Long Biên khoảng 100m, do trời mưa to, ông Thu không nhìn thấy cầu và khoang thông thuyền. Khi phát hiện ra, giảm tốc độ và cài số lùi nhưng tàu không theo lái và bị va vào trụ T12, sau đó xoay ngược, va tiếp vào trụ chống va của trụ cầu T12A, khiến trụ chống va này bị đổ sập xuống sông. Sau đó, tàu tiếp tục bị đẩy sang phải và trôi qua khoang 12A (giữa trụ T11 và T12A) xuống hạ lưu. Mạn phải tàu bị rách (do va đập trước đó) nước tràn vào khoang hàng khiến tàu lật úp và chìm.

Trước nguy cơ đâm va vào công trình trên sông, ông Trần Văn Cừu, Phó Cục trưởng Cục Ðường thủy nội địa cho biết: Qua phân tích nguyên nhân những vụ tai nạn trên, ngoài lý do thời tiết mưa, lũ, dòng chảy mạnh, công suất máy của phương tiện nhỏ không thắng được sức đẩy của dòng nước, còn lại phần lớn do ý thức chấp hành Luật Giao thông đường thủy của người điều khiển phương tiện còn thấp và rất chủ quan. Họ bất chấp quy định khi điều khiển phương tiện qua các công trình cầu vượt sông, không tuân thủ theo hiệu lệnh của đơn vị thực hiện công tác điều tiết - khống chế giao thông  đường thủy tại những khu vực giao thông trọng điểm hoặc các vị trí cầu xung yếu.

Từ thực trạng trên, công tác chống va, trôi là một công việc đặc biệt cần thiết và cấp bách của cơ quan quản lý bảo đảm an toàn giao thông đường thủy nội địa, nhất là khi bước vào mùa mưa lũ hằng năm. Các cây cầu trọng yếu ở phía bắc như cầu Long Biên (qua sông Hồng); cầu Ðuống, cầu Hồ (sông Ðuống); cầu Bình (sông Kinh Thầy) và cầu Triều Dương (sông Luộc); phía nam có cầu Chợ Gạo (trên kênh Chợ Gạo); cầu Tân An (trên sông Vàm Cỏ),... cần được quản lý và có biện pháp bảo vệ gắt gao. Bên cạnh công tác điều tiết, cứu hộ, chống va - trôi của cơ quan quản lý, chủ phương tiện, người điều khiển phải tuyệt đối chấp hành sự hướng dẫn, điều tiết cầu của cơ quan quản lý, không  tùy tiện điều động phương tiện qua cầu mà không được sự hướng dẫn của đơn vị điều tiết, có như vậy mới phòng, tránh và hạn chế được tai nạn đâm va vào trụ cầu.