Xã Nhơn Mỹ (thành phố Cần Thơ) là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Toàn xã hiện có tới 69 đoạn bờ sông bị sạt lở với tổng chiều dài hơn 1.300m, gây thiệt hại đáng kể về tài sản và kết cấu hạ tầng. Cụ thể, 6 tuyến đường giao thông huyết mạch đã bị chia cắt, làm gián đoạn việc lưu thông hàng hóa và đi lại của người dân; ngoài ra, 9 căn nhà bị ảnh hưởng, trong đó có 4 căn bị sụp đổ và trôi hoàn toàn.
Những con số nêu trên cho thấy mức độ nguy hiểm của tình trạng sạt lở không chỉ thiệt hại về vật chất mà còn đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng của người dân. Trong tháng 4, xã Nhơn Mỹ đã liên tiếp ghi nhận hai vụ sạt lở lớn vào các ngày 9/4 và 23/4, tại các ấp Phụng An, Mỹ Tân, An Phú Đông và Phú Tây khiến nhiều đoạn đường bê-tông bị hư hỏng nặng, một số nơi bị chia cắt hoàn toàn.
Phân tích nguyên nhân ban đầu, Ủy ban nhân dân xã Nhơn Mỹ cho rằng, hiện tượng sạt lở xuất phát từ nhiều yếu tố kết hợp; trong đó, tác động của dòng chảy mạnh, sự biến động liên tục của mực nước thủy triều cùng với nền đất yếu tại các khu vực ven sông là những yếu tố chính.
Bên cạnh đó, mật độ dân cư cao và việc xây dựng công trình sát bờ sông cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ sạt lở. Ông Cao Minh Thơm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nhơn Mỹ cho biết, công tác khắc phục gặp rất nhiều khó khăn, nhất là về nguồn lực tài chính. Nhiều đoạn sạt lở không thể xử lý bằng các giải pháp đơn giản như kè mềm mà cần phải đầu tư kè cứng để bảo đảm tính bền vững lâu dài. Tuy nhiên, do ngân sách của địa phương còn hạn chế, đến thời điểm hiện tại, xã Nhơn Mỹ mới xử lý được 27 đoạn sạt lở; 42 đoạn còn lại cần nguồn kinh phí khoảng 4,9 tỷ đồng - số tiền không nhỏ đối với cấp xã - để tiến hành gia cố.
Tình trạng sạt lở cũng đang diễn biến phức tạp tại xã Thới An Hội. Trên tuyến sông Rạch Vọp, thuộc ấp An Hòa, đã xuất hiện một đoạn sạt lở dài khoảng 70m. Mặc dù đã được gia cố bằng cọc dừa và cừ tràm nhằm hạn chế sạt lở lan rộng, nhưng bờ sông vẫn tiếp tục bị xâm thực, với phần mép bờ bị khoét sâu vào đất liền khoảng 10m. Các dấu hiệu nứt gãy kéo dài xuất hiện ngày càng nhiều, cho thấy nguy cơ sụp lún bất cứ lúc nào, khiến người dân sinh sống gần khu vực luôn lo lắng, bất an.
Ở ấp An Lợi, xã Thới An Hội, tình hình cũng không khả quan hơn khi địa phương ghi nhận thêm 3 đoạn sạt lở với tổng chiều dài 144m, ảnh hưởng trực tiếp khoảng 100 hộ dân. Một số tuyến đường giao thông bị hư hỏng, gây khó khăn cho sinh hoạt và sản xuất.
Theo đánh giá của chính quyền địa phương, các điểm sạt lở tại Thới An Hội không xuất hiện đơn lẻ mà trải dài trên nhiều tuyến sông và có xu hướng mở rộng theo thời gian. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc cần có giải pháp tổng thể, đồng bộ để kiểm soát tình hình. Trước mắt, xã đã tiến hành gia cố một số điểm xung yếu với tổng chiều dài khoảng 283,5m. Đồng thời, lực lượng chức năng được phân công theo dõi sát diễn biến sạt lở để kịp thời triển khai các biện pháp ứng phó khi cần thiết.
Từ góc độ quản lý chuyên ngành, ông Nguyễn Tấn Nhơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, đơn vị đã đưa ra các giải pháp cụ thể theo từng mức độ sạt lở. Đối với những đoạn nhỏ, chưa nghiêm trọng, địa phương được hướng dẫn sử dụng kè mềm nhằm bảo đảm việc đi lại cho người dân. Với các điểm sạt lở lớn, có nguy cơ cao, cần phải đầu tư xây dựng kè kiên cố, Sở sẽ xem xét hỗ trợ kinh phí để địa phương triển khai các công trình này.
Ngành chức năng cũng đã xây dựng kế hoạch dài hạn nhằm phòng chống sạt lở trên toàn địa bàn. Theo đó, việc triển khai phải bảo đảm tính đồng bộ, kết hợp giữa giải pháp công trình và phi công trình. Một trong những nội dung quan trọng được nhấn mạnh là việc quản lý chặt chẽ hoạt động xây dựng ven sông. Đối với các dự án giao thông mới, yêu cầu đặt ra là phải bố trí tuyến đường cách xa bờ sông để giảm đến mức thấp nhất nguy cơ sạt lở. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các tuyến đường có lưu lượng phương tiện lớn hoặc xe trọng tải lớn.
Ngoài ra, ngành chuyên môn cũng khuyến khích người dân tham gia bảo vệ bờ sông bằng các biện pháp tự nhiên như trồng cây chắn sóng tại những khu vực có bãi bồi, đây được xem là giải pháp bền vững, góp phần giảm tác động của dòng chảy và hạn chế xói lở.
Thực tế cho thấy, sạt lở bờ sông không còn là hiện tượng cục bộ mà đã trở thành vấn đề mang tính hệ thống, chịu tác động của nhiều yếu tố như biến đổi khí hậu, thay đổi dòng chảy và hoạt động của con người. Do đó, việc ứng phó không thể chỉ dựa vào các biện pháp ngắn hạn mà cần có chiến lược lâu dài, gắn với quy hoạch phát triển bền vững.
