Can thiệp giảm tác hại dự phòng lây nhiễm HIV

Phân tích nguyên nhân lây nhiễm HIV tại Hải Phòng cho thấy, 63,08% số bệnh nhân bị nhiễm qua đường máu, 34,58% qua đường tình dục, 2,34% qua đường lây truyền từ mẹ sang con. Tỷ lệ người nhiễm HIV là nam giới chiếm hơn 73% và nữ hơn 26%. Phần lớn số người nhiễm HIV được phát hiện trong nhóm từ 20 đến 39 tuổi, chiếm 82%, trẻ em dưới 15 tuổi chiếm gần 3%. Số trường hợp nhiễm HIV phát hiện mới năm 2012 chỉ chiếm khoảng 85% so với năm 2011, số trường hợp tử vong do AIDS giảm còn 50%. So với năm 2011, số người nhiễm mới HIV trong năm 2012 đã giảm đáng kể, số trường hợp nhiễm HIV mới tại Hải Phòng là 290 người, số người bệnh AIDS phát sinh là 113 và số người tử vong do AIDS là 52 người. Tuy nhiên, xu hướng lây nhiễm HIV lại tăng lên ở khu vực nông thôn và nữ giới qua quan hệ tình dục. Năm 2012, tình hình dịch HIV đã có xu hướng giảm và chậm lại. Ðể có được kết quả này, cũng theo bác sĩ Vũ Văn Công, năm 2012, trung tâm đã triển khai nhiều chương trình trên toàn địa bàn thành phố như: tuyên truyền sử dụng phát miễn phí bao cao-su, bơm kim tiêm cho các đối tượng có hành vi nguy cơ cao; triển khai được hơn 20 điểm nóng phân phát bơm kim tiêm cố định, ngoài ra có hơn 150 đồng đẳng viên triển khai các hoạt động phân phát bơm kim tiêm tại cộng đồng. Dịch vụ tiếp cận, can thiệp dự phòng được triển khai toàn diện, trung bình mỗi tháng có 2.500 người tiếp cận với dịch vụ hỗ trợ, xét nghiệm HIV tự nguyện và kết nối với các nhóm tự lực, câu lạc bộ người có HIV. Kết quả này đã góp phần tăng cường hỗ trợ can thiệp giảm tác hại của HIV/AIDS trong đời sống cộng đồng, lồng ghép với việc thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện hành vi an toàn tới những người có nguy cơ lây nhiễm cao.

Công tác điều trị Methadone, tính đến tháng 12-2012, đã có 2.953 người bệnh tham gia điều trị tại 10 cơ sở điều trị của TP Hải Phòng. Các đối tượng nghiện chích ma túy khi tham gia điều trị có sự thay đổi rõ rệt. Chất lượng cuộc sống người bệnh được cải thiện, tỷ lệ người bệnh có việc làm tăng theo thời gian. Tỷ lệ tội phạm trong nhóm người bệnh giảm rất rõ rệt. Bên cạnh đó, hệ thống giám sát của thành phố đã tiến hành tư vấn xét nghiệm cho tổng số hơn 5.550 người, số người được xét nghiệm HIV là đạt 90%, phát hiện 498 mẫu máu HIV dương tính. Toàn thành phố hiện có 14 điểm điều trị bằng ARV, có 3.860 người bệnh đang nhận thuốc ARV trong đó có 133 trẻ em. Số người nhiễm HIV/AIDS đang được điều trị ARV bằng phác đồ bậc 1 là 3.725 (trẻ em là 121). Số người được điều trị phác đồ bậc 2 là 135 (trong đó có 12 trẻ em). Ðiều trị phơi nhiễm cho 47/47 trường hợp do tai nạn rủi ro nghề nghiệp (đạt 100%). Thành phố cũng quan tâm tới các chương trình dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con, chương trình quản lý các bệnh lây truyền qua đường tình dục và chương trình an toàn truyền máu nhằm can thiệp giảm tác hại dự phòng lây nhiễm HIV.

Cùng với chương trình giáo dục truyền thông, thay đổi hành vi, Hải Phòng thực hiện đồng bộ tám chương trình khác nhằm ngăn ngừa sự lây nhiễm HIV, như: can thiệp giảm tác hại dự phòng lây nhiễm HIV, cai nghiện bằng Methadone, giám sát HIV, tiếp cận điều trị, dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con, an toàn truyền máu, điều trị phơi nhiễm HIV và quản lý các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nhờ vậy, so với những năm trước đây, tình hình lây nhiễm HIV trên địa bàn thành phố có xu hướng giảm dần, nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây lan nên không được chủ quan. Riêng chương trình cai nghiện bằng Methadone, Hải Phòng thực hiện đạt hiệu quả cao. Tính đến tháng 10-2010, đã có một nghìn người bệnh tham gia điều trị tại ba cơ sở điều trị Methadone. Chất lượng cuộc sống người bệnh được cải thiện, tỷ lệ người bệnh có việc làm đạt 67%. Tỷ lệ tội phạm trong nhóm người bệnh giảm rõ rệt, từ 40% (trước điều trị) xuống còn 3% sau điều trị chín tháng. Ngoài số 279 người nhiễm HIV từ trước, không có trường hợp nào nhiễm HIV mới trong tổng số 721 người được điều trị trong 24 tháng qua. Năm 2013, thành phố Hải Phòng quyết tâm khống chế tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng dân cư dưới 0,37% vào năm 2015 và dưới 0,3% vào năm 2020; tăng tỷ lệ người dân trong độ tuổi từ 15 đến 49 tuổi có hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS, đạt 80% vào năm 2015 và 90% vào năm 2020; phấn đấu giảm tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con xuống dưới 5% vào năm 2015 và dưới 2% vào năm 2020; tăng 80% người nhiễm HIV đủ tiêu chuẩn điều trị được điều trị thuốc kháng vi-rút HIV vào năm 2020.

Ðể hướng tới mục tiêu năm 2015 không còn người nhiễm HIV mới, Hải Phòng kiên trì thực hiện bốn mục tiêu: Phổ cập các dịch vụ y tế xã hội; giúp người nhiễm HIV tiếp cận các dịch vụ phòng, chống AIDS và hưởng lợi từ các dịch vụ này; xóa bỏ rào cản về kỳ thị, xa lánh, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV; tạo mọi điều kiện để họ hòa nhập cộng đồng.

THANH MAI